Η σημασία τού να έχει κανείς εχθρούς

H συνοικία Γκαρμπατέλα της Ρώμης στέγαζε αρχικά, από το 1920 και εξής, βιομηχανικούς εργάτες. Κατόπιν επεκτάθηκε ώστε να χωρέσουν οι Ρωμαίοι που είχαν εκτοπιστεί λόγω της ανάπλασης του ιστορικού κέντρου της πόλης από τον Μπενίτο Μουσολίνι. Παραμένει σταθερά έκτοτε οχυρό της Αριστεράς. Ενα αφιλόξενο για την Τζόρτζια Μελόνι έδαφος, κι εντούτοις εκεί έγινε στα 15 της, το 1992, ακτιβίστρια για το Fronte della Gioventù, τη νεολαία του MSI. Οπου MSI, το Ιταλικό Κοινωνικό Κίνημα που είχαν ιδρύσει το 1946, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, μια χούφτα αμετανόητων συνεργατών του Μουσολίνι.

Σε εκείνη την εποχή, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, χρονολογείται το βίντεο που κυκλοφόρησε το καλοκαίρι στα σόσιαλ μίντια, απεικονίζοντας μια έφηβη Μελόνι να εγκωμιάζει τον ιταλό δικτάτορα. «Ολα όσα έκανε, τα έκανε για την Ιταλία – δεν έχουν υπάρξει άλλοι πολιτικοί όπως αυτός τα τελευταία 50 χρόνια», εμφανίζεται να λέει. «Η ιταλική Δεξιά έχει στείλει τον φασισμό στα βιβλία της Ιστορίας εδώ και πολλές δεκαετίες», αντέτεινε, μετά τον σάλο, στους επικριτές της η 45χρονη που ετοιμάζεται να γίνει, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Ιταλίας. Το κόμμα της, βέβαια, τα Αδέλφια της Ιταλίας, διατηρεί πάντα ως σήμα την ίδια τρίχρωμη φλόγα με το MSI. «Ενα σύμβολο για το οποίο είμαστε υπερήφανοι», διαβεβαιώνει η Μελόνι απορρίπτοντας παράλληλα ως λασπολογία των αριστερών πολιτικών ελίτ τις καταγγελίες ότι απειλεί τη δημοκρατία και τη διεθνή σταθερότητα. Η ίδια έχει μάθει από μικρή τη σημασία τού να έχεις εχθρούς.

Γεννήθηκε σε μια πλούσια συνοικία της Ρώμης, ο σαρδήνιος πατέρας της, ωστόσο, εγκατέλειψε την οικογένεια σαλπάροντας για τα Κανάρια και η σισιλιάνα μητέρα της μετακόμισε μαζί με τις δύο της κόρες στην Γκαρμπατέλα: ο παππούς της Μελόνι είχε ένα διαμέρισμα εκεί, παραχωρημένο από την κυβέρνηση, χάρη στη δουλειά του στο υπουργείο Ναυτιλίας. Στην αυτοβιογραφία της, «Είμαι η Τζόρτζια», η Μελόνι γράφει πως αποφάσισε να ενταχθεί στη Νεολαία του MSI μετά τη δολοφονία του αντιμαφιόζου δικαστή Πάολο Μπορσελίνο, το 1992, και την ταυτόχρονη κατάρρευση του ιταλικού μεταπολεμικού κατεστημένου λόγω της Επιχείρησης Καθαρά Χέρια. Καταδικασμένο, για δεκαετίες, στο περιθώριο της ιταλικής πολιτικής, το MSI έμεινε λίγο – πολύ αλώβητο από το σκάνδαλο. Οσο για τη Μελόνι, αυτή μπήκε, από την Γκαρμπατέλα, σε έναν κόσμο άγριου ανταγωνισμού ανάμεσα σε αριστερούς και δεξιούς φοιτητές, που ενίοτε μεταφραζόταν σε καβγάδες στους δρόμους, στα σχολεία και στα πανεπιστήμια. «Είχε το θάρρος λέαινας, δεν άφηνε να της πάρουν το μικρόφωνο από τα χέρια», θυμάται μιλώντας στους «Financial Times» ο σύμμαχος και φίλος της Μάρκο Μαρσίλιο. «Η βία και οι επιθέσεις δεν την τρόμαζαν. Ενας ακόμα λόγος να ορθώσει το ανάστημά της».

