Ηχοδύναμα

Μπραμς: Οι Συμφωνίες, Ορχήστρα Κονζερτχάουζ του Βερολίνου, Κριστόφ Εσενμπαχ, BERLIN CLASSICS, 4 CD

Παιδί – θαύμα στη νέα εποχή των γερμανών πιανιστών, στη δεκαετία του ’60, ο Κριστόφ Εσενμπαχ έχει πίσω του δύο πορείες: η μία ως πιανίστας και η άλλη ως μαέστρος. Σε αντίθεση με πολλούς άλλους που ακολούθησαν τον ίδιο δρόμο, ο Εσενμπαχ τις έχει κρατήσει συγκριτικά διαχωρισμένες μεταξύ τους. Από τότε που ανέβηκε στο πόντιουμ λιγόστεψε τις εμφανίσεις του ως πιανίστας, κάτι που συμβαίνει ήδη εδώ και πολλά χρόνια. Αφού πρώτα κατέκτησε τη Γερμανία στην οποία έχτισε και μια διαρκή σχέση μαθητείας με τον Κάραγιαν, ο Εσενμπαχ πέρασε για πρώτη φορά τον Ατλαντικό με τον πιο εντυπωσιακό τρόπο της εποχής του: ως προσκεκλημένος να συμπράξει με την Ορχήστρα του Κλίβελαντ υπό τον Γκέοργκ Σελ. Αυτή ήταν για τον Εσενμπαχ μία πραγματική βάση εκτόξευσης στην παγκόσμια, πλέον, μουσική σκηνή, αλλά και, πέρα από αυτό, υπήρξε και σημαντική στη μετέπειτα στροφή του. Η συνεργασία με τον Σελ του έδωσε ευρύτερη προοπτική πέρα από τον ρόλο του σολίστ ή του συνοδού σε λίντερ, ρόλους στους οποίους είχε ήδη διαπρέψει. Κάπως έτσι βρέθηκε τελικά, μερικά χρόνια αργότερα, επικεφαλής της Συμφωνικής Ορχήστρας του Χιούστον, όπου έκανε και την πρώτη του ηχογράφηση στις τέσσερις συμφωνίες του Μπραμς.

Οταν ανέλαβε ο Εσενμπαχ, το Χιούστον δεν ήταν αυτό που είναι σήμερα. Το πέρασμά του από το Τέξας ωφέλησε σημαντικά την Ορχήστρα και έβαλε τις βάσεις της ριζικής αναβάθμισής της. Και, σε καμία περίπτωση, δεν θα μπορούσε να τη συγκρίνει κανείς με την Κονζερτχάουζ του Βερολίνου. Ομως ο Εσενμπαχ δούλεψε καλά και οι ηχογραφήσεις του για την εταιρεία Virgin φανέρωναν έναν μαέστρο που καταλαβαίνει τι κάνει και που έχει τον έλεγχο των δυνάμεών του. Ηταν, με άλλα λόγια, μία καλή έκπληξη για την εποχή τους, πάντοτε σε έναν Μπραμς σοβαρό, μετρημένο, συντηρητικό θα μπορούσε κανείς να πει, αλλά με την καλή έννοια του όρου.

Οι ίδιες αρετές είναι παρούσες και σε αυτές τις ηχογραφήσεις με την Κονζερτχάουζ, την οποία έχει πλέον αναλάβει ο Εσενμπαχ στο Βερολίνο – έχοντας περάσει εν τω μεταξύ από ορχηστές του βεληνεκούς της Φιλαδέλφειας. Και, τώρα, επιστρέφει στον μέγα γερμανό συνθέτη σε μία επίδειξη ισχύος μιας Ορχήστρας που μπορεί να στέκεται ισάξια στην πόλη που είναι… γεμάτη από μεγάλες ορχήστρες. Ο Εσενμπαχ δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά προσέγγιση στον Μπραμς. Εχει όμως ένα πολύ βαρύ όργανο στα χέρια του για να αναπτύξει την ανάγνωσή του. Δεν μπορεί να πει κανείς ότι έχουμε εδώ έναν Μπραμς του επιπέδου του Σελ, του Βάλτερ ή του Τοσκανίνι και του Κλέμπερερ. Αλλά και πότε είχαμε μετά από εκείνους; Εχουμε όμως έναν Μπραμς συγκροτημένο, πειστικότατο, που πατάει γερά και που υπηρετείται τίμια από ένα σύνολο που ξέρει πολύ καλά πώς να τα κάνει όλα αυτά και έναν μαέστρο που μπορεί να τα αντλήσει από τους μουσικούς του. Εναν Μπραμς που ούτε ο Κάραγιαν, ούτε ίσως ακόμα και ο Σελ δεν θα τον… κοίταγαν στραβά. Και που, τελικά, σε γεμίζει – κι αυτό, δεν είναι εύκολη δουλειά…