«Ο διάλογος με τους τεχνίτες φέρνει ωραία αποτελέσματα»

Η Νταϊάνα Καρβούνη και η Βίβιαν Φίλιππα πριν από δέκα χρόνια, όταν ξέσπασε η οικονομική κρίση, είδαν στη νέα εποχή τη δυνατότητα μιας δημιουργικής κοινής πορείας, μέσα από τον χώρο του ντιζάιν. Τα γνωσιακά τους εργαλεία, βιομηχανικό σχέδιο και αρχιτεκτονική, συνδυάστηκαν προς την αναζήτηση μιας εκλεπτυσμένης πρότασης για καθημερινά αντικείμενα, αφού βασίστηκαν στον πλούτο της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Οπως ένα σετ σουβέρ σε σχήμα αρχαϊκής ασπίδας, το προστατευτικό κάλυμμα για το τζάκι σε αρχαϊκά γεωμετρικά αναπτύγματα, ή ένα ανάκλιντρο – πολυθρόνα με βάση από μάρμαρο και σχήμα ελλειπτικού μαιάνδρου. Αντικείμενα των οποίων το μέτρο και οι αναλογίες τους συνδυάζονται με στοιχεία από τα κινήματα της αρ ντεκό και του πρώιμου μοντερνισμού. Η έλξη τους για τα σύμβολα και η προσπάθειά τους να εξελίξουν μία σχεδιαστική γραμμή με αφετηρία την πρώιμη αρχαιότητα που «συνομιλεί» με φυσικότητα στις σύγχρονες φόρμες επίπλων και αντικειμένων μας έφερε στον δικό τους εκθεσιακό χώρο, σε ένα διαμέρισμα στον Λυκαβηττό.

Τι είναι το ΑΝΑΚΤΑΕ;

Β.Φ.: Μέχρι πριν από τρία χρόνια ήμασταν κάτι άλλο ως ομάδα. Την ονομάζαμε Two is company. Στηριζόταν στον διάλογο δύο ανθρώπων ως πρώτη ύλη για τη δημιουργική διαδικασία. Καθώς γίναμε περισσότεροι στον δημιουργικό διάλογο μας φάνηκε συμπλεγματικό το σχήμα και δεν μας άρεσε. Μας έτρωγε η αλλαγή του ονόματος. Είναι σαν να έχεις μεγαλώσει και δεν σου κάνει πια το παντελόνι. Είναι «παντελονάκι». Είχαμε αμφιβολία βέβαια για μια μεγάλη αλλαγή, επειδή μας ήξερε και ο κόσμος.

Ν.Κ.: Γι’ αυτό και κάναμε coaching πριν περάσουμε στην αλλαγή της επωνυμίας μας. Μπήκαμε σε μεγάλη διαδικασία, συνεργαστήκαμε ακόμη και με επιμελητές, οι οποίοι μας συμβούλευσαν διάφορες ονομασίες. Αισθανθήκαμε ότι χρειαζόμασταν για την εταιρεία ένα είδος ψυχοθεραπείας. Και έτσι αποκαλύφθηκαν πολλά καλά πράγματα, ανάμεσα στα οποία και το ότι είχαμε ξεπεράσει το προηγούμενο όνομά μας. Ετσι αποκτήσαμε επαγγελματική συνείδηση.

Μετά την ιδιάζουσα πραγμάτευση του επιχειρηματικού σας ονόματος, πώς εκτυλίχτηκε η ιστορία σας;

Ν.Κ.: Το ΑΝΑΚΤΑΕ το βιώνουμε ως μία εξέλιξη της προηγούμενης δουλειάς μας.

Β.Φ.: Το ΑΝΑΚΤΑΕ είναι μια λέξη δικής μας επινόησης. Εχει ρίζα στο μινωικό ανάκτορο ως σύνολο κτιριακό με την κατοικία του άρχοντα της ευρύτερης περιοχής, αλλά και ως κέντρο κατασκευής πολύτιμων αντικειμένων και καλλιτεχνημάτων. Εμπνευστήκαμε από αυτόν τον λαβύρινθο, μέσα στον οποίο οι βασιλείς αλλά και ο κόσμος αξιωματούχων, υπαλλήλων και τεχνιτών είχαν μία μάλλον ισότιμη σχέση ως προς τη συλλογική δημιουργικότητά τους. Και επειδή είμαστε γυναίκες προσθέσαμε την κατάληξη -ae για το θηλυκό πληθυντικό των λατινικών.

