«Στίχος και μελωδία γεννιούνται μαζί στον Λοΐζο»

Στις 17 Σεπτεμβρίου του 1982 ο Μάνος Λοΐζος άφησε την τελευταία του πνοή στη Μόσχα. Ηταν μόλις 45 ετών αλλά είχε καταφέρει ήδη να παραδώσει 10 δίσκους – θα ακολουθούσαν ακόμα δύο μετά τον θάνατό του – με τραγούδια ανεξίτηλα. Για πρώτη φορά 40 χρόνια μετά παρουσιάζεται σχεδόν το σύνολο του έργου του, 9 από τους 12 κύκλους τραγουδιών του, σε 4 παραστάσεις με τη συμμετοχή των πρώτων ερμηνευτών που βρίσκονται ακόμα σε δημιουργική πορεία, αλλά και νεότερων σημαντικών ερμηνευτών που έχουν συμπορευτεί μέσα στα χρόνια με τα τραγούδια του. Την αυλαία σηκώνει στις 4 Μαΐου στο Θέατρο «Ολύμπια Μαρία Κάλλας» ο Γιώργος Νταλάρας γυρίζοντας τον μουσικό χρόνο πίσω στη δεκαετία του 1970. Ο σημαντικός ερμηνευτής πιάνει τη μουσική ιστορία του Μάνου Λοΐζου σχεδόν από την αρχή και παρουσιάζει δύο εμβληματικούς δίσκους, τις «Θαλασσογραφίες» (1970) και το «Να ‘χαμε τι να ‘χαμε» (1972) και οι δύο σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου, αλλά και στιγμές από τον δίσκο «Τα τραγούδια μας» (1976) σε στίχους του Φώντα Λάδη. Κοντά του δύο νεότεροι καλλιτέχνες η Ασπασία Στρατηγού και ο Κώστας Τριανταφυλλίδης, ο οποίος με αυτό το αφιέρωμα εκπληρώνει ένα όνειρο. «Ηθελα να πραγματοποιηθεί εδώ και 35 χρόνια. Αγάπησα τον Μάνο Λοΐζο μέσα από τον Γιώργο Νταλάρα και πάντα ήθελα να τραγουδήσω μαζί του κομμάτια του σπουδαίου συνθέτη». Για τον Κώστα Τριανταφυλλίδη ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά στο έργο του Λοΐζου ήταν η ανατρεπτικότητα. «Κατάφερε μέσα από τα τραγούδια του να περιγράψει την περιπέτεια της ζωής των Ελλήνων, χωρίς χρονικούς περιορισμούς χωρίς αιτίες και αφορμές. Αυτά που έγραψε σχεδόν 50 χρόνια είναι επίκαιρα. Και αυτό το πέτυχε μέσα από την απλότητα η οποία ήταν ουσιαστική και με περιεχόμενο. Και αυτό είναι το απόλυτο ζητούμενο για έναν καλλιτέχνη».

Το αφιέρωμα στο θέατρο Ολύμπια Μαρία Κάλλας συνεχίζεται στις 11 Μαΐου με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου, η φωνή του οποίου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το έργο του σπουδαίου συνθέτη. Δίπλα του επέλεξε να έχει τη Μαρία Παπαγεωργίου με την οποία θα παρουσιάσουν δύο δίσκους που έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους στην ιστορία της ελληνικής δισκογραφίας: «Τα τραγούδια του δρόμου» (1974) σε στίχους Κωστούλας Μητροπούλου, Λευτέρη Παπαδόπουλου, Γιάννη Νεγρεπόντη, Δημήτρη Χριστοδούλου αλλά και του ίδιου του συνθέτη και τον τελευταίο δίσκο που κυκλοφόρησε ο Μάνος Λοΐζος εν ζωή «Για μια μέρα ζωής» (1980) σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου, Μανώλη Ρασούλη, Δώρας Σιτζάνη, Φώντα Λάδη, Μάνου Λοΐζου και σε ποίηση Τάσου Λειβαδίτη.

