«Ή φεύγεις {LF}ή φεύγουμε»

Στη δίνη μιας, άνευ προηγουμένου, πολιτικής κρίσης βρίσκεται η Βρετανία, όπου χθες κάθε λίγα λεπτά κάποιο στέλεχος της κυβέρνησης παραιτείτο: Υπουργοί, υφυπουργοί, αξιωματούχοι, σύμβουλοι υπουργείων υπέβαλλαν την παραίτησή τους δείχνοντας έτσι την αντίθεσή τους στον πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον που αρνήθηκε εμμονικά να αποδεχθεί ότι πλέον δεν ελέγχει το Συντηρητικό Κόμμα και θα πρέπει να αποχωρήσει από την Ντάουνινγκ Στριτ. Ηταν τόσες πολλές οι παραιτήσεις – 36 στελέχη τις τελευταίες δύο ημέρες – ώστε συνεργάτες του πρωθυπουργού σχολίασαν κάποια στιγμή, ότι δεν μπορούν να βρουν βουλευτές πρόθυμους να αναλάβουν τις θέσεις, ώστε να αναπληρωθούν τα κενά. Κι όμως, εκείνος θέλησε να δώσει μια ηρωική διάσταση στην όλη κατάσταση καθώς, όπως είπε συνεργάτης του, «πιστεύει στον ηθικό κώδικα της Ιλιάδας: Ξέρει ότι έχει τελειώσει αλλά υπάρχει μεγαλύτερη τιμή στο να πέσει μαχόμενος από το να παραιτηθεί αμαχητί».

Οι υπουργοί που παρέμειναν στις θέσεις τους, διαμόρφωσαν ομάδα η οποία πήγε το βράδυ στην Ντάουνινγκ Στριτ και ζήτησε σε έντονο ύφος από τον Τζόνσον να αποχωρήσει, απειλώντας τον με μαζική παραίτηση, λέγοντάς του ουσιαστικά «Ή φεύγεις ή φεύγουμε». Την ίδια ώρα είχε συγκεντρωθεί στην πρωθυπουργική κατοικία και μια άλλη ομάδα υπουργών, υποστηρικτών του Τζόνσον. Νωρίτερα πάντως εκείνος επέμενε μιλώντας στη Βουλή ότι είναι αποφασισμένος να συνεχίσει τη θητεία του. Στους υπουργούς αυτούς ήταν και ο νέος υπουργός Οικονομικών Ναντίμ Ζαχράουι, ο οποίος διορίστηκε μόλις λίγες ώρες πριν, ως φίλος του Τζόνσον, αλλά φαίνεται αποφασισμένος να διεκδικήσει τη διαδοχή του. «Θα συνεχίσουμε να εκπληρώνουμε τη θητεία που μου ανατέθηκε», δήλωσε ο Τζόνσον χθες το μεσημέρι στη διάρκεια της εβδομαδιαίας συνεδρίασης στο Κοινοβούλιο, που ήταν ιδιαίτερα ηλεκτρισμένη. «Η δουλειά ενός πρωθυπουργού σε δύσκολες συνθήκες, όταν του έχει ανατεθεί μια κολοσσιαία εντολή, είναι να συνεχίσει και αυτό είναι που θα κάνω», πρόσθεσε.

Στις 6 Ιουνίου βουλευτές των Τόρις είχαν υποβάλλει πρόταση μομφής εις βάρος του Τζόνσον, η οποία τελικά δεν πέρασε. Αυτό, βάσει των κανόνων, είχε ως αποτέλεσμα να μην μπορεί να υποβληθεί άλλη πρόταση μομφής εναντίον του για τους επόμενους 12 μήνες. Ειδική επιτροπή του Συντηρητικού Κόμματος που μπορεί να αλλάξει τους κανόνες ώστε να κριθεί και πάλι άμεσα η παραμονή του Τζόνσον στην εξουσία από τα στελέχη των Τόρις, αποφάσισε χθες ότι θα περιμένει πρώτα να εκλεγούν τα νέα μέλη της την επόμενη Δευτέρα και κατόπιν θα ασχοληθεί με την αλλαγή των κανονισμών.

