Τουρκική «απόβαση» στη Θεσσαλονίκη

Λίγα λεπτά μετά τις οκτώ το πρωί χθες, στην οδό Αγίου Δημητρίου στη Θεσσαλονίκη, ένα πούλμαν σταμάτησε και άνοιξε τις πόρτες του.

Από μέσα βγήκαν δεκάδες Τούρκοι τουρίστες. Πέρασαν τον δρόμο και βρέθηκαν στην οδό Αποστόλου Παύλου – εκεί όπου βρίσκεται το κτίριο που λέγεται ότι γεννήθηκε ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ το 1881.

Εκατοντάδες τουρίστες από τη γείτονα χώρα βρέθηκαν από τις πρωινές ώρες στην πόλη για να αποδώσουν φόρο τιμής στον ιδρυτή του τουρκικού κράτους, καθώς χθες συμπληρώνονταν 88 χρόνια από τον θάνατό του.

Έξω από το σπίτι – που σήμερα στεγάζει το Μουσείο Ατατούρκ και βρίσκεται στον ίδιο χώρο με το τουρκικό προξενείο – κάποιοι ήδη περίμεναν υπομονετικά την είσοδό τους, όσο άλλοι φωτογραφίζονταν με χαμόγελο ή έπιναν τσάι και έτρωγαν τουρκικά εδέσματα στα γύρω καφενεία.

Όσο περνούσε η ώρα, ο κόσμος πλήθαινε. Αρκετοί από τους τουρίστες φορούσαν μπλούζες ή κονκάρδες με το πρόσωπο του Κεμάλ και κρατούσαν τουρκικές σημαίες.

Έφτασαν ως τη Θεσσαλονίκη από την Κωνσταντινούπολη, την Ανατολική Θράκη, τη Σμύρνη, την Προύσα και αλλού με λεωφορεία ή ΙΧ. Υπολογίζεται ότι μόνο χθες βρέθηκαν στην πόλη περίπου 1.500 Τούρκοι.

Ανάμεσα στα διάφορα γκρουπ επισκεπτών που κατέφθαναν όσο περνούσε η ώρα, υπήρχαν και αρκετά σχολεία. Ενα από αυτά είχε έρθει από τη Ραιδεστό. «Ερχόμαστε κάθε χρόνο με τα παιδιά», είπαν στα «ΝΕΑ» δύο δασκάλες συνοδοί, η Αϊτσά και η Μπαχάρ.

Η εκδήλωση

Στο μεταξύ, στον προαύλιο χώρο του μουσείου ξεκίνησε η επίσημη εκδήλωση. Είχαν τοποθετηθεί μεγάλες τουρκικές σημαίες στο κτίριο και μία από αυτές είχε το πορτρέτο του Ατατούρκ.

Στις 09.05 – δηλαδή την ώρα που θεωρείται ότι ο τούρκος ηγέτης έφυγε από την ζωή – τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή και έπειτα ακολούθησαν ομιλίες και τραγούδια από μαθητικές χορωδίες. Επειτα, άνοιξαν οι πόρτες για τους επισκέπτες που περίμεναν υπομονετικά απέξω. Για να μπορέσουν να παρακολουθήσουν και αυτοί την τελετή, είχαν τοποθετηθεί οθόνες στον εξωτερικό χώρο του κτιρίου.

Ένας από τους επισκέπτες ήταν και ο Μουστάκ, καθηγητής πανεπιστημίου στην Κωνσταντινούπολη. Όπως είπε, ταξίδεψε με αεροπλάνο στη Θεσσαλονίκη για ένα επιστημονικό συνέδριο και με αφορμή αυτό επέλεξε να επισκεφθεί το μουσείο τη συγκεκριμένη ημέρα – είναι η πρώτη φορά που το επισκέπτεται συγκεκριμένα την ημέρα του θανάτου του Ατατούρκ.

