Γοργόνες και μάγκες και αρτηριοσκλήρωση

Υπάρχουν και χειρότερα. Τέλη Δεκεμβρίου του 2020, ένα βίντεο εξαπλώθηκε σαν τη φωτιά στα σόσιαλ μίντια στο Μαρόκο: έδειχνε μία 24χρονη γυναίκα, η Χαναά Μπ., ντυμένη με νικάμπ, εν μέσω σεξουαλικής πράξης. Σύμφωνα με τον δικηγόρο της, οι εικόνες είχαν τραβηχτεί εν αγνοία της τέσσερα χρόνια νωρίτερα από έναν άνδρα το πρόσωπο του οποίου δεν φαινόταν στο βίντεο, πρώην σύντροφό της. Σκοπός της δημοσιοποίησής του, σε μία τόσο πατριαρχική και σεξιστική κοινωνία, ήταν, φυσικά, η διαπόμπευσή της.

Στις 4 Ιανουαρίου του 2021, η 24χρονη, που είναι ανύπαντρη μητέρα δύο αγοριών, ηλικίας 10 και οκτώ χρόνων, συνελήφθη στην πόλη Τετουάν: σύντομα καταδικάστηκε, με βάση το ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο άρθρο 490 του μαροκινού ποινικού κώδικα, σε έναν μήνα φυλάκιση, χωρίς αναστολή, για «προσβολή δημόσιας αιδούς» και «εκτός γάμου σεξουαλικές σχέσεις». Κάποιες φεμινιστικές οργανώσεις έσπευσαν να την υπερασπιστούν, πραγματοποίησαν καθιστική διαμαρτυρία, αξίωσαν την κατάργηση του άρθρου 490, κατήγγειλαν τη διπλή στοχοποίηση πολλών γυναικών, «που γίνονται ταυτόχρονα θύματα ατομικής και κρατικής βίας». Αλλά η Χαναά εξέτισε κανονικά την ποινή της, που συνοδευόταν από πρόστιμο 500 ντινάρ – κάπου 48 ευρώ.

Στις 3 Φεβρουαρίου, την ημέρα της αποφυλάκισής της, η 24χρονη δήλωσε, μέσω πάντα του δικηγόρου της, την πρόθεσή της να κινηθεί νομικά κατά των πορνογραφικών σάιτ που δημοσίευσαν το επίμαχο βίντεο, αλλά και εναντίον του άνδρα που το είχε εξαρχής τραβήξει και ανεβάσει στο Ιντερνετ. Γιατί ο μαροκινός νόμος καταδικάζει τις εκτός γάμου σεξουαλικές σχέσεις και για τη γυναίκα και για τον άνδρα, αλλά αυτός ο τελευταίος δεν συνελήφθη.

Η μαροκινή Δικαιοσύνη εξέδωσε μεν ένταλμα σύλληψης εις βάρος του, αλλά εκείνος δεν ζούσε πια στο Μαρόκο, ζούσε στην Ολλανδία, χώρα με την οποία το Μαρόκο δεν έχει συμφωνία δικαστικής συνεργασίας. Μαροκινό εφετείο ζήτησε τον Ιούνιο «να επεκταθεί διεθνώς η αναζήτησή του», αλλά ο άνδρας παραμένει ατιμώρητος και στο μεταξύ όλη η οικογένεια της Χαναά Μπ., πλην της μητέρας της, έχει στραφεί εναντίον της, ενώ τα παιδιά της δεν τολμούν να πάνε στο σχολείο, γιατί μπαίνουν αμέσως στο στόχαστρο ύβρεων και κοροϊδιών.

Μικρή λεπτομέρεια: η Χαναά έμεινε έγκυος για πρώτη φορά σε ηλικία 13 χρόνων έπειτα από βιασμό. Και δυσκολευόταν να συντηρήσει οικονομικά τα δύο παιδιά της, γεγονός που εκμεταλλευόταν δεόντως ο πρώην σύντροφός της. Υπάρχουν και καλύτερα. Πριν ακόμα εκλεγεί πρωθυπουργός της Νέας Ζηλανδίας η κατά γενική ομολογία ιδιαίτερα προοδευτική Τζασίντα Αρντερν, το 2015, η χώρα φρόντισε να ψηφίσει ειδικό νόμο, τον νόμο περί επιζήμιας ψηφιακής επικοινωνίας, ώστε να «αποθαρρύνει, να αποτρέψει και να μετριάσει τη ζημία που προκαλείται σε άτομα από ψηφιακές επικοινωνίες» και να «παράσχει στα θύματα επιζήμιων ψηφιακών επικοινωνιών γρήγορα και αποτελεσματικά ένδικα μέσα».

