«Καθαρά τραγούδια με μελωδία Μπόλιγουντ»

Μια δεύτερη ζωή παίρνει η ταινία που έδωσε νέο περιεχόμενο στο cult ελληνικό σινεμά. Τα «Φτηνά τσιγάρα» του Ρένου Χαραλαμπίδη, το φιλμ που σημάδεψε τη δεκαετία του ’90 και αγαπήθηκε παράφορα από τη νέα γενιά, είκοσι δύο χρόνια μετά την πρώτη προβολή του, μετατρέπεται σε μιούζικαλ από την Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής σε σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Ρήγου και λιμπρέτο του Πέτρου Βουνισέα. Ο τελευταίος, ο οποίος έγραψε μερικούς από τους στίχους των δεκαέξι νέων τραγουδιών, τονίζει ότι «τα τραγούδια που φτιάξαμε μαζί με τον Παναγιώτη Καλαντζόπουλο για να την ταξιδέψουμε χτίστηκαν σαν υποβρύχια που ευελπιστούν να αντέξουν την πίεση της αβύσσου που κρύβουμε μέσα μας, φτιάχτηκαν σαν βαθυσκάφη που επιθυμούν να φτάσουν στο ανεξερεύνητο της κάθε ψυχής. Μακάρι να το καταφέρουν».

Πώς αγγίζει κανείς ξανά ένα υλικό που έχει πάρει τη σφραγίδα του χρόνου; Ο Παναγιώτης Καλαντζόπουλος, ο οποίος κλήθηκε να γράψει – και – τις νέες συνθέσεις για το μιούζικαλ, εξηγεί ότι ο μοναδικός τρόπος ήταν να αντιμετωπίσει το έργο σαν κάτι τελείως καινούργιο. Αυτή ήταν η πρώτη σκέψη του όταν κλήθηκε να εργαστεί πάνω στη μετατροπή την ταινίας «Φτηνά τσιγάρα» σε «μια ρομαντική οπερέτα με 34 σκηνές και 19 τραγούδια για ανεκπλήρωτους έρωτες συλλέκτες στιγμών και φιλιά που δεν βρήκαν τον δρόμο τους», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο δελτίο Τύπου.

ΤΟ ΑΝΤΙΒΑΡΟ ΤΗΣ ΒΩΜΟΛΟΧΙΑΣ. Ο σημαντικός τραγουδοποιός αντιλήφθηκε ότι αφενός μεν περνά από το σινεμά στο θέατρο και αφετέρου έχει να γράψει 16 καινούργια τραγούδια. Κρατάει από το παρελθόν όλα εκείνα τα οποία έπειτα από 20 χρόνια αισθάνεται ότι λειτουργούν. «Στην προσπάθειά μου να αποφύγω τον κλασικό ήχο, έφτιαξα ένα χαρμάνι πιάνου και βιμπράφωνου. Και αυτό πέτυχε τότε». Επιπροσθέτως, ο Παναγιώτης Καλαντζόπουλος εξηγεί πως «επειδή το έργο είναι και μια σπουδή στη βωμολοχία ήξερα ότι ένα ωραίο αντίβαρο σε αυτό θα ήταν να ‘χει κανείς έναν πιο ευγενή ήχο. Προσπάθησα συνειδητά να κάνω πράγματα που να είναι γοητευτικά και ειλικρινή χωρίς καθόλου πόζα, να είναι δηλαδή καθαρά τραγούδια. “Ελεγα να γυμναστώ / μήπως κάποιος με προσέξει / πιάστηκες από τον λαγό / από μιας παγίδας λέξη”». Η συνέχεια των στίχων του Πέτρου Βουνισέα εμπεριέχει τη βωμολοχία που προανέφερε ο Παναγιώτης Καλαντζόπουλος και εξηγεί πώς κατέκτησε την ισορροπία. «Εφτιαξα μια μελωδία τύπου Μπόλιγουντ, όπου οι ακατάλληλες φράσεις μπλέκουν με τους ήχους και δεν ακούγονται ξεκάθαρα. Αυτός ο τρόπος είναι πολύ διαδεδομένος στα δημοτικά σατιρικά τραγούδια ή αλλιώς τα γαμοτράγουδα. Αποφάσισα από πολύ νωρίς ότι τις συγκεκριμένες λέξεις για ν’ ακουστούν θα τις μασκάρω. Θα τις μπερδέψω με τις μελωδίες και θα απλώσω τις συλλαβές. Υπάρχει πάντα μια αμηχανία όταν ακούμε λέξεις που δεν είμαστε έτοιμοι να ακούσουμε εκείνη τη στιγμή. Για παράδειγμα, μπορεί να φοράμε μαγιό στην παραλία, αλλά δεν βγαίνουμε με μαγιό στην Ακαδημίας. Το ίδιο συμβαίνει και με τη βωμολοχία. Μπορεί να βρίσεις στον δρόμο οδηγώντας, αλλά όχι σε ένα θέατρο ή σε μια εκκλησία».

