Αναπαραστάσεις μιας «Αναπαράστασης»

Με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα ετών από τον θάνατο του Θόδωρου Αγγελόπουλου, το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης αποφάσισε να αφιερώσει την κεντρική φωτογραφική έκθεσή του στην «Αναπαράσταση» (1970). Τίτλος της έκθεσης, «Αναπαράσταση (Anaparastasi): Reconstruction, Reenactment, Reconstitution» και στόχος η εξερεύνηση των διαφορετικών παραλλαγών και αποδόσεων της έννοιας: ανασύσταση, αναθέσπιση και ανακατασκευή. Δώδεκα έλληνες και ξένοι εικαστικοί εμπνεύστηκαν από την ταινία και περιγράφουν στα «Πρόσωπα» την προσέγγισή τους.

Andrew Pierre Hart

Ο ήχος των γρύλων βυθίζει τη σκηνή

Ενας φυσικός, ρευστός ήχος διατρέχει την «Αναπαράσταση», σε κάποια σημεία πειραματικά και σε άλλα ωμά σαν να μάχεται με την υπάρχουσα τεχνολογία. Ο τρόπος με τον οποίο ο Αγγελόπουλος διαμορφώνει, κάνει γλυπτική, κάνει κολάζ και επεξεργάζεται τον ήχο για να προσθέσει και να δημιουργήσει ένταση στο έργο του ήταν το σημείο όπου η ζωγραφική μου έπρεπε να συναντήσει το ζήτημα της δημιουργίας έντασης και μιας ατμόσφαιρας μυστηρίου. Σκηνές εμποτισμένες με τον ήχο του τζιτζικιού, τα πουλιά, τη βροχή και διάφορες τσιμεντένιες ηχογραφήσεις.

Δημήτρης Αναστασίου

Τρεις φόνοι (ή μπορεί και κανένας)

Η «Αναπαράσταση» είναι, εκτός των άλλων, ένα σχόλιο στην αναπαραστατική φύση της τέχνης, η οποία, ακριβώς ως τέτοια, εγκαθιδρύει ένα ειδικό καθεστώς αλήθειας. Στη ζωγραφιά εστιάζω σε αυτή την πτυχή παρουσιάζοντας τρεις αναπαραστάσεις φόνων, η διαδοχική αναίρεση των οποίων οδηγεί κάθε φορά, με τρόπο σπειροειδή, σε μια νέα οντολογική βαθμίδα – πάντοτε όμως εντός της αναπαράστασης

Ναταλία Μαντά

Mnemosyne

Το γλυπτό δημιουργήθηκε σε διάλογο με την «Αναπαράσταση» και αποτελεί έναν τρισδιάστατο χάρτη συμβόλων, εμπνευσμένων από λαογραφικά στοιχεία. Η σχέση του πηλού με το μέταλλο, στην υλικότητα του έργου, αντικατοπτρίζει τη σκληρότητα μιας πραγματικότητας τραχιάς και κοφτερής, όπως και στην ταινία, δημιουργώντας έτσι μια αμφίδρομη σχέση διφορούμενων στοιχείων που κυμαίνονται μεταξύ φόβου και λατρείας.

Asako Masunouchi

The Murder Mystery

Η ταινία έδειξε ότι ένας φόνος δεν είναι απλώς ένας φόνος. Υπάρχουν κοινωνικά, πολιτικά και προσωπικά υπόβαθρα και συμβαίνει μια δολοφονία, η οποία πυροδοτείται από αυτά τα στοιχεία που αλληλοκαλύπτονται. Εχοντας αυτά ως έμπνευση, σκέφτηκα έναν σύγχρονο φόνο στην εποχή μας και προσπάθησα να οπτικοποιήσω τα πιθανά στοιχεία και το υπόβαθρο.

Magdalena Karpinska

Εβαλα λίγα κρεμμυδάκια στον κήπο

Ο πίνακας είναι, κάπως, μια αναπαράσταση του κύριου γυναικείου χαρακτήρα της ταινίας, της Ελένης, που μιλάει για τα φρέσκα κρεμμυδάκια που φύτεψε στον κήπο της – στην πραγματικότητα το μέρος όπου έθαψε το σώμα του συζύγου της. Η ομάδα ανδρών που ερευνούν το έγκλημα καπνίζουν τσιγάρα και τα προσφέρουν ο ένας στον άλλον… Στον πίνακα θηλυκά, περιποιημένα χέρια φυτεύουν ένα κρεμμύδι που μοιάζει με κεφάλι Μέδουσας. Αγγίζοντας τη μαύρη γη και κρατώντας ένα αναμμένο τσιγάρο. Ο καπνός που αναδίδεται είναι το αντίθετο του καπνού: περιέχει σταγόνες βροχής ή δάκρυα.