Με τον καιρό, οι ηγέτες του MSI θέλησαν να το απομακρύνουν από τις φασιστικές του ρίζες, το μετουσίωσαν λοιπόν στη διάδοχη Εθνική Συμμαχία – η οποία εντάχθηκε το 1994, υπό τον Τζανφράνκο Φίνι τότε, στον κυβερνητικό συνασπισμό του Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Ολο και πιο γνωστή, χάρη στις πύρινες ομιλίες της, η Μελόνι εξελέγη βουλευτής το 2006 και δύο χρόνια αργότερα, στα 31 της, διορίστηκε από τον Μπερλουσκόνι υπουργός Νεολαίας. Τα Αδέλφια της Ιταλίας τα συνίδρυσε με δύο μεγαλύτερους πολιτικούς το 2012, μετά την πτώση του Μπερλουσκόνι. Εξι χρόνια αργότερα, στις εκλογές του 2018, το κόμμα έλαβε μόλις 4,8% των ψήφων, έναντι 17,4% υπέρ της Λέγκας του Ματέο Σαλβίνι και 14% υπέρ του μπερλουσκονικού Φόρτσα Ιτάλια. Σύμφωνα ωστόσο με τη «δημοσκόπηση των δημοσκοπήσεων» του Politico, στις εκλογές της 25ης Σεπτεμβρίου, τα Αδέλφια αναμένεται να αποσπάσουν ένα 25% των ψήφων, έναντι 13% υπέρ της Λέγκας και 7% υπέρ του Φόρτσα Ιτάλια. Δεύτερη μεγαλύτερη δύναμη αναμένεται να αναδειχθεί το κεντροαριστερό Δημοκρατικό Κόμμα (PD), ο κατακερματισμός της Αριστεράς ωστόσο του φράζει ουσιαστικά τον δρόμο.

Ακόμη και οι αντίπαλοι της Μελόνι αναγνωρίζουν την ευφυΐα της στρατηγικής της: ως το μοναδικό κόμμα που έμεινε εκτός της κυβέρνησης εθνικής ενότητας υπό τον Μάριο Ντράγκι, μονοπώλησε τον χώρο της αντιπολίτευσης, προσελκύοντας όλους τους δυσαρεστημένους ψηφοφόρους. «Δεν γοητεύει τόσο η ιδεολογία της όσο το άγνωστο, το αουτσάιντερ – δεν έχει κυβερνήσει και άρα διαθέτει ακόμη κάποια αξιοπιστία», επισημαίνει ο δημοσκόπος Λορέντσο Πρελιάσκο. Η ίδια καλλιεργεί την εικόνα της νέας, δυναμικής γυναίκας, μιας ανύπαντρης μητέρας που εργάζεται «14 ώρες την ημέρα». Παράλληλα, ξιφουλκεί κατά της παράτυπης μετανάστευσης, της «ιδεολογίας woke», της «παγκοσμιοποιημένης Αριστεράς», του «ΛΟΑΤ λόμπι»… Μετά την υιοθέτηση του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης των 750 δισεκατομμυρίων ευρώ, ωστόσο, έριξε τους ευρωσκεπτικιστικούς της τόνους. Και εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία απέφυγε τις παγίδες στις οποίες έπεσαν πολλοί άλλοι ευρωπαίοι εθνικιστές, στηρίζοντας απαρέγκλιτα τη σκληρή στάση του Ντράγκι έναντι της Μόσχας.

Με δεδομένες, βέβαια, τις στενές σχέσεις που διατηρούσαν για χρόνια με τον Πούτιν ο Σαλβίνι και ο Μπερλουσκόνι, καθώς και τις κρίσεις της ενέργειας και του κόστους ζωής που δοκιμάζουν τις αντοχές των ευρωπαίων πολιτών, πολλοί ανησυχούν για τη μετεκλογική πορεία της Ιταλίας. «Αν κερδίσω, για την Ευρώπη η διασκέδαση τελείωσε», διακήρυξε πρόσφατα η Μελόνι, λέγοντας πως η Ευρώπη πρέπει να είναι ένας πολιτικός, και όχι γραφειοκρατικός, γίγαντας και να διαχειρίζεται τα «μεγάλα ζητήματα», αφήνοντας στα κράτη – μέλη «τα ζητήματα εγγύτερα στις ζωές των πολιτών». «Αν κυβερνήσει η Κεντροδεξιά», αντέδρασε ο επικεφαλής του PD Ενρίκο Λέτα, «φοβάμαι πως θα τελειώσει η Ιταλία».