Κορυφή του παγόβουνου οι κακοποιήσεις που γίνονται γνωστές

Τα δικαιώματα των ζώων δεν είναι πια ένα ζήτημα που αφορά μόνο κάποιο κλειστό κλαμπ ατόμων που δηλώνουν επίσημα ή ανεπίσημα φιλόζωοι. Τα περιστατικά κακοποίησης ή και θανάτωσης ζώων που έρχονται στο προσκήνιο (κακοποίηση γαϊδουριού στη Ζίτσα Ιωαννίνων, νεκρές από πυροβολισμό αρκούδες στο Αμύνταιο, θανάτωση χιμπατζή στο Αττικό Ζωολογικό Πάρκο, κακοποίηση γάτας στην Αιδηψό, θανάτωση σκύλου στην πολύκροτη υπόθεση των Γλυκών Νερών κ.ά.) αποτελούν πλέον βασικό θέμα συζήτησης στις παρέες, ενώ παίζουν πολύ «ψηλά» και στα δελτία ειδήσεων, με βαρύτητα ανάλογη, μάλιστα, με αυτήν που δίδεται στις υποθέσεις ανθρωποκτονιών. Ενδεικτικές της τεράστιας σημασίας που συγκεντρώνουν πλέον τέτοιου είδους θέματα είναι και οι παρεμβάσεις υπουργών της κυβέρνησης, με πιο πρόσφατη την επικοινωνία που είχε ο υπουργός Εσωτερικών με τον δήμαρχο Ζίτσας για την άμεση παύση του αντιδημάρχου από τα καθήκοντά του και την πειθαρχική του δίωξη, την παρέμβαση του υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Γ. Αμυρά) για τις νεκρές αρκούδες και την ακαριαία καταδίκη από τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη για την υπόθεση με τον 30χρονο στην Αιδηψό.

«Το συμβάν στην Αιδηψό είναι το κερασάκι στην τούρτα. Από Κρήτη ως Εβρο, υπάρχουν πολλές κακοποιήσεις ζώων που δεν δημοσιοποιούνται», είχε σχολιάσει στα «ΝΕΑ» (4/5/2022) η διευθύντρια της Ελληνικής Φιλοζωικής Εταιρείας, Λιάνα Αλεξανδρή, τότε που το Τμήμα Προστασίας Ζώων της ΕΛ.ΑΣ. ανακοίνωνε για το πρώτο πεντάμηνο του 2022 πως είχε συνολικά διαχειριστεί 1.489 καταγγελίες για κακοποιήσεις ζώων, 140 συλλήψεις και 940 πρόστιμα που αντιστοιχούσαν σε 1,3 εκατ. ευρώ. Πράγματι, όπως αναφέρει στα «ΝΕΑ» από την ΕΦΕ ο κτηνίατρος Τάσος Κανούρης, μόνο το δικό τους φιλοζωικό σωματείο δέχεται τουλάχιστον τρεις-τέσσερις καταγγελίες την ημέρα για κακοποιήσεις ζώων (δηλαδή, περίπου 120 καταγγελίες τον μήνα και 1.440 τον χρόνο). Τα περισσότερα τηλεφωνήματα κάνουν λόγο για κακοποιήσεις σκύλων, ενώ, όπως τονίζει ο κτηνίατρος, ο κόσμος δεν έχει ακόμα εκπαιδευθεί να καλεί την ΕΛ.ΑΣ. όταν γίνεται μάρτυρας βασανισμού ή θανάτωσης ζώου. Σχετικά με το πρόσφατο περιστατικό της βάναυσης κακοποίησης του γαϊδουριού στο χωριό Γραμμένο, ο ίδιος σημειώνει: «Η κακοποίηση αυτής της μορφής πάντα υπήρχε απλώς ο κόσμος δεν γνώριζε ακριβώς περί τίνος πρόκειται. Το να δέσεις έναν γάιδαρο και να τον τραβάς με μηχανικό μέσο είναι από τα χειρότερα πράγματα που μπορείς να κάνεις σε ένα ζώο. Αν, όπως ακούστηκε, ήταν τραυματισμένο το γαϊδούρι από λύκο, τότε κακώς μεταφέρθηκε σε καρότσα. Ο νόμος σήμερα δίνει σαφείς οδηγίες για το πώς μπορεί αν μεταφερθεί ένα ζώο τραυματισμένο».

Μάλιστα το άτυχο ζώο, όπως έγινε γνωστό χθες αργά από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, υποβλήθηκε, έπειτα από σχετική απόφαση εξειδικευμένου κτηνιατρικού κλιμακίου που το εξέτασε, σε ευθανασία εξαιτίας των πολλαπλών τραυμάτων που έφερε σε διάφορα σημεία του σώματός του.