Στις 22 Μαΐου η Μαρία Φαραντούρη ανοίγει ένα από τα σπάνια κεφάλαια της καριέρας της και παρουσιάζει για πρώτη φορά στην ολότητά του έναν δίσκο σταθμό της ελληνικής δισκογραφίας τόσο για το θέμα του όσο και για τον ήχο του «Τα Νέγρικα» (1975) σε στίχους Γιάννη Νεγρεπόντη. Το ίδιο βράδυ στη σκηνή θα ανέβουν ο Μίλτος Πασχαλίδης, επηρεασμένος πάντα από το έργο του Μάνου Λοΐζου, και ο Απόστολος Ρίζος που και εκείνος έχει αναπτύξει μια προσωπική σχέση με το ρεπερτόριο του συνθέτη και παρουσιάζουν το «Καλημέρα Ηλιε» (1973) σε στίχους Δημήτρη Χριστοδούλου, Μάνου Λοΐζου. Στη συναυλία θα παρουσιαστούν και στιγμές από τον δίσκο «Γράμματα στην αγαπημένη» (1983) σε ποίηση Ναζίμ Χικμέτ.

«ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ». Το αφιέρωμα στον Μάνο Λοΐζο κλείνει την Τετάρτη 26 Μαΐου με την Ελεωνόρα Ζουγανέλη, τον Γιάννη Διονυσίου και τον Γιάννη Παπαγεωργίου. Η Ελεωνόρα Ζουγανέλη θα παρουσιάσει τα «Τραγούδια της Χαρούλας» (1979) σε στίχους Μανώλη Ρασούλη. Οι δύο νεότεροι καλλιτέχνες που έχουν με διαφορετικό τρόπο ο καθένας συνδέσει το όνομά τους με το λαϊκό τραγούδι μας γυρνάνε στην αρχή της πορείας του Μάνου Λοΐζου, εκεί απ’ όπου άρχισαν όλα και ίσως στον πιο λαϊκό ηχητικά δίσκο του, τον «Σταθμό» (1968) σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου, Μάνου Λοΐζου. Για τον Γ. Παπαγεωργίου ο Μάνος Λοΐζος ανέδειξε και τόνισε την αξία του τραγουδοποιού. Οπως λέει «υπηρέτησε με αξιοζήλευτο τρόπο τη συνύπαρξη του στίχου, της μουσικης και της ερμηνείας. Μελοποίησε με τέτοιο τρόπο τους ποιητές που δεν καταλάβαινες ότι το ποιητικό κείμενο ήταν ξέχωρο και αποκομμένο. Ενοποιούνται μοναδικά, τα έκανε ένα. Αυτή είναι και η ουσία του τραγουδιού. Να φαίνεται ότι γράφτηκαν στίχος και μελωδία μαζί. Σαν να γεννήθηκαν μαζί». Ο τρόπος με τον οποίο δημιουργούσε ο Λοΐζος, σ’ αυτό το κομμάτι τουλάχιστον δεν έχει ξεκλειδωθεί για τον Γιάννη Παπαγεωργίου αφού όπως λέει γεννήθηκε αρκετά χρόνια αργότερα από το θάνατό του.

«Ηταν ένας πολύ διαβασμένος μουσικός, κατατάσσεται δίκαια στους μεγάλους συνθέτες του ελληνικού ρεπερτορίου. Εξαιρετικές ήταν και οι ενορχηστρώσεις του των έργων του. Γιατί αυτό ήταν οι δίσκοι του, ολοκληρωμένα έργα. Μέσα όμως απ’ αυτό το συνθετικό του μεγαλείο, μπορούσε να κρατήσει μια τρομερή απλότητα. Τα τραγούδια του φεύγουν από τη σφαίρα της μουσικής και γίνονται μέρος της ζωής».