Το γκάλοπ των γκάλοπ

Οι μεν διέρρευσαν από την αρχή πως η ζημιά της επισύνδεσης στο κινητό του Νίκου Ανδρουλάκη είναι διαχειρίσιμη – έστω και δύσκολα. Οι δε φώναξαν ότι η βλάβη που προκαλούν στο πολίτευμα οι αντίπαλοί τους είναι ανήκεστη – ελπίζοντας οι αποκαλύψεις να γίνουν το Μάτι της κυβέρνησης. Κι οι τρίτοι διέκριναν μέσα στο σκοτάδι του θέματος που χαρακτηρίζουν ερεβώδες – και στο οποίο πρωταγωνίστησε χωρίς να το γνωρίζει ο αρχηγός τους – μια ευκαιρία να επανατοποθετηθούν σε ένα δικομματικό πολιτικό σκηνικό. Εν τέλει, όμως, κάθε εξήγηση είναι απλά μια υπόθεση, όπως είχε διαπιστώσει ο Βιτγκενστάιν πολύ πριν το ψυχανεμιστούν οι πολιτικοί. Μια ματιά σε ένα γκάλοπ των γκάλοπ που δημοσιεύθηκαν τις τελευταίες μέρες φανερώνει ότι καμία από τις παραπάνω εκτιμήσεις των κομματικών εδρών δεν επαληθεύτηκε πλήρως. Η πρώτη δημοσκόπηση που μέτρησε τις αντιδράσεις της κοινής γνώμης στις παρακολουθήσεις ήταν της GPO για «ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο» της 27ης Αυγούστου. Από τότε βγήκαν άλλες τρεις. Της Marc, της Metron Analysis και της MRB. Επαγγελματίες των μετρήσεων – οι οποίοι τις μελέτησαν όλες προσεκτικά – εξήγαγαν από τα νούμερά τους κάποια κοινά συμπεράσματα.

Δεν ανατρέπεται. Το προφανέστερο, λένε, είναι πως το πολιτικό σκηνικό δεν ανατρέπεται. Οι αλλαγές που βλέπουν στην πρόθεση ψήφου ή την ψαλίδα, και ανιχνεύουν στα ποιοτικά στοιχεία, χαρακτηρίζονται οριακές. Ωστόσο, δεν κρίνονται αμελητέες. Σύμφωνα με έναν έμπειρο δημοσκόπο «η κυβέρνηση έχει αμυχές. Η μείωση της δύναμής της είναι της τάξης του 0,2% με 1,5%». «Παρ’ όλα αυτά», συνεχίζει, «πλέον κάθε απώλεια έχει την αξία της». Το επισημαίνει γιατί στην ανάλυσή του το κυβερνών κόμμα αθροίζει πια το πολιτικό κόστος μικρών ή μεγάλων κρίσεων – κι η τωρινή έχει σίγουρα αφήσει μια σκιά, αφού στις έρευνες η πλειονότητα των πολιτών εμφανίζεται να μην πείθεται για την πρωθυπουργική άγνοια.

«Αν υποθέσουμε ότι έχασε μια μονάδα το καλοκαίρι του 2021 εξαιτίας των πυρκαγιών και 0,8% φέτος από τις υποκλοπές, οι απώλειες πλέον συνδέονται. Ο μέσος όρος των απωλειών που καταγράφουν όλες οι εταιρείες δημοσκοπήσεων είναι 5 με 6 μονάδες από πέρυσι», εξηγεί. Και φυσικά πάνω τους ενδέχεται να προστεθούν οι επιπτώσεις που θα έχει ο χειμώνας στις διαθέσεις του εκλογικού σώματος. Ή ο λεγόμενος αστάθμητος παράγοντας – η εμφάνιση του οποίου δεν πρέπει ποτέ να αποκλείεται στην πολιτική. Οποιαδήποτε δυσαρέσκεια μερίδας ψηφοφόρων, δηλαδή, είναι υπολογίσιμη από εδώ και πέρα.

«Διακρίνεται καθαρά πως η κυβέρνηση δέχεται μια μικρή πίεση. Απλά δεν ξέρουμε ακόμη αν οφείλεται στις παρακολουθήσεις ή είναι αποτέλεσμα συσσωρευμένης φθοράς», υποστηρίζει ο Αντώνης Παπαργύρης της GPO. Αυτό που γνωρίζουν είναι ότι η εμπιστοσύνη αρκετών εκλογέων στον Πρωθυπουργό έχει κλονιστεί.

