Τα εμβόλια της επόμενης γενιάς

Την ώρα που η εκστρατεία «Ελευθερία» εστιάζει στην τέταρτη δόση για τη θωράκιση των πολιτών άνω των 60 ετών, αναπάντητο παραμένει το ερώτημα εάν και πότε θα «ανοίξει» το μέτρο αυτό για τον υπόλοιπο πληθυσμό. Οι αποφάσεις όμως εφεξής δεν είναι εύκολες και τα διλήμματα παραμένουν: Είναι βιώσιμο το μοντέλο των ενισχυτικών δόσεων; Θα πρέπει ο εμβολιασμός να είναι τουλάχιστον ετήσιος; Τα ερωτήματα αυτά, δε, είναι κρίσιμα ιδίως εάν συνυπολογίσει κανείς πως τα ήδη υπάρχοντα εμβόλια έχουν δημιουργηθεί στοχεύοντας στο αρχικό «πρόσωπο» του SARS-CoV-2, δηλαδή στο στέλεχος της Ουχάν. Και παρότι είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά έναντι της σοβαρής νόσησης, οι συνεχείς μεταλλάξεις του πανδημικού ιού δεν παύουν να αποτελούν πρόκληση.

Η πρόσφατη τοποθέτηση του καθηγητή Λοιμωξιολογίας, Σωτήρη Τσιόδρα, στο πλαίσιο του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, ήταν ενδεικτική. Ειδικότερα, όπως επεσήμανε ο ειδικός, χρειαζόμαστε ένα αποτελεσματικό εμβόλιο, δεδομένου πως υποχωρεί η προστασία με το πέρασμα του χρόνου. Και πρόσθεσε πως, μεταξύ άλλων, θα «πρέπει να αποφασιστεί η δοσολογία των νέων εμβολίων, που θα έχουν καλύτερη απόκριση και δεν θα απαιτείται πολλαπλός εμβολιασμός, αλλά μία δόση κάθε δύο ή τρία χρόνια».

Στο πλαίσιο αυτό, οι εταιρείες Pfizer και Moderna εργάζονται πυρετωδώς για τη δημιουργία νέων εκδόσεων του εμβολίου που θα είναι ισχυρά και κατά των μεταλλάξεων Δέλτα και Ομικρον, με τα αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών να αναμένονται ακόμη και εντός του μήνα. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που κρίνεται αναγκαίο είναι η αποτελεσματικότητά τους να είναι βελτιωμένη έναντι των στελεχών που κυκλοφορούν το τελευταίο έτος, δεδομένου ότι εμφανίζουν… τάσεις διαφυγής, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τη μόλυνση και συνεπακόλουθα την ήπια νόσηση.

Παράλληλα, όμως, οι ερευνητές κάνουν προσπάθεια να δημιουργήσουν το εμβόλιο της «επόμενης γενιάς», που δεν θα στοχεύει μόνον στην πρωτεΐνη-ακίδα του ιού, αλλά σε περισσότερα σημεία του γονιδιώματός του, λιγότερο ευαίσθητα στις μεταλλάξεις. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Πως δεν θα επηρεάζεται η αποτελεσματικότητα των εμβολίων από τα νέα στελέχη. Μάλιστα, ταυτόχρονα εξερευνώνται και άλλοι τρόποι χορήγησής τους – π.χ. ρινικά εμβόλια ή από το στόμα – ώστε στη δεύτερη φάση της πανδημίας ή των επόμενων απειλών να καμφθούν οι αντιστάσεις εκείνων που παγώνουν στη θέα της βελόνας. Πάντως, αρκετοί είναι οι ειδικοί που εκτιμούν ότι το φθινόπωρο, με δεδομένη την απειλή ενός νέου κύματος, το άνοιγμα της προαιρετικής τέταρτης δόσης (με το υπάρχον ή με νέο εμβόλιο) στους νεότερους πολίτες αποτελεί το επικρατέστερο σενάριο.

ΤΟ ΦΑΡΜΑΚΟ. Την ίδια ώρα, η Ομικρον αφαιρεί από τη φαρέτρα των γιατρών των ΗΠΑ το φάρμακοSotrovimab της εταιρείαςGlaxoSmithKline, καθώς διαπιστώθηκε αναποτελεσματικό έναντι του στελέχους ΒΑ.2. Οπως, μάλιστα, υπενθυμίζουν οι γιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου ΑθηνώνΘεοδώρα Ψαλτοπούλου, Πάνος Μαλανδράκης, Γιάννης ΝτάνασηςκαιΘάνος Δημόπουλος(πρύτανης), οι μεταλλάξεις του ιού έχουν οδηγήσει και στο παρελθόν αντιιικά φάρμακα σε απόσυρση, όπως έγινε τον Ιανουάριο με τα μονοκλωνικά αντισώματα των εταιρειώνRegeneron καιEli Lilly. Υπογραμμίζεται, όμως, ότι τα αντιιικά χάπια (Lagevrio καιPaxlovid), που είναι διαθέσιμα και στηνΕλλάδατους τελευταίους μήνες, παραμένουν εγκεκριμένα στις ΗΠΑ για την αντιμετώπιση της ήπιας και μέτριας βαρύτητας νόσου, καθώς επιδρούν στην πρωτεΐνη-ακίδα του ιού και επηρεάζονται λιγότερο από τις μεταλλάξεις.

ΝΕΑ ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ. Εν τω μεταξύ, ο ΕΟΔΥ ανακοίνωσε χθες 10.005 νέα κρούσματα κορωνοϊού σε όλη την επικράτεια. Ο αριθμός πιθανών νέων επαναλοιμώξεων που καταγράφηκαν τις τελευταίες 24 ώρες ήταν 222, ενώ από την αρχή της πανδημίας SARS-CoV-2 ο συνολικός αριθμός τους εκτιμάται σε 120.460 (3,6% του συνολικού αριθμού των θετικών αποτελεσμάτων). Επίσης, χθες, κατεγράφησαν επιπλέον 46 θάνατοι ασθενών, ενώ οι διασωληνωμένοι ασθενείς είναι 298.