Καταπιάνεστε με το ντιζάιν ή την αρχιτεκτονική;

Β.Φ.: Μας απασχολεί η μικρή και η μεγάλη κλίμακα. Εγώ είμαι αρχιτέκτονας και βλέπω τη μεγάλη εικόνα μιας κτιριακής κατασκευής, η Νταϊάνα είναι βιομηχανική σχεδιάστρια και προσεγγίζει τη μικρότερη κλίμακα του σχεδιασμού αντικειμένων. Σε κάθε περίπτωση το αποτέλεσμα προκύπτει και από τις δύο μας, αφού συνδιαλεγόμαστε. Μας αρέσει το κτίριο σε σχέση με το αντικείμενο ή αντίστροφα. Στο Πολυτεχνείο αποστρεφόμουν τα μαθήματα που είχαν σχέση με τα αντικείμενα. Αρχισε να με συγκινεί αργότερα και τώρα ασχολούμαι με αυτό. Κάνουμε από μικρά πράγματα, όπως αυτά τα έξι σουβέρ από ορείχαλκο. Εμπνευσμένα από ευρήματα στο μουσείο Ηρακλείου. Οψεις μινωικών σπιτιών από τερακότα. Απεικονίζουν αγρότες με τα ζώα τους, γεωργούς, τα σπίτια τους. Δεν μένουμε όμως μόνο στα μικρά αντικείμενα. Αλλά σχεδιάζουμε και κατοικίες.

Ν.Κ.: Δεν θέλουμε να μπούμε σε ένα σπίτι και να τα φτιάξουμε όλα από την αρχή. Ενώ θα μπορούσαμε. Αλλά μας αρέσει η δουλειά μας να συνυπάρχει με δημιουργίες άλλων. Αλλωστε ό, τι μας συγκινεί δεν αφορά το παρόν.

Σας συγκινεί η συνάντηση με το μακρινό παρελθόν;

Β.Φ.: Μας αρέσουν τα πολύ παλιά, προϊστορικά αρχαιολογικά ευρήματα. Ο,τι έχει προηγηθεί της κλασικής εποχής.

Ν.Κ.: Ιδιαίτερα αγαπάμε τη σειρά επίπλων του Σαρίδη της δεκαετίας του 1960 και της συνεργασίας του με τον Ρόμπστζον Γκίμπινγκς, τα οποία έχουν ως αφετηρία αρχαϊκά μοτίβα από λεπτομέρειες αγγείων και τις ζωγραφικές παραστάσεις τους.

Πώς ορίζετε τη συνεργατική σας εξωστρέφεια;

Ν.Κ.: Εχουμε τους δικούς μας τεχνίτες και κατασκευαστές με τους οποίους συνεργαζόμαστε χρόνια, αφού τους «εκπαιδεύσαμε» στο ύφος μας. Θυμάμαι ότι συνεργαζόμουν με έναν επιπλοποιό και όταν πήγαινε το έπιπλο στον λουστραδόρο εκείνος παραπονιόταν ότι δεν μπορούσε να τα λουστράρει.

Με τον συγκεκριμένο ξεκινήσαμε συνεργασία από το 2006 και προσπαθώντας με σεβασμό και ευγένεια να του υποδείξουμε τι δεν πρέπει να επαναληφθεί για να τελειοποιηθεί στην κατασκευή, δουλεύουμε ακόμη μαζί του. Είναι πολυμήχανος, ευέλικτος, λύνει οποιαδήποτε κατασκευαστική δυσκολία προκύπτει.

Μέσα στον χρόνο σταδιακά πετύχαμε να έχουμε και με άλλους τεχνίτες ένα υψηλό επίπεδο ποιότητας στη δουλειά τους. Δεν ήταν το πιο εύκολο, επειδή δύσκολα οι τεχνίτες δέχονται καθοδήγηση από εξωτερικούς συνεργάτες.