Οπως δηλώνει το όνομά του, ο νόμος εννοεί να καταπολεμήσει και τον διαδικτυακό εκφοβισμό, και την παρενόχληση, και το επονομαζόμενο «εκδικητικό πορνό» και όλες τις υπόλοιπες μορφές κακοποίησης και εκφοβισμού μέσω του Ιντερνετ. Προβλέπει ποινές φυλάκισης που φτάνουν ακόμη και τα τρία χρόνια, καθώς και πρόστιμα που φτάνουν έως και τα 50.000 δολάρια Νέας Ζηλανδίας, κάπου 30.000 ευρώ. Συγκριτικά, το ελληνικό δίκαιο προβλέπει φυλάκιση ενός έτους και πρόστιμο έως 100.000 ευρώ για όσους παραβιάζουν, γενικότερα, προσωπικά δεδομένα στο Διαδίκτυο.

Με αφορμή, σε κάθε περίπτωση, την υπόθεση ενός πρώην υποψήφιου του Εθνικού Κόμματος Αυστραλίας, ο οποίος κατηγορήθηκε από πρώην σύντροφό του πως χρησιμοποιούσε γυμνές φωτογραφίες της προκειμένου να προσποιείται πως είναι εκείνη στο Ιντερνετ, διαπιστώθηκε πως ο αυστραλιανός νόμος είχε ένα ελάττωμα, άφηνε άθελά του ανοιχτό ένα επικίνδυνο παραθυράκι, απαιτούσε να υπάρχει «πρόθεση για βλάβη», έπρεπε δηλαδή το θύμα να αποδείξει πως ο θύτης είχε την πρόθεση να το βλάψει.

Το νέο νομοσχέδιο που προωθήθηκε, λοιπόν, αφαιρεί την προϋπόθεση αυτή και δηλώνει πως «η δημοσιοποίηση της οποιασδήποτε προσωπικής οπτικής εικόνας χωρίς τη συναίνεση του άλλου είναι από μόνη της επιζήμια καθώς ενέχει μία παραβίαση της εμπιστοσύνης καθώς και μία σοβαρή παραβίαση της ιδιωτικής ζωής».

Ο νόμος είναι η φωνή της κοινωνίας – και οι κοινωνίες οφείλουν να εξελίσσονται. Μία μεγάλη συζήτηση έχει ξεκινήσει στην Ελλάδα, και ορθώς, με αφορμή την καταγγελία εις βάρος του Στάθη Παναγιωτόπουλου, για την ανάγκη αυστηροποίησης της νομοθεσίας – μεταξύ άλλων, έχει διατυπωθεί πρόταση να γίνει το «εκδικητικό πορνό» αυτοτελές αδίκημα στον Ποινικό Κώδικα, να πάψει να συνιστά μια υποπερίπτωση της γενικής διάταξης περί προσωπικών δεδομένων. Πέραν αυτού, πολλοί ζητούν να λάβει τα απαραίτητα μέτρα η Πολιτεία ώστε καμία πορνογραφική πλατφόρμα να μην μπορεί να λειτουργήσει χωρίς να έχει προηγουμένως εξασφαλίσει ότι κανένας χρήστης δεν αναρτά βίντεο ή φωτογραφίες άλλου προσώπου χωρίς τη συναίνεσή του.

Υπάρχει, πάντως, κάτι ακόμα καλύτερο. Να αλλάξει επιτέλους η ντροπή στρατόπεδο. Να πάψει να συνοδεύεται από ενοχές η γυναικεία ερωτική επιθυμία, η γυναικεία σεξουαλική απόλαυση. Για να το πούμε ωμότερα, να πάψει να θεωρείται «μάγκας» ο άνδρας και «τσούλα» η γυναίκα που κάνει σεξ. Και μόνο ο όρος revenge porn, άλλωστε, αυτό δεν υποδηλώνει;