Μάθημα τουρκικής Ιστορίας: τηλεοπτικές σειρές

Στις τρεις σεζόν που μέχρι σήμερα έχουν βγει στον αέρα ζωντανεύουν όλοι οι αγώνες του Οσμάν Α’ να ιδρύσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Οι πόλεμοί του απέναντι στο Βυζάντιο και το Μογγολικό Ιλχανάτο περιγράφονται με επικές μάχες, πολλοί εχθροί και προδότες στέκονται εμπόδιο στο έργο του. Ωστόσο ο ίδιος πάντα καταφέρνει και τους ξεπερνάει με τη βοήθεια των πιστών συντρόφων, της οικογένειας και των φίλων του.

Αυτή είναι η ιστορία στην τουρκική σειρά «Kurulus: Osman», συνέχεια της «Diriliş: Ertuğrul», η οποία γνώρισε μεγάλη επιτυχία το 2014 και πλέον μέσω του Netflix είναι διαθέσιμη σε πολλές χώρες. Και οι δύο παραγωγές αποτελούν μέρος της νέας παρτίδας ιστορικών σειρών που αναφέρονται στο οθωμανικό παρελθόν.

Ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θεώρησε προσβλητικό το γεγονός ότι η σειρά «Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής» έδειχνε τον Σουλτάνο να ασχολείται περισσότερο με το χαρέμι και τις ίντριγκες του παλατιού παρά να πολεμά τους απίστους στα πεδία των μαχών και αποφάσισε να αναλάβει δράση. Μέσω της κρατικής τουρκικής τηλεόρασης ανέθεσε σε στούντιο παραγωγής και ιδιωτικά κανάλια φίλα προσκείμενα στην κυβέρνησή του τον σχεδιασμό σειρών που θα δείξουν την ιστορική αλήθεια που αρέσει στον ίδιο. «Πρόκειται για σειρές που παρουσιάζουν ένα όραμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των προκατόχων της, έβαλαν πολλά χρήματα σε αυτές, φροντίζουν πολύ τα κοστούμια και τις χορογραφίες των μαχών. Είναι αξιοσημείωτο να βλέπεις πώς μοιάζουν όλες» αναφέρει στην ισπανική «El Pais» η Καρολίνα Ακόστα Αλζούρου, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Τζώρτζια και ειδική στις τουρκικές σειρές.

Εδώ οι χαρακτήρες παίζουν με τα στερεότυπα: Ο καλός είναι όμορφος, γενναίος και πολεμάει κάθε είδους εχθρούς, κυρίως χριστιανούς ή Εβραίους, οι οποίοι είναι στραβοί και μικροπρεπείς, ανίκανοι να σταθούν αντάξιοι των καλών τούρκων μουσουλμάνων. Χρησιμεύουν ωστόσο και ως μάθημα για το πώς βλέπουν οι Τούρκοι τον κόσμο. Το πιστοποίησε και ο ίδιος ο Ερντογάν, ο οποίος σε ομιλία του σχολίασε πως «Για να μάθεις Ιστορία πρέπει να δεις “Payitaht”». Η εν λόγω σειρά είναι η πιο προπαγανδιστική. Αφηγείται την ιστορία του Αμπντούλ Χαμίτ Β’, ο οποίος ανέβηκε στον θρόνο με την υπόσχεση να ορκιστεί στο Σύνταγμα το 1876, μόνο για να το ακυρώσει δύο χρόνια αργότερα και να διαλύσει το Κοινοβούλιο. Πήρε το προσωνύμιο «Κόκκινος Σουλτάνος» εξαιτίας των σφαγών των Αρμενίων και των Ασσυρίων που διέταξε. Για τους ισλαμιστές, βέβαια, όπως ο Ερντογάν είναι ένα είδωλο, γι’ αυτό και τον μνημονεύει στις ομιλίες του. «Δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι τα γεγονότα που συμβαίνουν σήμερα είναι αντίγραφα όσων συνέβησαν στην οθωμανική αυτοκρατορία» λέει στην εφημερίδα ο ακαδημαϊκός Σενέμ Β. Τσεβίκ.