Σύμφωνα, με τον Τάσο Κανούρη, οι κακοποιήσεις ζώων στα αστικά κέντρα είναι αριθμητικά περισσότερες, στην περιφέρεια όμως είναι πιο έντονες γιατί δημοσιοποιούνται περισσότερο, είτε από τους ίδιους τους θύτες είτε από μάρτυρες.

Τεράστια είναι και η σημασία που αποδίδεται πια στην παραδειγματική τιμωρία των ενόχων, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την πρόσφατη, εκπεφρασμένη πρόθεση του Αρκτούρου (22/8/2022, «ΤΑ ΝΕΑ») να προχωρήσει σε επικήρυξη των ενόχων που πυροβόλησαν τις καφέ αρκούδες σε περιοχή natura του Σκλήθρου Φλώρινας. Σαφέστατα, σημαντικό ρόλο στη μεταστροφή αυτή, έχουν παίξει τρεις παράγοντες: η αύξηση του αριθμού πολιτών που αποκτούν ζώα συντροφιάς, μια αλλαγή που κορυφώθηκε εντός της πανδημίας με τα αλλεπάλληλα λοκντάουν, η συνεπακόλουθη λήψη νομοθετικών μέτρων για αυτήν τη δυναμική κοινωνική ομάδα, με την ψήφιση του Νόμου 4830/2021, με τον οποίο η πολιτεία όρισε ξεκάθαρα τα δικαιώματα των ζώων, τις υποχρεώσεις των ιδιοκτητών τους, τολμώντας να θεσπίσει αυστηρότερες ποινές για τη θανάτωση ή τον βασανισμό ζώου που πλέον θεωρείται κακούργημα και τιμωρείται με κάθειρξη έως και 10 έτη, και, φυσικά, τρίτος παράγοντας είναι η τεχνολογία, με τα smartphones και τα social media να βρίσκονται ανά πάσα στιγμή παντού, διαδραματίζοντας ρόλο άτυπου προστάτη των ζώων από τους ασυνείδητους. Ενα-δύο κλικ αρκούν πλέον για να εκθέσουν αποτρόπαιες πράξεις ανθρώπων επιδίδονται ανερυθρίαστα και ενώπιον μαρτύρων σε κάθε τύπου κακοποίηση ζώου, αναρτώντας τις στη συνέχεια στο Διαδίκτυο, κάτι που τελικά τους οδηγεί πιο γρήγορα στη Δικαιοσύνη.

«Παιδιά που κακοποιούν ζώα, συνήθως έχουν ζήσει τα ίδια κακοποίηση»

Αν ανατρέξει κανείς στις παιδικές του αναμνήσεις, θα βρει σίγουρα εικόνες από συνομηλίκους του που πρωτοστατούσαν καθημερινά, χωρίς κανέναν λόγο, σε τελετουργικά βασανισμού ζώων. Οπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» η ψυχολόγος Μαρία-Βασιλική Οσάνα: «Μελέτες δείχνουν ότι η παραμέληση φροντίδας (νερό, φαγητό, στέγη, καθαριότητα), η κακομεταχείριση και η κακοποίηση των ζώων είναι μέρος ενός πολύπλοκου αστερισμού οικογένειας που ζει μέσα στη βία. Συνήθως, τα παιδιά που κακοποιούν ζώα, είτε έχουν γίνει μάρτυρες, είτε έχουν βιώσει τα ίδια κακοποίηση και έπειτα ασκούν παρόμοιο είδος βίας κατά των κατοικιδίων τους. Αλλα αίτια είναι η περιέργεια, η κοινωνική πίεση από συνομηλίκους, η βελτίωση της διάθεσης του θύτη. Αν αυτές οι κακοποιητικές συμπεριφορές ενθαρρυνθούν από την οικογένεια μέσα από τη σιωπή, βλέπουμε το παιδί μελλοντικά να έχει απευαισθητοποίηση απέναντι στα όρια και τους κοινωνικούς κανόνες. Πιστεύει πως τα θύματα είναι αναλώσιμα. Αναζητά μια πρακτική ενδυνάμωσης του εγώ, μέσω της πρόκλησης πόνου, ένα παιχνίδι δύναμης που κρατά όλη του τη ζωή». Οσον αφορά το κατά πόσο η κακοποίηση ζώων αποτελεί προθάλαμο για την κακοποίηση ανθρώπων, η ψυχολόγος είναι σαφής. «Εχουμε μια πρόβα για διαπροσωπική βία, άσκηση βίας σε αδέσποτα ζώα ή κατοικίδια πριν από τη συμμετοχή σε βίαιες πράξεις εναντίον ανθρώπων».