Τα πρώτα βήματα ενός νέου συλλέκτη

Η εποχή που η τέχνη ήταν για λίγους και τα μυστικά του συλλέγειν ψιθυρίζονταν μεταξύ εκλεκτών έχει περάσει ανεπιστρεπτί, ειδικά από τη στιγμή που οι δυνατότητες του Διαδικτύου εκδημοκράτισαν και την αγορά της τέχνης. Σήμερα πλέον μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να έχουν εύκολη πρόσβαση σε μια μεγάλη γκάμα έργων τέχνης, τα οποία μπορούν να δουν και να αγοράσουν μέσω της οθόνης του υπολογιστή τους, παρακάμπτοντας παλαιότερα μοντέλα, όπως απευθείας – και συχνά αμήχανες – διαπραγματεύσεις με γκαλερί ή η συμμετοχή σε δημοπρασίες. Γεγονός που καθιστά τη δημιουργία μιας συλλογής έργων τέχνης πιο εύκολη από ποτέ.

Η ετήσια έκθεση εμπορίου έργων τέχνης της Hiscox για το 2019 κατέγραψε την αξία των διαδικτυακών πωλήσεων έργων τέχνης στα 4,8 δισ. δολάρια, όταν το 2013 ήταν μόλις 1,5 δισ. Οι εκτιμήσεις θέλουν τον τζίρο να σκαρφαλώνει στα 9,32 δισ. δολάρια μέχρι το 2024, δεδομένου ότι η πανδημία επιτάχυνε τη στροφή προς το Διαδίκτυο ωθώντας τους μεγάλους οίκους να πειραματιστούν με υβριδικές – συνδυασμό ζωντανών και ψηφιακών – δημοπρασίες, ενώ και οι αίθουσες τέχνης προσαρμόζονται σε εικονικούς εκθεσιακούς χώρους.

ΑΓΟΡΕΣ ON LINE. Τα πρώτα βήματα ενός νέου συλλέκτη μπορούν να τον οδηγήσουν στον στόχο του μέσα από διαφορετικές οδούς. Μία από αυτές είναι οι διαδικτυακές αγορές τέχνης που προσφέρουν εκτός από τα ίδια τα προς πώληση έργα και μια σειρά εργαλείων τα οποία επιτρέπουν την κατανόηση των κανόνων της αγοράς όπως ενημερωτικά άρθρα και εκτενή δεδομένα τιμών. Η πιο γνωστή και η μεγαλύτερη – με απόθεμα που ξεπερνά το ένα εκατ. έργα τέχνης από περισσότερες από 4.000 αίθουσες τέχνης – είναι η Artsy. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα έργα δεν αγοράζονται με όρους καταστημάτων, αλλά απαιτούνται διαδικτυακές προσφορές ή συμμετοχή σε αντίστοιχες δημοπρασίες.

Τα πρώτα έργα που μπορεί να αποκτήσει ένας νέος συλλέκτης συνήθως είναι πολλαπλά, έργα σε χαρτί, φωτογραφίες ή ψηφιακές δημιουργίες, των οποίων οι τιμές κατά κανόνα είναι πιο προσιτές συγκριτικά με τη ζωγραφική ή τη γλυπτική. Μια δεύτερη επιλογή είναι η αγορά έργων νέων καλλιτεχνών, μεταξύ των οποίων ενδεχομένως να βρίσκονται «διαμαντάκια» που θα αποκτήσουν αργότερα πολύ μεγαλύτερη αξία.

Στις αγορές μέσω Διαδικτύου χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην κλίμακα των έργων, ώστε να μην υπάρξουν εκπλήξεις κατά την παραλαβή, αν και υπάρχουν πλατφόρμες που μέσω εφαρμογών επαυξημένης πραγματικότητας επιτρέπουν στον μελλοντικό αγοραστή να δει προκαταβολικά το έργο στον χώρο του. Για όσους δεν εμπιστεύονται τις προσομοιώσεις υπάρχουν και εταιρείες που προσφέρoυν τα έργα με δυνατότητα δοκιμής στο σαλόνι του ενδιαφερομένου με το ανάλογο αντίτιμο βεβαίως.

