Αμαζόνιος: ταξίδι στον χρόνο με {LF}τις βραχογραφίες των βραδύποδων

Είναι ένα «ντοκιμαντέρ» χαραγμένο σε βράχους μήκους 12,8 χλμ., στην περιοχή του Αμαζονίου, στο οποίο έχουν αποτυπωθεί εξαφανισμένα θηλαστικά της Εποχής των Παγετώνων κατά τη σύντομη συνύπαρξή τους με τον άνθρωπο ή μήπως  βραχογραφίες μόλις εκατοντάδων ετών που απεικονίζουν ζώα τα οποία οι Ευρωπαίοι μετέφεραν στη Νότια Αμερική;

Την απάντηση αναζητούν οι επιστήμονες που έχουν εστιάσει στη χρονολόγηση των βραχογραφιών που έχουν εντοπιστεί στις όχθες του ποταμού Γκουαγιαμπέρο της Κολομβίας. Πρόκειται για 100.000 μεμονωμένες ζωγραφιές πάνω σε 17 μεγάλες επιφάνειες που εντοπίστηκαν το 2016, αλλά μόλις πρόσφατα δημοσιεύτηκαν τα πρώτα αποτελέσματα των σχετικών με αυτές μελετών. Η ομάδα των αρχαιολόγων του Πανεπιστημίου του Εξετερ με επικεφαλής τον Χοσέ Ιριάρτε εκτιμά ότι τα «αριστουργήματα της προϊστορικής εποχής», όπως έχουν χαρακτηριστεί, δημιουργήθηκαν πριν από 12.000 χρόνια, σε μελέτη τους που δημοσιεύτηκε αυτή την εβδομάδα στην επιστημονική επιθεώρηση «Philosophical Transactions of the Royal Society».

«Οι απεικονίσεις έχουν όλη την ποικιλομορφία της πανίδας της περιοχής του Αμαζονίου: χελώνες και ψάρια, ιαγουάροι, πίθηκοι και ακανθόχοιροι», υποστηρίζουν οι συγγραφείς της μελέτης, ενώ διακρίνουν επίσης φίδια και ελάφια, πολλά εκ των οποίων σχεδιασμένα με ιδιαίτερη λεπτομέρεια. Πιστεύουν, δε, ότι καθώς οι προϊστορικοί άνθρωποι μετανάστευσαν στη Νότια Αμερική «συνάντησαν αυτά τα μεγαλόσωμα θηλαστικά και πιθανότατα τα ζωγράφισαν με πολύ φυσιοκρατικό τρόπο, ώστε να μπορούμε να διακρίνουμε μορφολογικά χαρακτηριστικά των ζώων».

Σε κάποιες από τις βραχογραφίες οι ειδικοί «βλέπουν» εξαφανισμένους γιγάντιους βραδύποδες με τα μικρά τους, πλάσματα που μοιάζουν με ελέφαντες, είδη αλόγων που έχουν εξαφανιστεί, αρμαδίλλους σε μέγεθος αυτοκινήτου και πολλά ακόμη θηλαστικά, καθώς και ανθρώπους να χορεύουν, να συμμετέχουν σε τελετές, ακόμη και να πηδούν στο κενό, κάνοντας τους μελετητές να αστειεύονται περιγράφοντας τις σκηνές ως εκτέλεσης bungee jumping.

Οι προϊστορικοί καλλιτέχνες που δημιούργησαν τις εικόνες ήταν πολύ σχολαστικοί τόσο όσον αφορά την επιλογή των επιφανειών – να είναι προστατευμένες από τη βροχή – όσο και την προετοιμασία τους ώστε να έχουν τον καλύτερο δυνατό «καμβά».

ΑΝΤΙΡΡΗΣΕΙΣ. Την άποψη ότι στις βραχογραφίες καταγράφεται η μεγαπανίδα του Αμαζονίου δεν αποδέχεται το σύνολο της επιστημονικής κοινότητας, καθώς ορισμένοι ερευνητές απορρίπτουν αυτή την ανάγνωση. Ανάμεσά τους και ο ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Αριζόνας που έχει δημοσιεύσει παρόμοια έρευνα για τις βραχογραφίες, ο Εκεχαρτ Μαλότκι, ο οποίος χαρακτηρίζει ως ευσεβή πόθο τον εντοπισμό στοιχείων της μεγαπανίδας που αφανίστηκε πριν από περίπου 12.700 χρόνια. Και μεταξύ άλλων θέτει θέμα σχετικά με τη χρονολόγηση των βραχογραφιών καθώς, όπως επισημαίνει, οι παραστάσεις είναι διατηρημένες σε εξαιρετικά καλή κατάσταση, παρά το γεγονός ότι είναι εκτεθειμένες στα καιρικά φαινόμενα.

Επιφυλάξεις διατηρούν και οι αρχαιολόγοι του Εθνικού Πανεπιστημίου της Κολομβίας Φερνάντο Ουρμπίνα και Χόρχε Πένια, οι οποίοι διατείνονται ότι η ηλικία των βραχογραφιών μπορεί να είναι μόλις μερικές εκατοντάδες έτη, κάτι που σημαίνει ότι δεν συνδέονται με την Εποχή των Παγετώνων και ότι τα θηλαστικά που απεικονίζονται θα μπορούσαν, επί παραδείγματι, να είναι άλογα που εισήγαγαν οι Ευρωπαίοι στην περιοχή.