Ο ήχος της σιωπής, ο Μπετόβεν και η νίκη της ομορφιάς

Η ελληνική γλώσσα βρίθει από εντυπωσιακές λέξεις και τολμηρούς χαρακτηρισμούς που προσφέρονται για να περιγραφεί η ατμόσφαιρα της προχθεσινής βραδιάς στην Αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Ισως ακόμη οι επαΐοντες να μπορούν αφηγηθούν με εύστοχες λεπτομέρειες τις ερμηνευτικές επιλογές στις οποίες κατέφυγε ο Θοδωρής Κουρεντζής για να παρουσιάσει τη θρυλική Ενάτη του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν.

Ομως ποιος μουσικός όρος, ποια τεχνική προσέγγιση και ανάλυση είναι ικανή να αποδώσει την ατμόσφαιρα αυτής της βραδιάς; Πώς να αποτυπωθούν η ένταση, οι μελωδικές κορυφώσεις και αυτός ο ήχος που θα μπορούσε να ορκιστεί κανείς ότι είναι ο ήχος της σιωπής;

Από τις πρώτες εικόνες που άρχισαν να σχηματίζονται με την είσοδο των μουσικών και της χορωδίας, έγινε αντιληπτό ότι κάτι διαφορετικό επρόκειτο να συντελεστεί. «Ακροβολισμένες» κάμερες του γαλλογερμανικού τηλεοπτικού σταθμού ARTE Concert κατέγραφαν για τη ζωντανή μετάδοση από τις ιστοσελίδες του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και του σταθμού για όσους δεν μπόρεσαν να εξασφαλίσουν εισιτήριο για τις δύο συναυλίες, οι οποίες έγιναν εν ριπή οφθαλμού sold out. Ανάμεσα στους μουσικούς δύο εικονολήπτες είχαν γίνει ένα με την ορχήστρα για να απαθανατίσουν τη συναυλία που θα διατίθεται δωρεάν στους διαδικτυακούς θεατές, σε ολόκληρη την Ευρώπη, για 90 ημέρες μετά την ψηφιακή της πρεμιέρα. Μια σχεδόν συνωμοτική ησυχία σε έναν χώρο όπου βρίσκονταν σχεδόν 2.500 άτομα υπενθύμισε ότι η ομορφιά θα κερδίζει, ότι θα υπάρχει πάντα ένας ευγενής τρόπος για να κάνουμε τη ζωή μας σημαντική, για να βαθύνουμε τη σχέση μας με τον χρόνο, για να τον επιμηκύνουμε και να σταθούμε με χαμόγελο «στον πέτρινο καθρέφτη της αλήθειας», όπως μοναδικά επισημαίνει στο ποίημά του ο Φρίντιχ Σίλερ (1759 – 1805) «Ωδή στη Χαρά» που ο Μπετόβεν ενέταξε στο τέταρτο και τελευταίο μέρος της Ενάτης Συμφωνίας. Αυτό που απέδωσαν αριστουργηματικά οι σολίστ Birgitte Christensen (σοπράνο), Sophie Harmsen (άλτο), Benjamin Bruns (τενόρος) και Johannes Kammler (μπάσος).

Ο Θοδωρής Κουρεντζής εμφανίστηκε αφήνοντας στην άκρη τις εκκεντρικές ενδυματολογικές επιλογές του, φορώντας ένα σκούρο κοστούμι και γραβάτα. Αλλά και ο τρόπος που απέδωσε την «καπέλα σιστίνα» της συνθετικής δημιουργίας κινήθηκε σε δρόμους μακριά από ριψοκίνδυνες ακροβασίες. Σαν να μην ήθελε να πάρει μέρος στον αέναο αγώνα για τον καλύτερο Μπετόβεν. Μυστικά και ήσυχα κατάφερε να φτιάξει έναν κόσμο για να συναντηθούμε, γιατί, όπως ο ίδιος έχει πει, «η μουσική είναι το μέσο που μας επιτρέπει να συμμετάσχουμε στη ζωή. Η μουσική δεν είναι οι αίθουσες συναυλιών. Η μουσική είναι ένα βασικό μέσο επικοινωνίας. Με τη βοήθεια της μουσικής μένουμε σε επαφή ακόμα και στην πιο σκληρή απομόνωση, ακόμα και στην υπαρξιακή μοναξιά».