Επιστροφή στην κανονικότητα

Εν μέσω ενεργειακής κρίσης και στα απόνερα μιας παγκόσμιας πανδημίας η ελληνική οικονομία ξεκινά τον δρόμο προς την κανονικότητα έπειτα από 12 χρόνια Μνημονίων και αυστηρής επιτήρησης. Αυτό το νέο μονοπάτι δείχνει προς τα τέλη Αυγούστου, όταν η Ελλάδα θα δει το τέλος της διαδικασίας μιας στενής μακροοικονομικής παρακολούθησης που της επιβλήθηκε τον Αύγουστο του 2018. Χθες, συνοδεία θετικών σχολίων για την Ελλάδα, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης, από το Λουξεμβούργο, άναψαν το πράσινο φως για την έξοδο της χώρας από την ενισχυμένη μεταμνημονιακή εποπτεία και παράλληλα αποδέσμευσαν την προτελευταία δόση ύψους 748 εκατ. ευρώ, για την ελάφρυνση του δημόσιου χρέους. Οπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στη σχετική απόφαση, αποκαθίστανται συνθήκες κανονικότητας στην Ελλάδα για πρώτη φορά από το 2010.

Μετά την απόφαση του Eurogroup, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για μία σημαντική εθνική επιτυχία. Κλείνει, όπως δήλωσε, ένας επώδυνος κύκλος και ανοίγει μία νέα εποχή αυτόνομων επιλογών για την ανάπτυξη της χώρας και την ευημερία των πολιτών. «Η Ελλάδα δεν είναι, πια, το μαύρο πρόβατο της Ευρώπης, αλλά ένας αξιόπιστος εταίρος. Ενα κράτος που δεν δέχεται υποδείξεις, αλλά συνδιαμορφώνει τις εξελίξεις. Που δεν αδικείται, αλλά ηγείται» υπογραμμίζει στη δήλωσή του Πρωθυπουργός και προσθέτει: «Με το βλέμμα στην ανάπτυξη της οικονομίας και τη σκέψη στην ανακούφιση της κοινωνίας. Μετατρέποντας τα καθημερινά βήματα προς τα εμπρός, σε ένα μεγάλο άλμα προς το μέλλον». Ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας έκανε λόγο για «μια ιστορική ημέρα για την Ελλάδα», τονίζοντας πως επιτυγχάνεται ένας μεγάλος εθνικός στόχος. Κλείνει, όπως ανέφερε, με την πρόωρη εξόφληση του ΔΝΤ και την άρση των κεφαλαιακών περιορισμών ένα δύσκολο κεφάλαιο για την Ελλάδα, το οποίο άνοιξε το 2010. «Η χώρα επιστρέφει, πλέον, στην ευρωπαϊκή κανονικότητα και παύει να τοποθετείται ως εξαίρεση στην ευρωζώνη» ανέφερε ο Σταϊκούρας.

Οι επόμενοι σταθμοί. Το τέλος της ενισχυμένης εποπτείας αποτελεί ένα ακόμα ορόσημο για την Ελλάδα ώστε να ολοκληρώσει την πορεία της στην ευρωπαϊκή κανονικότητα και αυτό διότι η διαδρομή έχει ακόμα αρκετούς σταθμούς, όπως για παράδειγμα την επανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας από τους οίκους αξιολόγησης το 2023. Το ελληνικό αξιόχρεο είχε υποβαθμιστεί από τους οίκους αξιολόγησης το 2010 με αποτέλεσμα να χαρακτηριστεί «σκουπίδι». Από τότε έως σήμερα οι οίκοι έχουν μεν αναβαθμίσει την ελληνική οικονομία, όμως δεν έχει φτάσει ακόμα στο πολυπόθητο σκαλοπάτι. Η Ελλάδα παράλληλα έχει δεσμευθεί ότι θα συνεχίσει να ακολουθεί μια σταθερή και συνετή δημοσιονομική πολιτική, θα συνεχιστούν οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες, ενώ επίσης δεσμεύεται να εφαρμόσει τις εναπομείνασες εκκρεμότητες στο δεύτερο εξάμηνο του έτους. Πλέον οι πολιτικές δεσμεύσεις θα επιτηρούνται στο πλαίσιο της τακτικής μετα-προγραμματικής παρακολούθησης και στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου, ενώ όσον αφορά την τελική δόση από τα μέτρα για το χρέος, αυτό θα αξιολογηθεί στην πρώτη μετα-προγραμματική έκθεση τον Νοέμβριο.

Μεγαλύτερη ευελιξία. Εφέτος το καλοκαίρι η ελληνική οικονομία θα δει την έξοδο από το ειδικό καθεστώς και μετά τον Αύγουστο κάνει μία νέα αρχή ενώ εν έτει 2022 το ελληνικό Δημόσιο «τελείωσε» και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο από δανειστή, καθώς αποπλήρωσε πρόωρα το δάνειο που είχε λάβει στο πρώτο Μνημόνιο. Αυτές οι δύο εξελίξεις βάζουν τέλος σε ένα γκρίζο κεφάλαιο και πρακτικά δίνουν στην ελληνική κυβέρνηση μεγαλύτερο βαθμό ευελιξίας ως προς την οικονομική πολιτική. Δίνουν παράλληλα σήμα στις αγορές και στους επενδυτές για προσέλκυση κεφαλαίων στη χώρα, καθώς έχει μεγάλη σημασία για το οικονομικό κλίμα. Η «ειδική» παρακολούθηση δεν σταματά, αφού θα συνεχιστεί μέχρι η Ελλάδα να εξοφλήσει το 75% της χρηματοδοτικής συνδρομής έως περίπου το 2059. Θα πραγματοποιείται μία αξιολόγηση ανά εξάμηνο, αντί ανά τρίμηνο που ίσχυε σήμερα, και εντάσσεται στο καθεστώς των χωρών με προγράμματα στήριξης, όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Κύπρος και η Ιρλανδία. Από τις Βρυξέλλες το σήμα που εδόθη είναι άκρως θετικό για την πρόοδο της ελληνικής οικονομίας, όμως υπάρχουν προκλήσεις, όπως να αντιμετωπίσει τα ελλείμματα και το υψηλό χρέος εν μέσω διεθνών ενεργειακών και γεωπολιτικών αναταραχών.