Larry Amponsah

Fortune follow the bold

Στο βασίλειο Ashanti της Γκάνας, από όπου κατάγομαι, μεγάλωσα από γυναίκες που κατέχουν ξεχωριστή θέση όχι μόνο στην πρακτική μου ως καλλιτέχνη αλλά και στην καρδιά μου… Το έργο μου δεν έγινε για να μεταφράσει απευθείας την «Αναπαράσταση» σε πίνακα, αλλά ως μια πλατφόρμα προβληματισμού και για να αποτίσω τον δέοντα σεβασμό μου στις γυναίκες. Tο πιο σημαντικό: να εκφράσω την απίστευτη τιμή σε αυτή την τολμηρή γυναίκα που συνεχίζει να στέκεται με ανάστημα, ένδοξη και μεγαλειώδης απέναντι σε ανθρώπους που αρνούνται να αναγνωρίσουν την εξουσία της και επομένως αμφισβητούν τη θέση της εξουσίας…

Αντώνης Θεοδωρίδης

Αντανακλάσεις σε χάρτινο τοίχο 1-4

Η σειρά είναι μια συλλογή από κοντινές καλλιέργειες εμπορικών πανό μεγάλης κλίμακας που διαφημίζουν πολυτελείς χώρους κατοικιών και γραφείων σε όλη την Ευρώπη. Με την πρώτη ματιά το θέμα καθορίζει το έργο, ωστόσο φαίνεται ότι κρύβεται κάτω από την εγκόσμια παρουσία τους μια μεγαλύτερη ανησυχία: μια εξέταση της διάρκειας ζωής και της αισθητικής αυτής της εικόνας, αλλά και η άρνηση της ίδιας της φωτογραφικής εμπειρίας. Μια διαδικασία επανεξέτασης και προβληματισμού σχετικά με τις θέσεις του παρελθόντος, που αντιπροσωπεύει – για να παρουσιάσει ξανά – με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργεί φρέσκια σκέψη.

ΒΙΒΗ Παπαδημητρίου

They come and they go

Η «Αναπαράσταση» πραγματεύεται την ιστορία μιας απελπισμένης γυναίκας στην επαρχία, εξερευνά τα ταμπού της κοινωνίας, την πολυπλοκότητα της γυναικείας ψυχοσύνθεσης σε ένα τέτοιο περιβάλλον και τους τρόπους με τους οποίους τελικά τιμωρείται ως αυταπόδεικτα ένοχη (ακόμα και από τον εραστή της, παρά το γεγονός ότι το έγκλημα το διέπραξαν μαζί). Στη σημερινή Ελλάδα, λίγα πράγματα έχουν αλλάξει. Παρά την προσπάθεια χειραφέτησης, βλέπουμε ότι η γυναίκα ακόμα τιμωρείται, ακόμα και για εγκλήματα που δεν έχει διαπράξει. Χρησιμοποίησα την ξυλογραφία ως μέσο, επειδή η χαρακτική αφορά το πλήγωμα μιας επιφάνειας και αυτό συμβολικά συνδέεται με την ανατροπή της επιφανειακής μας σκέψης, αλλά και με το πλήγωμα ως γυναικεία κοινωνική συνθήκη.

Hippolyte Hentgen (Lina Hentgen και Gaëlle Hippolyte)

Ελένη, Heurtoir

Θέλαμε να απεικονίσουμε την Ελένη, θύμα της πολιτικής πολυπλοκότητας στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1970. Το τρίπτυχο των κολάζ μας παραπέμπει στο ερωτικό τρίγωνο της «Αναπαράστασης», φτιαγμένο από γραφικά στοιχεία που βρίσκονται σε δημοφιλή ελληνικά περιοδικά («Εικόνες»). Το τελευταίο μας έργο δημιουργήθηκε επιτόπου από τα αποκόμματα, τα οποία κρατάει ενωμένα ένα μπρούντζινο χέρι που θα μπορούσε είτε να χτυπάει την πόρτα είτε να την ανοίγει. Πρόκειται για την πόρτα πίσω από την οποία γίνεται η δολοφονία, την οποία ποτέ δεν βλέπουμε στην ταινία.

Αντώνης Ντόνεφ

Ατιτλο

Οταν γυρίσω

θα γυρίσω με τα ρούχα και τ’ όνομα ενός άλλου.

Kανείς δε θα με γνωρίσει.

Kι αν δε θα με γνωρίσεις και πεις

«Δεν είσαι εσύ», θα σου δώσω σημάδια, να πιστέψεις.

Tη λεμονιά στον κήπο σου.

Ειρήνη Ευσταθίου

Ατιτλο (λεπτομέρεια)

Μιλώντας για την «Αναπαράσταση», ο Αγγελόπουλος είπε ότι δεν τον συγκίνησαν μόνο οι άνθρωποι ή το τοπίο, αλλά οι άνθρωποι στο τοπίο. Εμπνευσμένο από αυτό, το έργο στρώνει τοπία γνωστά σε μένα από τις δικές μου φωτογραφίες και σχέδια αστικών σκηνικών και πλαγιών με αναβαθμίδες, αντιπαραθέτοντας τα με σύνθετα σχέδια αποστακτικών από την ίδια την ταινία…