Τα σύγχρονα shows

Είναι γνωστή ως φράση που είπε – υποτίθεται – ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, τον Δεκέμβριο του 1945 όταν ήρθε στην Αθήνα, προκειμένου να παρασταθεί σε σύσκεψη στο υπουργείο Εξωτερικών, με παρόντα υψηλόβαθμα κομμουνιστικά στελέχη, ενώ απευθυνόταν σε έναν φωτογράφο που απαθανάτιζε την ιστορική αυτή συνάντηση. Τον προέτρεψε να φωτογραφίσει αποκλειστικά τους έλληνες πολιτικούς γιατί, όπως φέρεται να είπε, «το show είναι των Ελλήνων».

Η φράση διασώζεται στην αριστουργηματική νουβέλα του Μένη Κουμανταρέα «Το show είναι των Ελλήνων», νουβέλα που, μαζί με άλλες δύο, συγκροτούν το ομότιτλο βιβλίο του δημιουργού της «Γυναίκας που πετάει» και του «Ωραίου λοχαγού», βιβλίο προικοδοτημένο με ένα εξίσου αριστουργηματικό εξώφυλλο του Αλέκου Φασιανού που είχε φιλοτεχνηθεί χάρη σε ένα «προξενιό» μου ανάμεσα στους – αλίμονο – φευγάτους πια πεζογράφο και ζωγράφο. Είτε ανήκει στον Τσόρτσιλ είτε στον Κουμανταρέα η συγκεκριμένη λέξη, «show», δεν μπορεί παρά να θαυμάσει κανείς τον προφητικό της χαρακτήρα, φτάνει να ρίξει μια ματιά γύρω του και να παρατηρήσει τι συμβαίνει παντού στον κόσμο, εβδομήντα επτά χρόνια αργότερα.

Είκοσι τρία χρόνια προκειμένου να έχει συμπληρωθεί ένας ολόκληρος αιώνας από τότε και ενώ η πρόβλεψη θα ήταν – σε περίπτωση που θα ρωτιόταν ο οποιοσδήποτε – πως η ταχύτατη, ακαριαία πληροφόρηση για το τι θα συνέβαινε παντού στον κόσμο θα είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας συνείδησης ώστε ισοπόσως όλες οι «γειτονιές» του πλανήτη να απολαύουν στοιχειωδώς των ίδιων προϋποθέσεων – και με διαφορές ανάμεσά τους – σε σχέση με την ειρήνη και την ευημερία, το αποτέλεσμα υπήρξε το ακριβώς αντίθετο. Τη μια «γειτονιά» να μην τη χωρίζει από την άλλη απλά ένας φράκτης ή ένα τοιχίο, αλλά ενώ η μια «γειτονιά» μπορεί να λιμοκτονεί και να αφανίζεται, η άλλη «γειτονιά» όχι απλά να επιβιώνει, αλλά και να τρώει, και να ξεχειλίζουν οι αποθήκες της σε προμήθειες, και να μην ντρέπεται να ομολογεί και να οργανώνεται για το πώς θα περάσει καλύτερα τα τριήμερα της αργίας ή τις επί θύραις καλοκαιρινές διακοπές. Και από καιρού εις καιρόν να «ρίχνει» και καμιά συναυλία για «στάχτη στα μάτια».

Αυτό συμβαίνει πάντα: όταν σε ένα γεγονός, μικρό ή μεγάλο, πολύ σημαντικό αλλά περιορισμένης εμβέλειας ή αντίθετα παγκοσμίων διαστάσεων, η δημόσια επεξεργασία του γίνεται με έναν τρόπο που το μεταβάλλει σε μια πληροφορία για ιδιωτική χρήση και εκμετάλλευση και καταχωρίζεται σε ένα παρελθόν που, ανασυρόμενο, θα μετράει περισσότερο ως επαναφορά περιστατικών με έντονο τον προσωποπαγή τους χαρακτήρα, έστω και σε συνδυασμό με τα καταγγελλόμενα γεγονότα, τότε οι προϋποθέσεις για τη μετατροπή σε show, είτε πρόκειται για την υπόθεση της Ουκρανίας είτε για την υπόθεση του Λιγνάδη και του Φιλιππίδη, έχουν συντελεστεί. Ολα μοιάζουν να γίνονται ώστε, αφού εξαντληθούν ως θέαμα, να πάμε παρακάτω και να γυρίσουμε σελίδα εν αναμονή ενός καινούργιου θεάματος. Οταν τα συγκλονιστικά, παγκοσμίως ή περιορισμένων διαστάσεων, γεγονότα δεν εσωτερικοποιούνται με την έννοια μιας ουσιαστικής φιλαλληλίας είτε πρόκειται για τα θύματα είτε για τους θύτες, δεν υπάρχει περίπτωση ούτε μία στο εκατομμύριο να μην επαναληφθούν με την ίδια ή με διαφορετική μορφή σε περιοχές του κόσμου άσχετες με εκείνες όπου πρωτοεμφανίστηκαν.