Οι οικογενειακές και οι επιχειρηματικές αποφάσεις

Πριν από λίγες μέρες η ομάδα μπάσκετ της Ρεάλ Μαδρίτης απέλυσε τον προπονητή της ομάδας Πάμπλο Λάσο. Ο Λάσο δεν είναι κάποιος τυχαίος: στον πάγκο της Ρεάλ είχε συμπληρώσει έντεκα ολόκληρα χρόνια και οι εξουσίες του έμοιαζαν απόλυτες. Στο τελευταίο Final 4, για παράδειγμα, ο Λάσο προτίμησε να αγωνιστεί (και να ηττηθεί από την Εφές) στον τελικό η ομάδα του παίζοντας χωρίς πλέι μέικερ (χτυπημένη από τραυματισμούς) παρά να δώσει μια ευκαιρία στον Γάλλο Τόμας Ερτέλ, που ναι μεν μπορούσε να κάνει τη δουλειά, πλην όμως ήταν σε δυσμένεια για πειθαρχικά παραπτώματα. Οταν μια ομάδα επιτρέπει σε έναν προπονητή τέτοιες αποφάσεις (που έχουν μεγάλο κόστος) δεν πιστεύεις πως μπορεί να απολύσει τον εν λόγω προπονητή ό,τι κι αν συμβεί. Πλην όμως συνέβη κάτι σπάνιο: ο Λάσο έπαθε καρδιακή προσβολή στις 5 Ιουνίου. Και μολονότι επέστρεψε και κέρδισε με τη Ρεάλ το πρωτάθλημα, οι γιατροί της Βασίλισσας λένε πως η κατάστασή του θα είναι κρίσιμη για καιρό.

Παράμετροι
Η σπάνια αυτή ιστορία απέκτησε αμέσως πολλές παραμέτρους. Οι οπαδοί της Ρεάλ αποθέωσαν τον προπονητή μετά την απόλυση με χιλιάδες διαδικτυακές αναρτήσεις. Ο Λάσο δήλωσε ότι νιώθει καλά και ότι θα ήθελε να συνεχίσει. Ξεκίνησε (στην Ισπανία κι όχι μόνο) μια τεράστια συζήτηση που αφορά το κατά πόσο η απόφαση της διοίκησης της Βασίλισσας είναι ηθική: οι πιο πολλοί συμφώνησαν ότι είναι απολύτως άδικη. Αλλά είναι έτσι; Ειλικρινά δεν ξέρω.

Ερικσεν
Η ιστορία μου θύμισε την περίπτωση ενός άλλου διάσημου καρδιοπαθή: του δανού επιτελικού μέσου Κρίστιαν Ερικσεν, που όλος ο κόσμος είδε να παθαίνει καρδιακό επεισόδιο κατά τη διάρκεια του ματς Δανία – Φινλανδία στο Euro 2020. Ολοι θυμούνται το σοκαριστικό περιστατικό, λίγοι γνωρίζουν τη συνέχεια. Ο Ερικσεν έκανε επέμβαση την επόμενη του αγώνα και στην καρδιά του τοποθετήθηκε «απινιδωτής καρδιοαναγωγής» – ελπίζω να το λέω σωστά. Η Ιντερ, στην οποία τότε ανήκε ο παίκτης, ζήτησε από ειδική ομάδα καρδιολόγων να κρίνει την κατάσταση του παίκτη. Η επιτροπή αυτή δημιουργήθηκε από την ιταλική Λίγκα και έπρεπε να κρίνει αν ο παίκτης μπορεί να συνεχίσει να αγωνίζεται: ο φόβος ενός νέου καρδιακού επεισοδίου θα υπήρχε – ο σκοπός ήταν να υπάρξει μια εκτίμηση πιθανοτήτων. Στις 29 Οκτωβρίου του 2021, ανακοινώθηκε από την επιτροπή πως ο κίνδυνος που διατρέχει ο ποδοσφαιριστής είναι τόσο μεγάλος ώστε καλό θα ήταν να μη συνεχίσει να αγωνίζεται – η απόφαση βέβαια είναι πάντα δική του. Η ιταλική Λίγκα κοινοποίησε στην Ιντερ ότι δεν θα επιτραπεί στον Ερικσεν να παίξει στη Serie Α. Σχεδόν μισό χρόνο μετά την καρδιακή του ανακοπή σε απευθείας τηλεοπτική μετάδοση, ο Ερικσεν έφυγε από την Ιταλία και ξεκίνησε ατομική προπόνηση στις εγκαταστάσεις της ομάδας της Οντένσε. Δεν τα έβαλε κάτω προετοιμάζοντας την επιστροφή του στο ποδόσφαιρο. Στις 17 Δεκεμβρίου 2021, η Ιντερ έλυσε το συμβόλαιο που είχε μαζί του. Λίγες μέρες αργότερα ο Ερικσεν συμφώνησε με την Μπρέντφορντ κι αγωνίστηκε μαζί της σε έντεκα ματς για την Πρέμιερ λιγκ – σκόραρε μάλιστα κι εναντίον της Τσέλσι. Δεν αποκλείω και ο Λάσο να βρει μια ομάδα. Μιλάμε για έναν από τους κορυφαίους προπονητές στην Ευρώπη. Αλλά δεν είναι αυτό το θέμα: η ερώτηση είναι αν σε αυτές τις περιπτώσεις υπάρχει ηθική και ανήθικη συμπεριφορά από την πλευρά των ομάδων.

