Το 74% των ρύπων προέρχεται από {LF}τα «ταξίδια τέχνης»

Οι πολιτιστικοί χώροι επιδιώκουν να περιορίσουν τα ενεργειακά τους κόστη με δεδομένη την «επείγουσα» συνθήκη λόγω έλλειψης φυσικού αερίου. Δεν παύει ωστόσο αυτοί οι φάροι τέχνης που διαρκώς κατασκευάζονται πιο μεγάλοι, πιο ψηλοί και επιβλητικοί να είναι «διάτρητοι» χάνοντας θερμότητα τον χειμώνα, ενώ το καλοκαίρι γίνονται θερμοκήπια. Oπως επισημαίνει όμως σε άρθρο της η γαλλική εφημερίδα «Le Monde», περισσότερο από τα ίδια τα κτίρια των πολιτιστικών φορέων, μουσεία, γκαλερί, μεγάλα ιδρύματα, η πηγή της μεγάλης επιβάρυνσης είναι οι ίδιοι οι χρήστες και οι επισκέπτες τους.

Το 2021 το Julie’s Bicycle – μια φιλανθρωπική οργάνωση με έδρα το Λονδίνο, η οποία ειδικεύεται στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα πολιτιστικών οργανισμών παγκοσμίως – δημοσίευσε την έκθεσή του «The Art of Zero». Σύμφωνα με τα στοιχεία, ο τομέας των εικαστικών τεχνών παγκοσμίως είναι μέγας ρυπαντής, αφού το 74% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα προέρχεται από τα ταξίδια των φιλότεχνων. Από τα στοιχεία για το 2009, το κοινό του Λούβρου, για παράδειγμα, το οποίο αποτελείται κυρίως από τουρίστες που ταξιδεύουν αεροπορικώς, ευθύνεται κατά 99% για τις εκπομπές άνθρακα του μουσείου. Αυτό επαληθεύεται για μεγάλες πολιτιστικές διοργανώσεις όπου τα πλήθη φτάνουν με αυτοκίνητο. Αλλά αφορά εξίσου εκθέσεις τέχνης, Μπιενάλε, εκδηλώσεις σε κάστρα κύρους, συναυλίες στην περιφέρεια, όπου η πρόσβαση γίνεται μόνο με αυτοκίνητο.

Η αγορά της τέχνης

Η έκθεση αναφέρει ότι σε έναν χρόνο μετρήθηκαν 70 εκατ. τόνοι διοξειδίου που προκάλεσε η αγορά της τέχνης συνολικά με τη λειτουργία των κτιρίων, τη διοργάνωση εκθέσεων, τις μεταφορές έργων, τα ταξίδια και την κίνηση των επιβατών σε χώρους πολιτισμού παγκοσμίως. Ενώ από την έναρξη της πανδημίας COVID-19, οπότε περιορίστηκαν τα ταξίδια, τα ποσοστά εκπομπών άνθρακα μειώθηκαν σε 18 εκατομμύρια τόνους λόγω απουσίας μετακινήσεων του πολιτιστικού κοινού.

Η Αλισον Τίκελ, ιδρύτρια του Julie’s Bicycle, επισημαίνει ότι αυτό το ετήσιο αποτύπωμα ισοδυναμεί με την ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από 8.692 ανεμογεννήτριες των 10 MW. Αλλά, για να μετρηθεί η ζημιά, θα πρέπει να γνωρίζουμε το αποτύπωμα άνθρακα κάθε πολιτιστικού ιδρύματος. Λίγα από αυτά έχουν κάνει αυτή τη δουλειά. Κυρίως θεωρούν ότι το κοινό δεν χρειάζεται να συμμετέχει στον υπολογισμό του αποτυπώματός τους. Γιατί ένας κινέζος επισκέπτης του Λούβρου πηγαίνει και σε άλλα αξιοθέατα στο Παρίσι, στο Μοντ-Σεν-Μισέλ, στο Σαμπόρ ή ακόμα και σε άλλη χώρα. Η «ευθύνη» του κοινού θα ήταν πρωτίστως πρόβλημα του κράτους.

Η δεξαμενή σκέψης Shift Project, από την άλλη, ζητά να κυκλοφορούν τα έργα και όχι οι επισκέπτες: «Αφήστε το Λούβρο να μεταφέρει 200 αριστουργήματα σε όλον τον κόσμο για έναν χρόνο», καλώντας το κοινό να μειώσει, να επιβραδύνει, να απαρνηθεί τις μετακινήσεις του. Ακόμα και να μειωθεί το μέγεθος των συναυλιών και των ροκ φεστιβάλ.