Ο κίνδυνος να χαθεί κάποιος μέσα στην υπερπροσφορά έργων είναι μεγάλη γι’ αυτό καλό θα ήταν στην αρχή τουλάχιστον και μέχρι να αποκτήσει ο νέος συλλέκτης εμπειρία, να προτιμά πλατφόρμες που διαθέτουν περιορισμένο αριθμό έργων ανά μήνα, όπως η Platform. Ενα συχνό λάθος που κάνουν όσοι ακόμη κινούνται αναγνωριστικά στον χώρο της αγοράς τέχνης είναι ότι κυνηγούν επενδυτικές ευκαιρίες, χωρίς να μπορούν να προβλέψουν (κάτι που δεν είναι εύκολο ούτε για τους έμπειρους παίκτες της αγοράς) ποιες αξίες θα ανέβουν, με αποτέλεσμα συχνά να υποπίπτουν σε σοβαρά λάθη με επώδυνες συνέπειες για τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς. Ασφαλέστερος δρόμος είναι να προχωρήσουν στη διαμόρφωση μιας συλλογής με βάση τις προσωπικές τους προτιμήσεις και τους καλλιτέχνες που αγαπούν.

Ενα «Αίνιγμα» 3,8 δισ. ετών στο σφυρί!

Ενα μεγάλο και εξαιρετικά σπάνιο μαύρο διαμάντι που περιγράφεται ως «θησαυρός από το διαστρικό διάστημα» βγαίνει στο σφυρί από τον οίκο Sotheby’s στο Ντουμπάι την ερχόμενη Παρασκευή. Το βάρους 555,55 καρατίων διαμάντι με το όνομα «Το αίνιγμα» – επειδή η προέλευσή του καλύπτεται από μυστήριο – είναι το μεγαλύτερο κομμένο διαμάντι στον κόσμο, σύμφωνα με τον κατάλογο των ρεκόρ Γκίνες. Ο συγκεκριμένος τύπος μαύρου διαμαντιού δημιουργήθηκε είτε από μετεωρικές κρούσεις που παράγουν φυσική εναπόθεση χημικών ατμών είτε από εξωγήινη προέλευση  – από εκρήξεις σουπερνόβα που σχημάτισαν διαμαντοφόρους αστεροειδείς που τελικά συγκρούστηκαν με τη Γη. Στην ακατέργαστη μορφή του ζύγιζε περισσότερα από 800 καράτια και χρειάστηκαν περισσότερα από τρία χρόνια για την παραγωγή αυτού του μοναδικού σχήματος πολυεπίπεδου δείγματος (έχει κοπεί σε 55 όψεις). Η ηλικία του υπολογίζεται σε περίπου 3,8 δισ. έτη. Η αξία του εκτιμάται από 4 έως 7 εκατ. δολάρια και ο οίκος δημοπρασιών δέχεται συναλλαγές και σε κρυπτονομίσματα.

Τέχνη 80.000 ευρώ για φιλανθρωπικό σκοπό

Με θετικό πρόσημο ολοκληρώθηκε – παρά τις δυσκολίες που προέκυψαν λόγω της κακοκαιρίας – η πρώτη εντός των ελληνικών συνόρων δημοπρασία έργων τέχνης και η οποία είχε φιλανθρωπικό σκοπό. Αγοραστές βρήκαν τα 62 από τα 84 έργα που 80 καλλιτέχνες είχαν προσφέρει αφιλοκερδώς για τους σκοπούς της Εταιρείας Προστασίας Σπαστικών/Πόρτα Ανοιχτή, η οποία φέτος συμπληρώνει 50 χρόνια λειτουργίας. Τα έσοδα ανήλθαν σε 80.000 ευρώ και ανάμεσα στα πλέον ακριβά έργα που δημοπρατήθηκαν με τη φροντίδα του οίκου Βέργος ήταν οι ζωγραφικές δημιουργίες του Γιώργου Ρόρρη «Ορθια γυναίκα με πορτοκαλί παντελόνι» (φωτογραφία) που πωλήθηκε προς 6.000 ευρώ, του Χρήστου Μποκόρου «Κερί και κόκκινη κορδέλα» προς 4.500 ευρώ και οι τέσσερις κεραμεικές πλάκες του Αγγελου Παπαδημητρίου «Ιλιάδα Aτη» στην ίδια τιμή.