Κάλπη

Η απλή αναλογική ψηφίστηκε στις 22 Ιουλίου του 2016. Επισήμως η Αριστερά πανηγύριζε τη θεσμοθέτηση της πάγιας δέσμευσής της για ένα άδολο εκλογικό σύστημα. Ανεπισήμως πάλι, γιόρταζε την υπέροχη κατάσταση την οποία θα προκαλούσε η μεγάλη αναταραχή που θα έφερνε με μαθηματική ακρίβεια ένας τέτοιος εκλογικός νόμος σε μια πολιτική σκηνή σαν την ελληνική. Ο τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης δήλωνε ότι «θα είναι ο πρώτος στην ιστορία ο οποίος δεν θα εφαρμοστεί ποτέ, διότι η ΝΔ που θα κερδίσει τις επόμενες εκλογές θα τον καταργήσει». Και πράγματι, στις 24 Ιανουαρίου του 2020 με τις ψήφους της κυβερνητικής πλειοψηφίας και των βουλευτών της Ελληνικής Λύσης επανήλθε η ενισχυμένη αναλογική. Από τότε η κεντροδεξιά παράταξη δεν έκρυψε ποτέ την επιθυμία της να «κάψει» το συριζαϊκό νομοθέτημα – δεν αρνήθηκε, δηλαδή, πως στις επόμενες εκλογές θα κινηθεί με στρατηγική δεύτερης κάλπης. Ετσι, κανείς δεν έδινε βάρος στην πρώτη αναμέτρηση. Ωστόσο, σήμερα μια διαφορετική ανάλυση έχει αρχίσει να ακούγεται.

Μηνύματα
Η ανάλυση που θέλει την κάλπη της απλής αναλογικής να παράγει μηνύματα τα οποία θα μπορούσαν να μεταβάλουν προς το χειρότερο τους όρους του παιχνιδιού για το κυβερνών κόμμα. «Αν στις πρώτες εκλογές πάρει ένα 29% με 30%», λέει πολιτικός αναλυτής, «η εικόνα της υπεροχής έναντι του ΣΥΡΙΖΑ θα υποστεί σοβαρότατο πλήγμα. Κι αυτό ίσως, υπό προϋποθέσεις, δημιουργήσει φυγόκεντρες δυνάμεις στις δεύτερες, με αποτέλεσμα η αυτοδυναμία να μετατραπεί σε άπιαστο στόχο». Μάλιστα, ορισμένοι από όσους δεν θεωρούν απίθανο ένα σενάριο σαν το παραπάνω διατείνονται ότι αυτής της τάξης το ποσοστό δεν θα φουσκώσει εύκολα με την τρόμπα μιας πολωτικής τακτικής στο ενδιάμεσο των δύο αναμετρήσεων. Ο αντίλογος, βέβαια, υποστηρίζει πως όταν οι πολίτες καλούνται να επιστρέψουν στα παραβάν μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, συνήθως προσέρχονται για να εκλέξουν κυβέρνηση, όχι για να διαμαρτυρηθούν. Κάποιοι μελετητές των τάσεων των ψηφοφόρων διαβλέπουν, εξαιτίας της πρώτης κάλπης, εξελίξεις ικανές να αλλάξουν τη φυσιογνωμία του εγχώριου πολιτικού συστήματος. Μία και μοναδική, όμως, εφαρμογή της απλής αναλογικής αρκεί για να αποκτήσει το τελευταίο κουλτούρα συνεργασιών;