Βέβαια, υπάρχει και μια άλλη προσέγγιση. Σύμφωνα με τον Θωμά Γεράκη της Marc «το πολιτικό σκηνικό παραμένει αναλλοίωτο. Ωστόσο, οι δημοσκοπήσεις της περιόδου έχουν σχετική σημασία για την κάλπη που θα στηθεί σε περίπου 7 μήνες. Οι επόμενες εκλογές θα γίνουν σε μια άλλη Ευρώπη. Θα διεξαχθούν σε ένα τελείως διαφορετικό σκηνικό, το οποίο θα προκύψει από τον δύσκολο χειμώνα. Δεν θα κυριαρχούν τα ίδια θέματα, ούτε θα υπάρχουν τα σημερινά διακυβεύματα».

Οι υποκλοπές. Για έναν άλλο γνωστό δημοσκόπο είναι σαφές από τις τελευταίες έρευνες πως η ιεράρχηση του θέματος των υποκλοπών από τους πολίτες είναι χαμηλή, αλλά δεν το προσπερνούν κιόλας. «Δεν θα πάνε μ’ αυτό στην κάλπη επειδή δεν τους απασχολεί στην καθημερινότητά τους. Ομως το αξιολογούν ως σοβαρό για το πολιτικό σύστημα, όπως φαίνεται από τις απαντήσεις τους όταν ερωτώνται απευθείας για εκείνο». Για να το πούμε αλλιώς: η ακρίβεια είναι το νούμερο ένα ζήτημα. Ελάχιστοι δημοσκόποι, πάντως, υποτιμούν τα ποσοστά που στερείται τώρα η ΝΔ, αφού αυτά υπονοούν ότι το στοίχημα της αυτοδυναμίας στη δεύτερη κάλπη έχει αυξήσει την απόδοσή του. Τον Ιούλιο, ας πούμε, το κυβερνών κόμμα φαινόταν να βρίσκεται κοντά στο 37%. Σήμερα εκτιμάται πως βρίσκεται κοντά στο 36%.

Ο ΣΥΡΙΖΑ. Μια ακόμη παραδοχή που ενισχύεται από τα τέσσερα πρόσφατα γκάλοπ είναι η δυσκολία της αξιωματικής αντιπολίτευσης να καρπωθεί ό,τι χάνει η Κεντροδεξιά. «Οι ρυθμοί ανάκτησης του εδάφους από τον ΣΥΡΙΖΑ είναι τόσο αργοί που μια ανατροπή μέσα στους επτά μήνες που απομένουν ως την κάλπη μοιάζει απίθανη», αναφέρει ο Ζαχαρίας Ζούπης της Opinion Poll. Πηγαίνοντας δε ένα βήμα παραπέρα, τονίζει πως τα δημοσκοπικά ευρήματα δείχνουν ότι «το αντιΣΥΡΙΖΑ μέτωπο δεν έχει εξατμιστεί». «Το μοτίβο της καταστροφολογίας δεν αποδίδει», σημειώνει ένας συνάδελφός του.

Οι ψηφοφόροι. Οταν καλούνται να υπολογίσουν την επίδραση που έχει στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ η υπόθεση, οι απαντήσεις που δίνουν είναι λακωνικές. Συνοψίζονται στη φράση: «Το μεγάλο κέρδος είναι πως σταμάτησε να έχει διαρροές προς τη ΝΔ και τον ΣΥΡΙΖΑ». Παράλληλα, παρατηρείται σε δύο από τις τέσσερις μετρήσεις μικρή αύξηση των αναποφάσιστων, λόγω των ψηφοφόρων της ΝΔ που τοποθετούν στην παρούσα φάση εαυτούς στην αδιευκρίνιστη ψήφο. Οι συσχετισμοί, λοιπόν, δεν έχουν μεταβληθεί. Ωστόσο, όπως το θέτει ένας πολιτικός, «τώρα η κυβέρνηση παίζει με τέσσερα φάουλ», ενώ οι πολίτες – κατά τα λεγόμενα των δημοσκόπων – παρακολουθούν τους πάντες και τηρούν στάση αναμονής.