ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΠΟΥ ΣΥΝΕΤΑΡΑΞΕ ΤΗ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ ΤΟΥ ΤΙΤΟ ΚΑΙ ΤΑ Κ.Κ. ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΧΩΡΩΝ

Δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι υπολογίζεται ότι θα διαβάσουν το πολύκροτο έργο του Μιλοβάν Τζίλας, καθώς αλλεπάληλες εκδόσεις του ετοιμάζονται στην Αμερική και καθώς οι μεγαλύτερες εφημερίδες του κόσμου το δημοσιεύουν κατ’ αποκλειστικότητα, έτσι ώστε να γίνεται κτήμα τεραστίου αριθμού αναγνωστών. Στις σελίδες του έργου, παρελαύνουν πρόσωπα και γεγονότα σ’ ένα γιγάντιο πανόραμα, με κυρίαρχη μορφή την πιο αινιγματική προσωπικότητα της ιστορίας, τον Ιωσήφ Στάλιν. Το έργο του εγκάθειρκτου Γιουγκοσλάβου ηγέτου, χρονικό μίας συγκλονιστικής εποχής και δράμα συνειδήσεως από τα πιο ενδιαφέροντα, δημοσιεύεται από σήμερα στα «Νέα», με αρχή τον γενικό πρόλογό του και άμεση συνέχεια τα προβλήματα του πολέμου των κινημάτων αντιστάσεως εναντίον των Γερμανών.

Πρόλογος του Τζίλας

Είναι μέσα στη φύσι της ανθρώπινης μνήμης να αποβάλη το ασήμαντο και επιφανειακό και να κρατάη μόνον εκείνο που αποδεικνύεται σημαντικώτερο κάτω από το φως μεταγενεστέρων γεγονότων. Εν τούτοις, αυτό είναι επίσης και η αδύνατη πλευρά της. Από τη στιγμή που είναι προκατειλημμένη δεν μπορεί να προσαρμόση την πραγματικότητα του παρελθόντος έτσι ώστε να ανταποκρίνεται προς τις τρέχουσες ανάγκες και προς τις μέλλουσες ελπίδες. Εχοντας υπ’ όψι μου αυτά, προσπάθησα να παρουσιάσω τα γεγονότα ακριβώς καθώς έγιναν, όσο μου είναι δυνατό. Αν αυτό το βιβλίο δεν είναι απαλλαγμένο από τις σημερινές μου απόψεις, αυτό δεν θαπρεπε να αποδοθή ούτε σε κακή θέλησι, ούτε στην συμμετοχή ενός πρωταγωνιστή, αλλά μάλλον στην φύσι της ίδιας της μνήμης και στην προσπάθειά μου να φωτίσω περασμένες αναμετρήσεις με πρόσωπα και να διευκρινίσω γεγονότα πάνω στη βάσι των σημερινών ενοράσεών μου.

Δεν υπάρχουν πολλά πράγματα σ’ αυτό το βιβλίο που ο καλά διαβασμένος αναγνώστης να μην έχη ήδη γνωρίσει από δημοσιευμένα απομνημονεύματα και από άλλα έργα της πολιτικής φιλολογίας. Εν τούτοις, από τη στιγμή που ένα γεγονός γίνεται πιο κατανοητό και απτό, όταν εκτίθεται σε μεγαλύτερες λεπτομέρειες και από πολλά πλεονεκτικά σημεία, εκέφθηκα ότι δεν θα ήταν χωρίς όφελος αν εγώ επίσης έλεγα το λόγο μου. Πιστεύω ακράδαντα πως οι άνθρωποι, και οι ανθρώπινες σχέσεις είναι σημαντικώτερα στοιχεία από τα ξερά γεγονότα και έτσι έδωσα μεγαλύτερη προσοχή στα πρώτα.