Η αγωνία για την κάλπη της απλής αναλογικής

Η αντεπίθεση με όλα τα όπλα σχεδιάζεται κυρίως για τις δεύτερες εκλογές. Οι αγωνίες ωστόσο πληθαίνουν και για την πρώτη κάλπη, αυτή της απλής αναλογικής, στην οποία το πρωθυπουργικό περιβάλλον έχει αρχίσει να δίνει έμφαση – σίγουρα περισσότερο απ’ ό,τι μερικούς μήνες πριν. Προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέτει ανοιχτά τον στόχο της αυτοδυναμίας από τις πρώτες εκλογές και δείχνει ότι έχει πάψει προ πολλού να τις αντιμετωπίζει ως… ανώδυνο διαδικαστικό ζήτημα – «καίμε την απλή αναλογική και προχωράμε», όπως έλεγαν κάποτε νεοδημοκρατικά στελέχη. Αντίθετα εξετάζονται με μεγαλύτερη προσοχή ενδοκυβερνητικά, όχι μόνο οι καθημερινές εξελίξεις στο πολιτικό πεδίο, οι ανακατατάξεις στον χώρο της Κεντροαριστεράς, η πόλωση, οι τακτικές του δημοσκοπικά καθηλωμένου ΣΥΡΙΖΑ και του ενισχυμένου Κινήματος Αλλαγής, αλλά επιπλέον και οι παγίδες και τυχόν ανατροπές, τις οποίες μπορεί να κρύβει η πρώτη αναμέτρηση, διαμορφώνοντας τελικά για το πρώτο κόμμα πιο δύσκολες συνθήκες προς τη δεύτερη. Τόσο σε ουσιαστικό επίπεδο όσο και σε συμβολικό.

Εμπειροι παρατηρητές σημειώνουν ότι αυτά που δεν επιτρέπουν τη… χαλαρή αντιμετώπιση της πρώτης κάλπης εκ μέρους της ΝΔ είναι το σκεπτικό Μητσοτάκη για «καθαρές λύσεις – καθαρά διλήμματα», όπως το επικοινωνεί σε συνεργάτες του, μαζί με την επιμονή του στο μήνυμα περί πολιτικής σταθερότητας με μονοκομματική κυβέρνηση. Και πράγματι στο περιβάλλον του Μαξίμου διαπιστώνουν ότι όσο πιο καθαρό είναι το αποτέλεσμα από τη μάχη της απλής αναλογικής τόσο πιο ισχυρό θα είναι το δίλημμα της επόμενης ημέρας και συνεπώς η συσπείρωση των ψηφοφόρων.

Ο Πρωθυπουργός επιμένει να τοποθετεί τον εκλογικό ορίζοντα στο τέλος της τετραετίας, διαμηνύοντας ότι υπάρχει μπροστά πολύ κυβερνητικό έργο. Ηδη όμως μια σειρά από κινήσεις, οι οποίες εκτιμάται ότι θα αποτυπώνονται όλο και πιο έντονα όσο πλησιάζει η ώρα της αναμέτρησης, καθρεφτίζει από τώρα τους στρατηγικούς στόχους του Μητσοτάκη, ο οποίος προφανώς θέλει εκ νέου αρραγή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ανάμεσα σε αυτές, η συμπίεση όλων των πολιτικών αντιπάλων της ΝΔ, η εκ νέου ενεργοποίηση αντι-ΣΥΡΙΖΑ αισθημάτων στους κόλπους των ψηφοφόρων και ο κεντρώος προσανατολισμός του με την προσδοκία να εμπεδωθεί η κυριαρχία της γαλάζιας ομάδας σε ένα μέτωπο που εν πολλοίς θα κρίνει το στοίχημα της αυτοδυναμίας.

Συμπίεση όλων με… αντι-ΣΥΡΙΖΑ λογική

Εξάλλου, τη φράση του Μητσοτάκη, τον περασμένο Σεπτέμβριο, ότι η ΝΔ «εκφράζει όλο το πολιτικό φάσμα από τα δεξιά μέχρι το κέντρο και την Κεντροαριστερά» ακολούθησαν πολλά: η ανάδειξη του Νίκου Ανδρουλάκη ως νέου παίκτη στο πολιτικό σκηνικό, η πόλωση και τα σκηνικά αντιπαράθεσης στα άκρα μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ, τα επαναλαμβανόμενα αιτήματα του Αλέξη Τσίπρα για εκλογές, γεγονότα που έφεραν σε θέση απολογίας το Μαξίμου και θόλωσαν κυβερνητικά αφηγήματα. Το πρωθυπουργικό επιτελείο δείχνει να κινείται με δύο γραμμές. Η πρώτη είναι να μη διαταράσσονται σε αυτή τη φάση οι γαλάζιες ισορροπίες (ενδοκυβερνητικές και κομματικές), κάτι που ανέδειξαν οι αποφάσεις Μητσοτάκη στη διαχείριση του θέματος Σπήλιου Λιβανού – Πέτρου Δούκα. Η δεύτερη αφορά το περιλάλητο αντι-ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο, μια λογική η οποία φαίνεται ότι (θα) επιστρατεύεται με κάθε ευκαιρία, έστω και χωρίς «κραυγές». Διακρίνεται αυτό ωστόσο πίσω από τη στάση της κυβέρνησης όχι μόνο έναντι του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και με τις εντεινόμενες κινήσεις… συμπίεσης του Κινήματος Αλλαγής αλλά και των μικρότερων κομμάτων. Μήνες τώρα ο Μητσοτάκης τραβά διαχωριστικές γραμμές από τον Τσίπρα με συγκρίσεις εφ’ όλης της ύλης και με διλήμματα όπως «επιστροφή σε περιπέτειες ή σταθερότητα;». Τελευταία ανεβάζει την πίεση στη Χαριλάου Τρικούπη και χρεώνει στο ΠΑΣΟΚ από «ασάφεια», «αντιφάσεις» και «απουσία θέσεων σε σοβαρά ζητήματα» μέχρι «στοίχιση πίσω από τον ΣΥΡΙΖΑ», επιχειρώντας ουσιαστικά να σπρώχνει το ΠΑΣΟΚ προς τα αριστερά. Και επιπλέον, προτάσσοντας εμφατικά τη στρατηγική της αυτοδυναμίας, αφήνει εκτός κάδρου κάθε ενδεχόμενο συμπόρευσης με την Ελληνική Λύση.