Ωστόσο, έχουμε καλό τρόπο να επικοινωνούμε ό,τι θέλουμε, γιατί επιμένουμε πολύ στις λεπτομέρειες. Οταν δεν μας ικανοποιεί το αποτέλεσμα, δεν το παίρνουμε. Ζητάμε ό,τι είναι προβληματικό να το ξαναφτιάξουν. Κι επειδή δεν θέλουν να μπουν σε αυτή τη διαδικασία, το κάνουν σωστά. Εχει ενδιαφέρον να βλέπεις και τη δική τους εξέλιξη μέσα στον χρόνο, γιατί έχουν μάθει να τελειοποιούν αυτό που φτιάχνουν. Μαραγκοί, επιπλάδες, αμπαζουράδες, μπρουντζάδες, ταπετσέρηδες, σιδεράδες, ανοξειδωτάδες είναι στην ομάδα μας.

Ολη η βαριά τεχνοκατασκευαστική πλευρά…

Β.Φ.: Στην αρχή μάς έβλεπαν ως δύο γυναίκες και αμφισβητούσαν τα σχέδια που τους δείχναμε και αυτά που ζητούσαμε να κατασκευάσουν. Τώρα έχουμε μία ισότιμη σχέση, μας σέβονται και τους σεβόμαστε.

Εχετε μάθει και την περίεργη γλώσσα των τεχνιτών, με τις άπειρες ορολογίες τους για το πώς θα στρίψουν ένα καρφί για να γλιστρήσει – λέμε – μία τροχαλία πάνω σε ένα συρμάτινο καλώδιο;

Ν.Κ.: Οπως το «μισοτσίμπουκο για το μάρμαρο» και άλλες τεχνικές τις καταλάβαμε στην πορεία και τώρα πια συνεννοούμαστε. Το ότι τα ξέρουμε τους εντυπωσιάζει και αμέσως αλλάζει η συμπεριφορά τους.

Πώς μαθαίνεται αυτή η γλώσσα του τεχνίτη ώστε να μπορείτε να επικοινωνείτε και να εισέρχεστε στη σφαίρα τους;

Β.Φ.: Είναι ο χρόνος, τα πειράματα και οι πολλαπλές διαδικασίες μέσα από τις οποίες αποκτάς την εμπειρία. Γνωρίζουμε από κατασκευές και μπορούμε να τους επικοινωνήσουμε τι ακριβώς εννοούμε. Και μας αρέσει η επίβλεψη με αυτή τη διαδικασία. Είτε κάνουμε αντικείμενα είτε κτίρια.

Ν.Κ.: Είχαμε να παραδώσουμε μία πολύ σημαντική παραγγελία από μέταλλο για τη Zeus & Dione και επειδή ο κατασκευαστής δεν μπορούσε να κάνει την οξείδωση όπως θέλαμε, περάσαμε μία εβδομάδα του Αυγούστου για να κάνουμε οξείδωση μαζί με τον κατασκευαστή, για να του υποδείξουμε τον τρόπο που θέλουμε να γίνεται. Με γάντια, με γυαλόχαρτο, για να πετύχουμε το λείο αποτέλεσμα που επιδιώκαμε. Σε αυτή τη σχέση που έχουμε αναπτύξει με τους τεχνίτες δίνουμε χώρο στην επικοινωνία μαζί τους. Αυτό μέτρησε και προχωρήσαμε στην ανταλλαγή μυστικών και αξιών. Ο διάλογος αυτός έφερε ωραία αποτελέσματα.

Σε αυτό το ταξίδι του ντιζάιν υπάρχει «νέο αίμα» στους τεχνίτες;

Ν.Κ.: Υπάρχουν οι παλαιοί οι οποίοι φέρνουν στα εργαστήριά τους και τους νεότερους. Αυτό απελευθερώνει τη δημιουργία, καθώς υπάρχει κάποιος που ό,τι και να σκεφτείς ξέρεις ότι κάποιος θα υπάρχει να το υλοποιήσει.

Β.Φ.: Δουλεύουν ομαδικά και είναι ωραίο να τους βλέπεις να παίρνουν τον χρόνο τους για να το φτιάξουν, να παραδίδουν το επόμενο στάδιο της διαδικασίας κατασκευής στον επόμενο. Μοιάζει με χορογραφία.