Η αϋπνία των πουλιών και οι τσουλήθρες

Την εποχή των δολοφονιών της «17 Νοέμβρη», σε μεγάλη ιδιοκτησία επωνύμου στο Παλαιό Ψυχικό, ακριβώς δίπλα μας, τοποθέτησαν για λόγους ασφαλείας τεράστιους προβολείς, που έκαναν τη νύχτα ημέρα. Αίφνης συνειδητοποιήσαμε ότι εκτός από το καταύγασμα του φωτός, τα κοτσύφια, οι τσαλαπετεινοί, τα σπουργίτια, οι καρακάξες, ο γκιώνης και τα άλλα πετούμενα, τα πάνω από 250 είδη που ζουν στην Αττική, αντί να κοιμούνται ανάμεσα στις φυλλωσιές των δένδρων, συνέχισαν να κελαηδούν ασταμάτητα, καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας. Ανησυχήσαμε με αυτό το παράδοξο φαινόμενο. Την ίδια περίοδο βρέθηκα με άλλους αρχιτέκτονες καλεσμένος στην Ιταλία, όπου μας ξενάγησαν στις εγκαταστάσεις του εργοστασίου φωτιστικών της εταιρείας iguzzini, όπου παρακολουθήσαμε ένα τριήμερο σεμινάριο για τις προδιαγραφές, την παραγωγή και τα είδη των φωτιστικών. Εντυπωσιαστήκαμε τότε από την υπέρμετρα σχολαστική έρευνα και τις δοκιμές, μέσα στα εργαστήρια για την εξασφάλιση αυστηρών προδιαγραφών. Για πρώτη φορά πληροφορηθήκαμε, ότι τα φωτιστικά του δρόμου για να μην ενοχλούν τον ύπνο των πτηνών οφείλουν να έχουν ένα καπέλο, ένα σκίαστρο, που να μην επιτρέπει να διαχέεται το φως ψηλότερα από το ύψος του ιστού τους. Μας ενημέρωσαν επίσης ότι το μεγάλο πρόβλημα της εταιρείας είναι ότι μαστίζονται από φτηνές απομιμήσεις των φωτιστικών τους από μικρές βιοτεχνίες και κυρίως από τους Κινέζους που διοχετεύουν προϊόντα προβληματικά εκτός προδιαγραφών.

Στις καλοκαιρινές μας διακοπές στη Λίμνη Ευβοίας που ακολούθησαν, αιφνιδιάστηκα όταν το Λιμενικό Ταμείο αντικατέστησε στην παραλία τα παλαιά φωτιστικά με το καπέλο, με νεοπαραδοσιακούς στύλους με φωτεινές σφαίρες, μη επιτρέποντας στα πουλιά να κοιμηθούν εν ηρεμία στα παραλιακά αρμυρίκια. Αγνοια προφανώς, καμία μελέτη ειδικών, και κυρίως το συνήθως ελκυστικό χαμηλό κόστος αυτοσχέδιων προϊόντων περιορισμένης αντοχής από ελληνικές βιοτεχνίες, που ανεξέλεγκτα παράγονται εκτός των διεθνών προδιαγραφών και διατίθενται για έργα αρχιτεκτονικής στον ιδιωτικό και δημόσιο χώρο.

Το πρόβλημα αυτό των προδιαγραφών, που αφορά τα ευαίσθητα και τρυφερά πτηνά με τα οποία συμβιώνουμε στην πόλη, πρέπει να μας προβληματίσει τώρα που έχουμε ευαισθητοποιηθεί και επιτέλους καταδιώκουμε νομικά αυτούς που κλωτσούν ανυποψίαστα γατάκια.

ΤΣΟΥΛΗΘΡΕΣ. Δεν είναι όμως μόνο το πρόβλημα με τα πουλιά. Πρόσφατα ένα μικρό κορίτσι έκοψε το δάκτυλό του σε τσουλήθρα της παιδικής χαράς στη Νέα Παραλία της Θεσσαλονίκης. Το εξαιρετικό αυτό έργο που μελέτησαν οι αρχιτέκτονες Πρόδρομος Νικηφορίδης και Bernard Cuomo, οι οποίοι ως τεχνικοί σύμβουλοι είχαν εγγράφως από το 2013 υποβάλει τις ενστάσεις τους στον Δήμο Θεσσαλονίκης για τις συγκεκριμένες «ισοδύναμες» και επικίνδυνες επιλογές κακέκτυπων προϊόντων, κοινώς «μαϊμού», μα δεν υπήρχε ανταπόκριση αντικατάστασης.

Από την εποχή των παιδικών μας χρόνων δεν θυμάμαι τέτοιου είδους ατυχήματα σε παιδικές χαρές και λούνα παρκ. Οι τεχνίτες εκείνης της εποχής, φτιάχνοντας ακόμη και τις γνωστές εκείνες, πολύπλοκες, αυτοσχέδιες διπλές κούνιες με τις μεταλλικές βάρκες και τα σκοινιά, δούλευαν με μεράκι και προσοχή για να αποφευχθεί κάθε είδους ατύχημα.

Οσο και αν έχουμε προσπαθήσει ως αρχιτέκτονες σε μελέτες του Δημοσίου, να προδιαγράψουμε με ακρίβεια κάθε είδους υλικό για τη σωστή λειτουργεία, την αντοχή στον χρόνο και την ασφάλεια, παρακολουθώντας τα έργα ως ανεπιθύμητοι και απλήρωτοι επιβλέποντες, διακρίνουμε την επιδίωξη κάποιων εργολάβων που στο όνομα του κέρδους και μετά από απαράδεκτα μεγάλες εκπτώσεις που δίνουν για να εξασφαλίσουν τα έργα, αναζητούν το χαμηλότερο κόστος αγνοώντας τις προδιαγραφές της μελέτης. Και βέβαια τίθεται το ερώτημα και ποιος είναι ο ρόλος των υπηρεσιών που επιβλέπουν και παραλαμβάνουν τα έργα, στον βαθμό που φαίνεται ότι βρίσκεται ο τρόπος να εξασφαλίζεται η σιωπή τους.

Αλλά και στα ιδιωτικά έργα συμβαίνει το ίδιο. Κάποιοι ιδιοκτήτες που συχνά αποκαλύπτουν τον «μικρό αρχιτέκτονα» που φαίνεται ότι κρύβεται μέσα σε κάθε Ελληνα και τα ξέρει όλα, επιλέγουν υλικά, με κριτήριο το «φαίνεσθαι» και κυρίως το φτηνότερο «ισοδύναμο», που τάχα μόνοι τους ανακάλυψαν και συχνά πρόκειται για «μαϊμού». Προσοχή λοιπόν. Τα ατυχήματα και οι αστοχίες παραμονεύουν παντού και σε όλους μπορούν να συμβούν. Η καλή αρχιτεκτονική πρέπει να υπηρετείται με τις προδιαγραφές που ισχύουν διεθνώς, πολλές από αυτές ισχύουν και στην Ελλάδα, αλλά δυστυχώς παρακάμπτονται συχνά απουσία ελέγχου και κυρίως με τη γνωστή ατιμωρησία των υπευθύνων. Περιμένω ποιος θα πάρει την ευθύνη για το μικρό δακτυλάκι της οκτάχρονης και εξακολουθώ να λυπάμαι για τα αμέτρητα πτηνά που παραμένουν ξάγρυπνα σε όλη την ελληνική επικράτεια δίπλα στους απαράδεκτους σφαιρικούς γλόμπους.