Ο κύκλος του χρόνου στην Ανάφη

Ο χρόνος δεν είναι ίδιος για όλους. Σε μια περίοδο ραγδαίων κοινωνικοπολιτικών αλλαγών και ύστερα από μια μακρά περίοδο στασιμότητας, η γραμμική θεώρηση του χρόνου τίθεται υπό αμφισβήτηση. Σε έναν τόσο απομακρυσμένο τόπο, όπως η Ανάφη, όπου ο χρόνος κυλά αλλιώς, το πρόγραμμα «Phenomenon 4» προσκαλεί το κοινό να αναθεωρήσει τους κανονιστικούς ρυθμούς της ζωής μας, να σκεφτούμε και να πράξουμε διαφορετικά.

Το «Phenomenon» επιστρέφει στην Ανάφη με την προσδοκία ότι οι παράλληλες διοργανώσεις ομιλιών, τα workshops, οι συναντήσεις με ανθρώπους του τόπου θα δημιουργήσουν ευκαιρίες καλλιτεχνικών γεγονότων. Η φετινή τέταρτη έκδοση του προγράμματος σύγχρονης τέχνης της Συλλογής Kerenidis – Pepe, που πραγματοποιείται κάθε δύο χρόνια στο μικρό κυκλαδονήσι, περιλαμβάνει ένα πρόγραμμα δημόσιων δράσεων μεταξύ 27 Ιουνίου και 4 Ιουλίου και μια έκθεση σύγχρονης τέχνης που θα εγκαινιαστεί στις 2 Ιουλίου και θα διαρκέσει ως τις 11 Ιουλίου.

Το «Phenomenon 4» θα διερευνήσει την έννοια του χρόνου και τις χωροχρονικές κατασκευές που ορίζουν την καθημερινή μας ζωή. Μέσα από τη δημιουργία κοινών βιωμάτων που βασίζονται στη συνεργασία και τη συνύπαρξη, μας καλεί να επανεξετάσουμε τη σχέση μας με τον χρόνο, με αφετηρία την καθημερινή ζωή των κατοίκων της Ανάφης που έχει αλλάξει στο πέρασμα του χρόνου. Από τον ετήσιο κύκλο της αγροτικής ζωής, όπως ίσχυε μέχρι τη δεκαετία του 1980, το νησί αλλάζει τους ρυθμούς του κατά την τρίμηνη τουριστική καλοκαιρινή περίοδο που διαδέχεται τον «λήθαργο» του χειμώνα και τη χειμερινή μετακίνηση των νησιωτών στην ηπειρωτική χώρα για βιοπορισμό.

Αυτές οι μεταβολές θα απασχολήσουν τους φετινούς προσκεκλημένους της διοργάνωσης του «Phenomenon 4». Η έκθεση, η οποία θα παρουσιαστεί σε διάφορα σημεία του νησιού, θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, μία φωτογραφική εγκατάσταση της Μόιρα Νταβέ, σειρά ζωγραφικών έργων της Καρολίνας Κρασούλη καθώς και εικαστικές εγκαταστάσεις των Ιαν Κάιερ, Ντάνιελ Στίγκμαν Μανγκρανέ, Οριόλ Βιλανόβα και Μαρίνας Ξενοφώντος.

Στο δημόσιο πρόγραμμα των δράσεων θα συμμετάσχει με ομιλία της η Κάρεν Μπαρντ, επίτιμη καθηγήτρια φεμινιστικών σπουδών και διδάσκουσα φιλοσοφίας, ιστορίας της συνείδησης, φυλετικών και εθνοτικών σπουδών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας Santa Cruz. Ο Τζίμι Ρόμπερτ και ο Οριόλ Βιλανόβα θα κάνουν περφόρμανς, ο εικαστικός καλλιτέχνης και σκηνοθέτης Ερικ Μποντλέρ θα κάνει βιντεοπροβολές από το σύνολο των έργων του. Μέσα από τη χρήση διάφορων καλλιτεχνικών μέσων, όπως η φωτογραφία, η κινούμενη εικόνα, οι εγκαταστάσεις, η περφόρμανς και η συγγραφή επιστολών, το έργο του εξετάζει μια πραγματικότητα που διαμορφώνεται από τα συστήματα αναπαράστασης τα οποία οργανώνουν τις σύγχρονες κοινωνίες: τις πολιτικές, νομικές και οικονομικές κατασκευές, καθώς και τις δομές της πληροφόρησης.

«ΟΙ ΑΡΓΟΝΑΥΤΕΣ» ΤΗΣ ΜΑΓΚΙ ΝΕΛΣΟΝ. Η ανθρωπολόγος Μάργκαρετ Κένα, η οποία από το 1966 ξεκίνησε την επιτόπια έρευνά της στο νησί, γράφει στο ενημερωτικό φυλλάδιο «Ανάφη, ένας σύντομος οδηγός» ότι υπάρχει μια ιστορική διαφωνία αναφορικά με την προέλευση του ονόματος της Ανάφης. Η ίδια σημειώνει πως το όνομα του νησιού (με τις διάφορες γραφές του, Anaphe, Anaphi, Anafi, Namphio ή Namfio) έχει μεταφραστεί και ερμηνευτεί με πολλούς τρόπους. Η πιο συνήθης ερμηνεία είναι πως το όνομα πηγάζει από την αρχαία ελληνική λέξη «φανερώνω» και βασίζεται στον μύθο των Αργοναυτών, κατά τον οποίο ο Απόλλωνας τους «φανερώνει» την Ανάφη για να τους σώσει από μια τρικυμία. Η καλεσμένη του «Phenomenon 4» αμερικανίδα συγγραφέας Μάγκι Νέλσον στη δική της βραδιά ανάγνωσης στο νησί προσεγγίζει με άλλη ματιά τον μύθο των Αργοναυτών. Λίγες μέρες πριν από την αναχώρησή της για την Ανάφη, η Νέλσον, βραβευμένη από την Ενωση Βιβλιοκριτικών της Αμερικής για το βιβλίο της «Οι Αργοναύτες» (στα ελληνικά από τις εκδόσεις Αντίποδες), θα συμμετάσχει σε σχετική συζήτηση με τους Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη και Σωτήρη Παρασχά απόψε στις 19.30 στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης. Οι Αργοναύτες ταξιδεύουν πάνω σε σώματα που διαρκώς αλλάζουν, μεταβάλλονται, μετασκευάζονται. Ετσι έρχονται αναπόφευκτα αντιμέτωποι με το παράδοξο της ταυτότητας: τι απομένει όταν όλα τα αρχικά υλικά έχουν αντικατασταθεί από καινούργια; Στους «Αργοναύτες» της η Μάγκι Νέλσον καταγράφει ένα τέτοιο ταξίδι, περιγράφοντας τον έρωτά της με τον τρανς καλλιτέχνη Χάρι Ντοτζ, τη σχέση της με τον θετό της γιο, την εγκυμοσύνη και τη γέννα της, μετατρέποντας κάθε της προσωπική εμπειρία σε δημόσιο στοχασμό πάνω στα ζητήματα της σεξουαλικότητας και του φύλου, της φροντίδας και της οικογένειας.