Ο ίδιος έχει επισκεφτεί τη Θεσσαλονίκη άλλες δύο φορές με την οικογένειά του σε καλοκαιρινές διακοπές. Τότε είχε επιλέξει το αυτοκίνητο για τη μεταφορά, το οποίο λέει ότι βολεύει περισσότερο. Εκτιμάται ότι το μουσείο έχει δεχτεί 300.000 επισκέψεις μέχρι στιγμής φέτος και αναμένεται να φτάσει τις 400.000 μέχρι το τέλος του έτους.

Διανυκτερεύσεις

Η τουριστική εκμετάλλευση της συγκεκριμένης επετείου ξεκίνησε σταδιακά από το 2012, με την προσπάθεια του τότε δημάρχου της πόλης Γιάννη Μπουτάρη να προσελκύσει περισσότερους Τούρκους τουρίστες.

Υπεύθυνος της προσπάθειας ήταν ο Στέφανος Χατζημανώλης, νυν γενικός γραμματέας Τουριστικών Γραφείων Μακεδονίας – Θράκης.

Όπως εξηγεί στα «ΝΕΑ», οι περισσότεροι επισκέπτες από τη γείτονα έρχονται πλέον με δικά τους ΙΧ. «Πρόκειται για το 85% περίπου. Μετά, έχουμε και 20-25 τουριστικά λεωφορεία». Προσθέτει ότι κάποιοι από αυτούς διανυκτερεύουν στην πόλη ή σε κοντινές πόλεις όπως η Ξάνθη, η Κομοτηνή και η Καβάλα και την προηγούμενη, ενώ άλλοι επιλέγουν να ταξιδέψουν όλο το βράδυ, να συμμετέχουν στις εκδηλώσεις της επετείου και να διανυκτερεύσουν στις 10 του μηνός.

Τέλος, υπάρχουν και αυτοί που μετά τη Θεσσαλονίκη συνεχίζουν τις διακοπές τους σε Βαλκανικές χώρες.

Πέρα από τη συγκεκριμένη ημέρα, όμως, η Θεσσαλονίκη είναι – ούτως ή άλλως – κορυφαία επιλογή των Τούρκων τουριστών. Σύμφωνα με στοιχεία της Ενωσης Ξενοδόχων Θεσσαλονίκης, από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2026 καταγράφηκαν 112.000 διανυκτερεύσεις Τούρκων, την ίδια ώρα που το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι είχαν καταγραφεί 87.000. Μόνο τον φετινό Σεπτέμβριο καταγράφηκαν άλλες 11.400 διανυκτερεύσεις, κατατάσσοντας την τουρκική συνολικά στην πρώτη θέση μεταξύ των ξένων αγορών.

Τα μνημεία

«Η ιστορία δίνει την αφορμή για την επίσκεψη. Σε εθνικές και θρησκευτικές επετείους βρίσκουν την ευκαιρία και “δραπετεύουν”  προς την Ελλάδα. Τους αρέσει η πόλη, θεωρείται ένας value for money προορισμός» επεσήμανε στα «ΝΕΑ» ο Δημήτρης Σιμιακός, γενικός γραμματέας της Ενωσης.

Η παρουσία των Τούρκων τουριστών θεωρείται ότι έχει σαφές οικονομικό αποτύπωμα στην αγορά της πόλης και αυτό διότι φέρεται να επιλέγουν την υψηλή γαστρονομία και τα καλά ξενοδοχεία και καταστήματα. Με άλλα λόγια, δεν φοβούνται να «βάλουν το χέρι στην τσέπη».

Ωστόσο, μια εκδοχή λέει ότι, παρόλο που ως τουρίστες θεωρούνται καλοφαγάδες και καλοπληρωτές, η παραμονή τους στη Θεσσαλονίκη δεν διαρκεί πολλές ημέρες.

Εκτιμάται ότι η περαιτέρω εκμετάλλευση των οθωμανικών μνημείων της πόλης – όπως έγινε πρόσφατα με την αποκατάσταση του τεμένους Χαζμά Μπέη (γνωστό και ως Αλκαζάρ) – ίσως είναι ο παράγοντας-κλειδί που θα κρατήσει τους Τούρκους για παραπάνω ημέρες στη «Νύμφη».