Δύσκολο
Είναι παράδειγμα θάρρους η Μπρέντφορντ και παραδείγματα προς αποφυγή για τη σκληρότητά τους η Ρεάλ Μαδρίτης του μπάσκετ και η ποδοσφαιρική Ιντερ; Δυσκολεύομαι να το πω. Για έναν λόγο. Διότι δεν ξέρω τι θα έκανα στη θέση των διοικούντων των Ισπανών και των Ιταλών. Υπάρχουν δυστυχώς πολλά που δεν αντιμετωπίζονται μόνο με κανόνες συμπάθειας. Και δεν μπορεί να σε βοηθήσει να αποφασίσεις για τέτοιες ιστορίες κανένας άγραφος ηθικός κώδικας.

Ηρωας
Ηθικά βέβαια ο Λάσο έπρεπε να συνεχίσει να δουλεύει στη Ρεάλ. Πιθανότατα το καρδιακό του επεισόδιο να σχετίζεται με το στρες που έζησε φέτος στον πάγκο της ομάδας – αν αυτό ισχύει (έστω και λίγο) η απόλυσή του είναι πραγματικά μια απόφαση αχώνευτη από κάθε οπαδό που τον βλέπει σαν ήρωα. Κάθε οπαδός θα ήθελε να τον χειροκροτήσει βλέποντάς τον και πάλι αγκαλιά με κάποιο τρόπαιο – κάθε οπαδός αγαπάει τους ήρωες. Πλην όμως υπάρχει και η πιθανότητα να τον έβλεπε να σωριάζεται στον πάγκο της Ρεάλ χωρίς μάλιστα σε αυτή την περίπτωση να υπήρχε επιστροφή. Κι αυτό δεν νομίζω ότι υπάρχει ομάδα στον κόσμο ικανή να το αντέξει, όταν μάλιστα μιλάμε και για ομάδα μεγάλη, που πρέπει να πρεσβεύει και αξίες. Πιο μεγάλη αξία από τη ζωή δεν υπάρχει.

Τόπος
Μια ομάδα δεν μπορεί να γίνει τόπος μαρτυρίου ενός ποδοσφαιριστή ή ενός προπονητή, ειδικά αν αυτός είναι και λίγο δεμένος μαζί της – όπως συνέβαινε στην περίπτωση του Λάσο και της Ρεάλ. Νομίζω πως στην περίπτωση της Ρεάλ και του Λάσο έχουμε να κάνουμε με μια σχέση οικογενειακή – ο Ερικσεν και η Μπρέντφορντ (όπως και η επόμενη ομάδα του Ερικσεν) θα έχουν απλά μια επαγγελματική σχέση. Στις επαγγελματικές σχέσεις ο καθένας παίρνει τα ρίσκα του: οι οικογενειακές σχέσεις είναι διαφορετικές. Το να προσλάβεις έναν προπονητή ή έναν ποδοσφαιριστή με πρόβλημα είναι ένα ρίσκο που ως εταιρεία παίρνεις. Το να κρατήσεις στον πάγκο έναν δικό σου άνθρωπο ενώ γνωρίζεις πως κινδυνεύει δεν είναι το ίδιο. Η Ρεάλ δεν απέλυσε απλά τον Λάσο: είναι σαν να του έκανε μια σύσταση να καθίσει στην άκρη, να αφήσει τους πάγκους και να χαρεί τη ζωή του. Η πράξη της νομίζω πως δεν είχε να κάνει με τον προπονητή αλλά με τον άνθρωπο. Και ως τέτοια δεν τη θεωρώ αδικαιολόγητη. Αν έμενε ο Λάσο και κάτι πάθαινε ενδεχομένως να μη φώναζε εναντίον της απόφασης της ομάδας να τον κρατήσει κανείς οπαδός. Αλλά οι διοικούντες θα κουβαλούσαν ένα αβάσταχτα βαρύ φορτίο στη σκέψη και μόνο ότι δεν τόλμησαν να πουν στον δικό τους άνθρωπο πως καλό είναι να σταματήσει.

Βάρος
Η τελευταία ερώτηση της ιστορίας είναι γιατί άνθρωποι όπως ο Λάσο ή ο Ερικσεν δεν σταματάνε να ζουν με το στρες όταν μάλιστα έχουν φτάσει ένα βήμα από τον θάνατο. Αυτή την απάντηση μπορεί να τη δώσουν μόνο οι ίδιοι και κανείς άλλος. Υποθέτω πως ο Λάσο ειδικά θα έλεγε πως μακριά από τη Ρεάλ η ζωή του δεν έχει νόημα. Κατανοητό. Και σεβαστό. Και ανθρώπινο. Αλλά το βάρος της απόφασης πιθανότατα είναι μεγαλύτερο για τη Ρεάλ από όσο για τον ίδιο.