Αντιπολιτευτικό μέτωπο κατά του Ορμπαν

Λίγες ημέρες πριν από τις πιο αμφίρροπες εκλογές στην Ουγγαρία την τελευταία δεκαετία, τις εκλογές που διεξάγονται αύριο, ο ηγέτης της αντιπολίτευσης και υποψήφιος για την πρωθυπουργία Πέτερ Μάρκι-Ζάι βρισκόταν σε προεκλογική ομιλία, προσπαθώντας να πείσει τους ψηφοφόρους ότι η εξουσία του Βίκτορ Ορμπαν, ενός από τους μακροβιότερους και πιο αυταρχικούς ηγέτες της Ευρώπης, τελειώνει. «Εχουμε ενωθεί, όλοι μας, κοιτάζοντας όσα μας συνδέουν και όχι εκείνα που μας χωρίζουν» είπε ο Μάρκι-Ζάι μιλώντας στο θέρετρο της λίμνης Μπάλατον, 100 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Βουδαπέστης. «Θα διώξουμε αυτό, το πιο διεφθαρμένο καθεστώς που γνώρισε η Ουγγαρία εδώ και μια χιλιετία».

Ο συντηρητικός και λαϊκιστής Ορμπαν και το κόμμα του Fidesz κυβέρνησαν τη χώρα για τρεις τετραετείς θητείες, κυρίως χάρη στη διχασμένη αντιπολίτευση. Ωστόσο, έξι κόμματα ενώθηκαν για πρώτη φορά στις προκριματικές εκλογές της Ουγγαρίας τον περασμένο Οκτώβριο και προσπάθησαν να μετατρέψουν τις εκλογές σε δημοψήφισμα για την ανατροπή του μακροχρόνιου πρωθυπουργού. Η μεγάλη δυσκολία είναι πως πολλά εξαρτώνται από τις περιφέρειες όπου η αποτελεσματική κομματική μηχανή του Ορμπαν και ο ασφυκτικός έλεγχος στα μέσα ενημέρωσης καθιστούν δύσκολο για την αντιπολίτευση να περάσει το μήνυμά της.

Αυτός ο έλεγχος είναι που βοήθησε τον Ορμπαν να αντέξει τις τελευταίες δύσκολες, για εκείνον, εβδομάδες μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας δήλωνε και συνεχίζει να δηλώνει περήφανος για τις ιδιαίτερες σχέσεις του με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Οι δυο τους είχαν δεκάδες συναντήσεις όλα αυτά τα χρόνια και έχουν υπογράψει συμφωνία ύψους 12,5 δισ. ευρώ για την επέκταση του μοναδικού πυρηνικού σταθμού της Ουγγαρίας. Αλλωστε στη Βουδαπέστη βρίσκεται η Διεθνής Τράπεζα Επενδύσεων, ένας δανειστικός θεσμός που υποστηρίζεται από τη Μόσχα και κάποιοι έχουν χαρακτηρίσει ως «κόμβο κατασκοπείας».

Τον τελευταίο καιρό, η αντιπολίτευση εκμεταλλεύτηκε την εγγύτητα του Ορμπαν με τη Ρωσία για να ανανεώσει τις εκκλήσεις προς τους ψηφοφόρους για υποστήριξη. Η Αννα Ορόζ, ηγέτις του φιλελεύθερου κόμματος Momentum, που συμμετέχει στην κίνηση της ενιαίας αντιπολίτευσης, είπε στους ψηφοφόρους ότι ο Πούτιν είναι «ο μαριονετίστας του Ορμπαν».  Αλλά οι περισσότεροι ψηφοφόροι σπάνια ακούν τέτοια μηνύματα καθώς βομβαρδίζονται από την κάλυψη φιλοκυβερνητικών μέσων ενημέρωσης, βάσει της οποίας ο πρωθυπουργός επιδιώκει την ειρήνη, ενώ η αντιπολίτευση θα διακινδυνεύσει την ασφάλεια της Ουγγαρίας. «Θα μπορούσαμε να συνδέσουμε τον Ορμπαν με τον Πούτιν πολύ περισσότερο, αλλά η φωνή μας είναι περιορισμένη» εξηγεί ο Πίτερ Ζαράντ, επικεφαλής της εκστρατείας του Μάρκι-Ζάι, προσθέτοντας ότι η συμμαχία έχει 2.000 διαφημιστικές πινακίδες σε όλη τη χώρα σε σύγκριση με περισσότερες από 20.000 για το Fidesz. Τα φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης φρόντισαν να μην κατηγορήσουν τον Πούτιν για τον πόλεμο. Λιγότερο από τα 2/3 των Ούγγρων και λιγότεροι από τους μισούς ψηφοφόρους του Fidesz θεωρούν τον πόλεμο ως ρωσική επιθετικότητα, σύμφωνα με δημοσκόπηση του Ινστιτούτου Publicus. Το 1/4 των υποστηρικτών του Ορμπαν θεωρούν τον πόλεμο ως αμυντική επιχείρηση της Ρωσίας.

Σε εθνικό επίπεδο, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η αντιπολίτευση βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από το κυβερνών κόμα Fidesz – υπολείπεται κατά περίπου τρεις ποσοστιαίες μονάδες – με περίπου το 1/4 του εκλογικού σώματος να είναι αναποφάσιστο. Οι προβλέψεις δίνουν νίκη του Fidesz. Με ένα εκλογικό σώμα μόλις 8 εκατομμυρίων ανθρώπων, μερικές εκατοντάδες ψήφοι θα μπορούσαν να αποδειχθούν καθοριστικές σε ορισμένες περιφέρειες και πολλά θα εξαρτηθούν από την κινητοποίηση των ψηφοφόρων, λένε οι αναλυτές. Αυτός είναι ένας τομέας στον οποίο το Fidesz – με μια πανίσχυρη μηχανή μέσων ενημέρωσης, πλούσια χρηματοδότηση και έναν κομματικό μηχανισμό κατασκευασμένο εδώ και δεκαετίες – διαθέτει τεράστιο πλεονέκτημα.

Ο Ορμπαν έχτισε σταδιακά τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2010, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε από τη Mertek, ενός think tank της Βουδαπέστης που μελετά τα ΜΜΕ. Εκεί καταγράφηκε πώς ο Ορμπαν εξασφάλισε τον ρυθμιστικό έλεγχο μέσω νέων νόμων και έδωσε σε δικούς του ανθρώπους τα μεγάλα ΜΜΕ της χώρας. «Η δεκαετία κατά την οποία ο Ορμπαν έχτισε το ανελεύθερο κράτος και απέρριψε τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης», ανέφεραν οι ερευνητές της Mertek, «άλλαξε θεμελιωδώς τον δημόσιο λόγο της Ουγγαρίας».