Να βοηθήσουμε τους αυτιστικούς να δέσουν τα κορδόνια τους

Ο Τζέικομπ Μπαρνέτ έχει IQ υψηλότερο από τον Αλμπερτ Αϊνστάιν. Δημοσίευσε την πρώτη του εργασία στα 11 χρόνια του σε ένα από τα διασημότερα επιστημονικά περιοδικά, και πήρε το Μάστερ του στη θεωρητική Φυσική στα 15. O Ελον Μασκ, σήμερα ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο και ο Μπιλ Γκέιτς BIll, o ιδρυτής της Microsoft, πολύ πιθανόν να ανήκουν στην ίδια ομάδα με τον Τζέικομπ: βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού. Παρά τις αξιοθαύμαστες ικανότητές τους, για πολλούς από αυτούς είναι δύσκολο ή ακόμη και αδύνατον να δέσουν τα κορδόνια των παπουτσιών τους. Κάποιοι δεν θα μπορέσουν να το μάθουν ποτέ. Και μ’ αυτό, θα πείτε; Σιγά το τίμημα! Μικρό σε σχέση με τα ξεχωριστά τους ταλέντα. Δεν είναι καθόλου έτσι, ωστόσο. Η κοινωνία μας, καχύποπτη, ακόμη και εχθρική στη διαφορετικότητα, δεν θα τους βοηθήσει να ξεπεράσουν τα προβλήματά τους· θα πρέπει να παλέψουν μόνοι τους, να βρουν τη λύση με μεγάλο κόστος.

Ο Στέφανος, 22 χρονών, γυμνασμένος, γεννημένος αθλητής, θα συμμετείχε στα 5 χιλιόμετρα. Θα «έτρεχε για τον αυτισμό», στον αγώνα που διοργανώθηκε πριν από μερικές εβδομάδες στον Χολαργό. Είχε ξανατρέξει την απόσταση, είχε βγει πέμπτος στους 500. Την ημέρα του αγώνα προετοιμάστηκε καλά. Η μητέρα του τον φρόντισε, και επέμενε να μη φορέσει τα συνηθισμένα παλιοπάπουτσα, χωρίς κορδόνια, αλλά τα καινούργια αθλητικά και να τα σφίξει καλά. Επρεπε να του τα πει όλα αυτά, γιατί και ο Στέφανος έχει το σύνδρομο Ασπεργκερ. Θα έτρεχε λοιπόν τον δικό του αγώνα.

Στο πρώτο χιλιόμετρο τα πήγε εξαιρετικά. Ηταν στο γκρουπ των πρώτων, όπως το είχε σχεδιάσει. Και μετά ξαφνικά χτύπησε η καταστροφή: το ένα κορδόνι λύθηκε, και μετά το άλλο. Προσπάθησε να τα δέσει, αλλά η πίεση του αγώνα δεν του επέτρεπε να χρησιμοποιήσει την αργή ιεροτελεστία στην οποία είχε συνηθίσει. Μπορεί και να σκέφτηκε να τα παρατήσει – ένα meltdown δεν είναι ασυνήθιστο όταν έχεις αυτισμό. Ομως αυτά τα παιδιά, όταν επιθυμούν κάτι πάρα πολύ, μπορεί να εμφανίσουν αστείρευτο πείσμα και θέληση, καθώς και μία ιδιόρρυθμη εφευρετικότητα. Τερμάτισε εικοστός στους 200, σίγουρα όχι όσο ψηλά μπορούσε, υψώνοντας τα χέρια του στον ουρανό, στα οποία κρατούσε τα δυο του παπούτσια. Είχε τρέξει τέσσερα χιλιόμετρα ξυπόλυτος! Ο περήφανος πατέρας του, εγώ, πάλευα με τα δάκρυα.

Αυτός όμως ήταν γενικά ευχαριστημένος. Εκείνο που του έλειπε τώρα, μου είπε αργότερα, ήταν μία δουλειά. Να τον βοηθήσει κάποιος να βρει μια δουλειά, όχι μόνον για να μπορεί να ζήσει όταν οι γονείς του θα έχουν πια κοιμηθεί, αλλά και για να δείξει πόσο μπορεί να παλέψει για να τα καταφέρει, όπως στον αγώνα. Ισως μερικές φορές δουλεύοντας και με λυμένα κορδόνια· αλλά θα του έχει ξανασυμβεί. Μόνο που, για την ώρα, όσες πόρτες έχει χτυπήσει έχουν παραμείνει ερμητικά κλειστές.

Τα θυμήθηκα αυτά όταν άκουσα πρόσφατα ότι η «Επιτροπή Ελλάδα 2021» θα χρηματοδοτήσει μία ψηφιακή πλατφόρμα που θα βοηθά τα άτομα με αυτισμό να δένουν τα κορδόνια τους και να συνεχίζουν. Να βρουν δουλειά δηλαδή, αυτό που χρειάζονται πιο πολύ, και να την κρατήσουν. Και – πού ξέρεις; – μπορεί αυτό το κύμα να δυναμώσει και να αλλάξει και η κοινωνία μας στάση και συμπεριφορά. Καιρός θα είναι.

Ο Γιώργος Ναθαναήλ είναι σύμβουλος επιχειρήσεων