«Οχι δεν παραιτούμαι». Μπορεί το μεγαλύτερο μέρος της κυβέρνησης και της κοινοβουλευτικής ομάδας να ζητούσε την παραίτησή του, όμως ο Τζόνσον επέλεξε να μιλήσει στη Βουλή εκτενώς για τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και να αγνοήσει τίτλους όπως της εφημερίδας «Times», που έγραψε «Το παιχνίδι τελείωσε», έχοντας χαρακτηρίσει νωρίτερα τον πρωθυπουργό «κατά συρροήν ανέντιμο». Απαντώντας σε ερώτηση, πάντως, ο Μπόρις Τζόνσον απέκλεισε το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών σε περίπτωση που οι βουλευτές του τον εκδιώξουν από την εξουσία. «Θα παραιτηθείτε;» τον ρώτησαν οι δημοσιογράφοι την ώρα που έφθανε στο Κοινοβούλιο; «Οχι, όχι, όχι», απάντησε, προσθέτοντας σαρκαστικά ότι περνάει μια «καταπληκτική εβδομάδα».

Αιτία της εξέγερσης τόσων στελεχών των Τόρις ήταν το τελευταίο από τα πολλά σκάνδαλα που έχουν πλήξει τον 58χρονο βρετανό πολιτικό τον τελευταίο καιρό, δηλαδή τον διορισμό στη θέση του αναπληρωτή υπεύθυνου για την κομματική πειθαρχία του Κρίστοφερ Πίντσερ, παρότι είχε κατηγορηθεί επανειλημμένα στο παρελθόν για σεξουαλικές παρενοχλήσεις ανδρών ιδίως όταν βρισκόταν υπό την επήρεια μέθης. «Απεχθάνομαι το μπούλινγκ και την κατάχρηση εξουσίας όπου γίνεται, σ’ αυτό το κόμμα ή σε οποιοδήποτε άλλο κόμμα», είπε ο Τζόνσον στο Κοινοβούλιο, όταν ερωτήθηκε γιατί ο Πίντσερ προήχθη στη θέση αυτή, χωρίς όμως να απαντήσει επί της ουσίας. Ο τρόπος με τον οποίο ο Τζόνσον προσπάθησε να χειριστεί το θέμα θύμισε σε πολλούς βουλευτές τα πρόσφατα ψέματά του σε σχέση με τα πάρτι στην Ντάουνινγκ Στριτ. Η υπόθεση αυτή τον έφερε στο χείλος της απώλειας της πρωθυπουργίας, ενώ η υπόθεση Πίντσερ πιθανότατα ήταν η τελευταία σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι.

Μια τελευταία επικριτική ομιλία εναντίον του Μπόρις Τζόνσον απηύθυνε στο βρετανικό Κοινοβούλιο χθες ο Σατζίντ Τζάβιντ, πρώην υπουργός Υγείας της χώρας, ο οποίος παραιτήθηκε την Τρίτη. Ενώ ο Τζόνσον τον παρακολουθούσε σιωπηλός, ο Τζάβιντ μίλησε για τη σημασία της ειλικρίνειας και της ακεραιότητας. «Φτάνει πια», είπε απευθυνόμενος στον πρωθυπουργό και τονίζοντας ότι πέρασε πολλούς μήνες δίνοντάς του το «πλεονέκτημα της αμφιβολίας», αλλά ότι πλέον έφτασε στα όριά του. «Πιστεύω ότι μια ομάδα είναι τόσο καλή όσο ο αρχηγός της και ένας αρχηγός είναι τόσο καλός όσο και η ομάδα του. Αρα, η αφοσίωση πρέπει να λειτουργεί αμφίδρομα. Τα γεγονότα των τελευταίων μηνών έχουν κάνει όλο και πιο δύσκολο να είσαι σε αυτή την ομάδα». Τόνισε ότι οι υπουργοί καλούνταν επανειλημμένως να καλύψουν τον πρωθυπουργό αλλά ότι το σκάνδαλο Πίντσερ ήταν το σημείο που ξεχείλισε το ποτήρι. «Αυτή την εβδομάδα, και πάλι, έχουμε λόγους να αμφιβάλλουμε για την αλήθεια και την ακεραιότητα όσων μας έχουν πει. Και, σε κάποιο σημείο, πρέπει να αποφασίσουμε τελικά ότι φτάνει», είπε.