Το χρονικό μέχρι την έξοδο από την εποπτεία

Ηταν Απρίλιος του 2010. Ο τότε Πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου ανακοίνωνε από το Καστελλόριζο την προσφυγή της Ελλάδας στον μηχανισμό στήριξης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, προκειμένου να αποφύγει τη χρεοκοπία. Η χώρα εισήλθε τότε στα Μνημόνια και στα σκληρά μέτρα λιτότητας, υπό τη στενή παρακολούθηση της τρόικας που απάρτιζαν ΔΝΤ, ΕΕ και ΕΚΤ.  Γεγονότα ιστορικά τόσο για την Ελλάδα όσο και για ολόκληρη την ευρωζώνη.

Ο αποκλεισμός της Ελλάδας από τις αγορές οδήγησε τους ευρωπαίους εταίρους σε καθοριστικές αποφάσεις όπως η είσοδος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην Ευρώπη και της τεχνογνωσίας του. Οι δανειστές ζητούσαν ως αντάλλαγμα τη δημοσιονομική προσαρμογή.

Αργότερα, και έπειτα από τρία Μνημόνια, οι δανειστές σε εκθέσεις τους κατέγραψαν την παραδοχή για λάθη στη διαχείριση της ελληνικής κρίσης καθώς η κοινωνία υπέστη σοκ από τη βίαιη δημοσιονομική προσαρμογή και την αυστηρή λιτότητα.

Η χρηματοδότηση κατά το πρώτο Μνημόνιο έγινε με διμερή δάνεια από τα κράτη – μέλη του ευρώ μέσω του μηχανισμού χρηματοδοτικής διευκόλυνσης (Eurogroup, 2 Μαΐου 2010). Στο πλαίσιο του πρώτου προγράμματος, η Ελλάδα έλαβε ως χρηματοδοτική συνδρομή συνολικό ποσό 52,9 δισ. ευρώ και τότε το ΔΝΤ κατέβαλε συμπληρωματικό ποσό 20 δισ. ευρώ περίπου.

Το δεύτερο πρόγραμμα είχε εγκριθεί στις 9 Μαρτίου 2012 και διήρκεσε μέχρι τον Ιούνιο του 2015. Η χρηματοδότηση εδόθη από τα κράτη της ευρωζώνης μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ). Το ΕΤΧΣ κατέβαλε 141,8 δισ. ευρώ και το ΔΝΤ περίπου 12 δισ. ευρώ.

Το τρίτο πρόγραμμα ξεκίνησε στις 19 Αυγούστου 2015 μέχρι τις 20 Αυγούστου 2018 και εκταμιεύτηκαν 46,9 δισ. ευρώ. Το ΔΝΤ αυτή τη φορά δεν συμμετείχε αλλά είχε ρόλο συμβούλου. Το τελευταίο πρόγραμμα ολοκληρώθηκε στις 20 Αυγούστου το 2018, ωστόσο οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν να εντάξουν την Ελλάδα σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας, σαν ένα ενδιάμεσο καθεστώς ανάμεσα στα Μνημόνια που προηγήθηκαν και στην επιστροφή στην κανονικότητα.

Από τότε μέχρι και χθες η Ελλάδα υφίστατο τη βάσανο του τριμηνιαίου ελέγχου (με τις περίφημες εκθέσεις) για την πρόοδο στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων μεταρρυθμίσεων. Χθες, με την ανακοίνωση του Eurogroup έκλεισε οριστικά αυτός ο τετραετής κύκλος, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιστροφή της Ελλάδας στην κανονικότητα.