NON PAPER

Πώς το αδύνατον έγινε δυνατόν

Ηταν, θυμάμαι, τέλος Ιανουαρίου. Η είδηση ότι ένα νέο ζευγάρι θα κήδευε, μέσα σε δυόμισι χρόνια, το τρίτο του παιδί μάς είχε σοκάρει. Οι πιο προληπτικοί μιλούσαν για… κατάρα, οι πιο ευφάνταστοι για μυστηριώδεις κληρονομικές ασθένειες, οι πιο συνωμοσιολόγοι για ιατρικά λάθη και αδιαφορία. Και οι περισσότεροι απορούσαμε πώς μια μάνα και ένας πατέρας μπορούν να το αντέξουν αυτό. Να χάσεις τρία παιδιά, τρία μωρά το ένα μετά το άλλο. Πώς μπαίνεις μετά στο δωμάτιό τους; Πώς αντικρίζεις τα παρατημένα ρουχαλάκια τους; Τα παιχνίδια με τα οποία δεν πρόλαβαν να παίξουν; «Μη μου λες τίποτα. Λέξη δεν αντέχω να ακούσω» μου έλεγε η φίλη που έχει τρία εγγόνια στην ηλικία των «κοριτσιών της Πάτρας» και έκλεινε τα αφτιά της. «Θα αντέξω όσο χρειάζεται για να θάψω και το τρίτο μου παιδί. Μετά, δεν ξέρω τι θα γίνει» δήλωνε τότε η Ρούλα Πισπιρίγκου. Κι εμείς μιλούσαμε για το δράμα της μάνας, για τις αντοχές και τα όριά της.

Κι ύστερα ήρθαν όλα τούμπα. Οι πρώτες υποψίες για το «μη τυχαίο» των τριών θανάτων. Η είδηση ότι την υπόθεση (που μέχρι τότε δεν αποτελούσε «υπόθεση» και την αποτιμούσαμε ως μια τραγική συγκυρία) την ανέλαβε το Τμήμα Ανθρωποκτονιών της Αθήνας. Αλλαξε το αφτί μας όταν ακούγαμε για την «ιστορία της Πάτρας». Βρε λες; Εξι μήνες είχαν περάσει από την αποκάλυψη ότι ο δολοφόνος της Καρολάιν ήταν ο Μπάμπης Αναγνωστόπουλος, αυτός, δηλαδή, που έμοιαζε να τη θρηνεί περισσότερο από όλους. Λες να συμβαίνει πάλι το ίδιο; Ενα θέατρο ίσα ίσα για τις κάμερες; Ελα μωρέ, δεν γίνονται συνέχεια αυτά. Δεν είναι δυνατόν.

Και μετά τα πράγματα ξέφυγαν. Οι ραγδαίες αποκαλύψεις, τα καινούργια πρόσωπα που μπήκαν στο πλάνο, οι υποψίες που γίνονταν πλέον ιατρικά πορίσματα, η σύλληψη της Πισπιρίγκου, το αγριεμένο πλήθος έξω από το σπίτι της οικογένειας, η εκπομπή της Αγγελικής Νικολούλη που «έσπασε» τα κοντέρ της τηλεθέασης, η μάνα, ο Μάνος, η αδελφή, το έγκλημα του παππού που ανασύρθηκε από τα βάθη των δεκαετιών, η σπιτονοικοκυρά, ο τρίτος άνδρας, η τρίτη γυναίκα. Και το γέλιο της Τζωρτζίνας, τα πρόσωπα των τριών κοριτσιών να τρυπάνε τις οθόνες μας.

Το έγκλημα και η τιμωρία

«Το παράκαναν τα κανάλια». «Για την τηλεθέαση γίνονται όλα». «Αμάν πια, μας πρήξατε με την Πισπιρίγκου. Φτάνει». «Μα δεν έχουν με τι άλλο να ασχοληθούν τα ΜΜΕ; Τόση φτήνια;». Κάτι τέτοια λέγανε – και λένε ακόμη και τώρα που η υπόθεση φαίνεται ότι φτάνει στην κορύφωση και τη λύση της – κάποιοι πολύ σνομπ, πολύ ανώτεροι του μέσου όρου, αυτοί που, αν δεν ήταν εδώ κι ανάμεσά μας, θα ήταν κάπου αλλού πολύ καλύτερα. Και δεν καταλαβαίνουν ότι έτσι δείχνουν ένα είδος ψυχικής και πνευματικής ένδειας.

Καλά, σοβαρά τώρα; Γιατί ασχολούνται οι άνθρωποι με την εν ψυχρώ δολοφονία τριών παιδιών; Για ένα – κατά πώς φαίνεται – από τα ειδεχθέστερα, διεθνώς, εγκλήματα; Για τον ίδιο λόγο που βλέπουν θέατρο και διαβάζουν λογοτεχνία. Για τον ίδιο λόγο που ένα από τα δημοφιλέστερα μυθιστορήματα όλων των εποχών είναι το «Εγκλημα και τιμωρία» του Ντοστογέφσκι. Και που οι αρχαίες τραγωδίες παραμένουν επίκαιρες. Διότι οι εκτροπές της ψυχής προκαλούν πάντα ενδιαφέρον. Διότι το «πού μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος» μπορεί να μας σοκάρει αλλά θέλουμε να το βλέπουμε, να το βγάζουμε στο φως, να το βάζουμε στις καθημερινές μας συζητήσεις ακριβώς για να το ξορκίσουμε. Διότι, όταν το στήνουμε απέναντι, έχουμε την ανόητη μεν, ανθρώπινη δε εντύπωση ότι αυτό δεν θα στηθεί μέσα μας ή δίπλα μας. Πώς είπατε; Κουτσομπολιό; Μα το κουτσομπολιό είναι ο πυρήνας της κοινωνικότητας. Καταδεικνύει το, έστω και κακοπροαίρετο, ενδιαφέρον για τα άλλα μέλη της κοινότητας.