Τι καινούργιο θα μάθει ένας εικοσάρης που θα δει την παράσταση και δεν ήταν γεννημένος όταν προβλήθηκε; «Θα απαντήσω όπως θα απαντούσα το 2000: δεν έχω ιδέα! Οταν εργαζόμασταν για την ταινία τότε, είχαμε κέφια, καταλαβαίναμε και δεν καταλαβαίναμε. Το μαγικό όμως είναι πως μια παταγώδης αποτυχία το 2000 στις κινηματογραφικές αίθουσες έγινε μια θριαμβευτική επιτυχία λόγω του Διαδικτύου και της νεολαίας. Κάτι είδαν οι 20άρηδες – 30άρηδες τότε που δεν το εντόπισαν το Κέντρο Κινηματογράφου, οι κριτικοί του σινεμά, η Ελλάδα του εκσυγχρονισμού και του Σημίτη. Δεν το άντεξαν. Αντί να πει το Κέντρο Κινηματογράφου στον Ρένο (Χαραλαμπίδη) “έφερες ένα νέο αεράκι μέσα σε όλη αυτή την «Αριστερά και πρόοδο του σινεμά», έλα να μας κάνεις μια ταινία”, τον στείλανε στην αγκαλιά του τρικάμερου της τηλεόρασης».

Η ΙΝΤΡΑ ΚΕΪΝ. Δεν μπορούσε να φανταστεί πώς είναι δυνατόν να μεταμορφωθεί αυτή η ταινία σε οπερέτα. Μέσα στις πρόβες αποκαλύφθηκε όλη η ομορφιά του εγχειρήματος και η Ιντρα Κέιν, η οποία κλήθηκε για να ενσαρκώσει τον ρόλο της Λάνα και της τραγουδίστριας, είναι ενθουσιασμένη που αποτελεί μέρος της εν λόγω παράστασης. «Εχουν κρατηθεί αυτούσια οι σκηνές και οι διάλογοι, είναι ωραία τα τραγούδια που έχουν γραφτεί ειδικά για το μιούζικαλ, καθώς επίσης η σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Ρήγου, τα σκηνικά και τα κοστούμια». Η Ιντρα Κέιν σε αυτό το σημείο μεταφέρει την ενθουσιώδη αντίδραση πολλών ακολούθων της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όταν αποκάλυψε ότι θα συμμετάσχει στα «Φτηνά τσιγάρα», κάτι που μαρτυρά τη θέση που έχει πάρει η ταινία στην καρδιά του κόσμου. «Μου γράφουν ολόκληρους διαλόγους απ’ έξω. Οι σκηνές του Τσάκωνα για μένα έχουν αφήσει εποχή. Θα έρθουν πολλοί για να ακούσουν αυτούς τους διαλόγους, ακόμη και αυτό το μπινελίκι. Είναι συνδεδεμένο με την ταινία». Αυτές οι ρεαλιστικές εικόνες της αυγουστιάτικης αθηναϊκής νύχτας, με την τόση βωμολοχία, αναδίνουν για την Ιντρα Κέιν χιούμορ, ρομαντισμό και ποίηση. Ωστόσο, μιλώντας όχι ως συμμετέχουσα αλλά ως φαν, τονίζει πως το φιλμ αυτό έχει αξία γιατί «αποτυπώνει τα 90s με γλαφυρό τρόπο. Με καφέ γεμάτα ανθρώπους να συνομιλούν και όχι να είναι απασχολημένοι με τα κινητά τους, να φλερτάρουν, να κυκλοφορούν. Τη μαγεία μιας πόλης που αγαπούσα και που είναι πιο δύσκολο να την αγαπήσω ξανά».