«Ευρύ ακροατήριο»

Ολα αυτά διαπερνούν μια διπλή αγωνία: να μην απομακρύνονται από τη ΝΔ οι κεντρώοι, μετριοπαθείς ψηφοφόροι, με ενδεχόμενη αναζήτηση εναλλακτικών επιλογών στην πρώτη κάλπη ή με χαλαρή ψήφο, και ταυτόχρονα να παραμένουν θωρακισμένα τα δεξιά. Στο πλαίσιο αυτό ο Πρωθυπουργός επιδιώκει επίθεση με πολιτικές και πρωτοβουλίες που, κατά τους συνεργάτες του, απευθύνονται σε «ευρύ ακροατήριο» πέραν κομματικών τειχών – μια «πλατιά συμμαχία», όπως συνηθίζει να λέει στους συνομιλητές του. Σε αυτές τις δράσεις εντάσσουν οι ίδιοι τις δεσμεύσεις για προσήλωση σε πολιτικές μόνιμων φοροαπαλλαγών, τις προσπάθειες για περαιτέρω μείωση της ανεργίας, τις πολιτικές για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την πράσινη μετάβαση, την έμφαση στην κοινωνική ανάπτυξη «με ευκαιρίες για όλους». Μεσαία τάξη και ασθενέστεροι αποτελούν τις δεξαμενές στις οποίες θέλει να απευθύνεται η κυβέρνηση με θετική ατζέντα πρωτίστως για την οικονομία, αναγνωρίζοντας ότι οι εξελίξεις σε αυτό το κεφάλαιο καθορίζουν πολλά και διαμορφώνουν τη μεγάλη εικόνα όταν πια στήνονται οι κάλπες. «Νιώθω την πολιορκία που δέχεται το μέσο εισόδημα» έλεγε ο Μητσοτάκης όταν ανακοίνωνε τη μείωση του ΕΝΦΙΑ ως μήνυμα επίσπευσης της εφαρμογής του προεκλογικού προγράμματος.

Πέρα από τα δεσµά της τετραετίας

Δεν είναι μόνο η προσπάθεια της κυβέρνησης να επιδεικνύει συνέπεια στον προγραμματικό λόγο και τις δεσμεύσεις της – κάτι που χρησιμοποιεί και στην τακτική συγκρίσεων της κυβέρνησης ΝΔ με τον τρόπο και το ύφος διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, θεωρώντας ότι κερδίζει το κεντρώο ακροατήριο. Το Μαξίμου θέλει να καλλιεργεί μια εικόνα συνολικής «αλλαγής παραδείγματος» με σχεδιασμό που σπάει ακόμα και τα δεσμά μιας τετραετίας. Εξού και το βάρος πέφτει σε διαρθρωτικές αλλαγές – ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης, αλλαγές στον ΕΦΚΑ, με τον οποίο συναλλάσσονται 6,5 εκατομμύρια πολίτες καθημερινά κ.ο.κ. «Επειδή προσβλέπω σε νίκη στις επόμενες εκλογές, ο προγραμματισμός για τη χώρα γίνεται για ορίζοντα δεκαετίας» έλεγε προ μηνών ο Πρωθυπουργός. «Δεν καλύπτουμε απλά το χαμένο έδαφος, θέτουμε τις βάσεις και για μια μακροχρόνια ποιοτική ανάπτυξη» σημείωνε προ ημερών από το ελληνογερμανικό επιμελητήριο, μιλώντας για πρωτοβουλίες «οι οποίες μας επιτρέπουν να βλέπουμε την Ελλάδα του μέλλοντος και όχι του παρελθόντος», ενώ ίσως ο μεγαλύτερος συμβολισμός είχε επιδιωχθεί με την απόφαση να δημιουργηθεί ξεχωριστή δομή – ειδική γραμματεία – για τον «μακροπρόθεσμο σχεδιασμό» (foresight), ως ένα στρατηγείο σχεδιασμού της… μεθεπόμενης ημέρας.