Από τα αιματοβαμμένα στα άυλα

Μέρες που είναι, για να καταλάβει κανείς πόσο αστήρικτες είναι οι δικαιολογίες που επικαλείται ο χασάπης Πούτιν για την εισβολή στην Ουκρανία, αλλά και να μάθει πολλά για την Ιστορία της πολύπαθης αυτής περιοχής της Ευρώπης, πολύτιμα, κατά τη γνώμη μου, είναι τα βιβλία του Timothy Snyder Αιματοβαμμένες χώρες, Απέναντι στην τυραννία, και κυρίως το λιγότερο γνωστό ίσως αλλά επικεντρωμένο στην Ουκρανία και στις σχέσεις Πούτιν – Τραμπ Ο δρόμος προς την ανελευθερία. [Ολα εκδόσεις Παπαδόπουλος, σε μετάφραση της αφεντιάς μου το πρώτο και το τρίτο και της Κατερίνας Σχινά το δεύτερο]. Επίσης, πολύ χρήσιμα είναι τα βιβλία της Ann Applebaum Σιδηρούν Παραπέτασμα και Ο κόκκινος λιμός. [Και τα δυο εκδόσεις Αλεξάνδρεια, σε μετάφραση Κώστα Κουρεμένου το πρώτο και Μενέλαου Αστερίου το δεύτερο]. Και βέβαια, ας μην ξεχνάμε τα βιβλία της Σβετλάνα Αλεξίεβιτς, τιμημένης με Νομπέλ το 2015, Τσέρνομπιλ (2015), Το τέλος του κόκκινου ανθρώπου (2016) και Ο πόλεμος δεν έχει πρόσωπο γυναίκας (2017).

Ομως, ας ελαφρύνουμε λίγο το κλίμα, μιας και όχι μόνον ο Πούτιν αλλά και οι εγχώριοι πουτινάνθρωποι και πουτινόστοκοι μας έχουν βυθίσει στον ζόφο. Δήμαρχος μεγάλης πόλης μας λοιπόν, διαβάζοντας κείμενο το οποίο προφανώς κάποιος βοηθός του είχε γράψει για τα εγκαίνια μουσείου στην περιοχή του, έκανε λόγο κάμποσες φορές για «άβλη (έτσι ακριβώς ακουγόταν) πολιτιστική κληρονομιά». Πιθανότατα ο συντάκτης του κειμένου είχε γράψει «άυλη», όμως, μέσα σε τόσο νταβαντούρι, πού να δει ο δήμαρχος τον τόνο. Ετσι κι αλλιώς, ο όρος τού ήταν εντελώς άγνωστος, οπότε τι άυλη, τι αύλη, τι άβλη; Αμέσως μετά μάλιστα, ενώπιον επισήμων και ακροατηρίου, με το «πηγαίο» λεξιλόγιό του πρόσθεσε: «… κι εγώ, μαλάκας ήμουνα να μην το βάλω το γκολ [να μην το κάνω το μουσείο, δηλαδή], αφού μου είχαν στήσει την μπάλα στο πέναλτι;».

Ακούγοντας όλα αυτά, λαμβάνοντας υπόψη πόσο συχνά χρησιμοποιείται η λέξη από τους απανταχού συμπατριώτες μας, αλλά και με αφορμή το περιστατικό που μόλις αφηγήθηκα, έκανα τη σκέψη ότι θα μπορούσε άνετα (με πρόταση του υπουργείου Πολιτισμού προς την  UNESCO, μιας και αυτή είναι, νομίζω, η προβλεπόμενη διαδικασία) να κηρυχθεί το «μαλάκας» στοιχείο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς (α.π.κ.) της χώρας μας. Οποιος έχει στοιχειωδώς εντρυφήσει στην έννοια της α.π.κ. είμαι βέβαιος πως θα συμφωνήσει ότι η σκέψη δεν είναι τόσο παράδοξη ή τερατώδης όσο φαίνεται από πρώτη άποψη.

Επιδόρπιο

Τσαργκράντ ή Τσαριγκράντ αποκαλούν οι Ρώσοι, αλλά και γενικότερα οι Σλάβοι, την Κωνσταντινούπολη/Ιστανμπούλ. Πρόκειται προφανώς για κατά λέξη μετάφραση του Βασιλίς Πόλις/Βασιλεύουσα.