«Υπάρχει χώρος στην αγορά εργασίας για όλους»

Στον όγδοο όροφο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων στη Σταδίου, το δεύτερο πιο «διάσημο» άτομο μετά τη Δόμνα Μιχαηλίδου είναι ο Δημήτρης Τραυλός, ο υψηλά λειτουργικός 23χρονος νεαρός στο φάσμα του αυτισμού, που εγκαινίασε στο πλευρό της υφυπουργού την ελληνική DuoDay, μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία συμφιλίωσης του κόσμου της απασχόλησης με τα άτομα με αναπηρία. Στο ραντεβού που δώσαμε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία, στο γραφείο της Δόμνας Μιχαηλίδου, γνωρίσαμε καλύτερα τον Δημήτρη, ο οποίος συνοδεύοντας την υφυπουργό στις 19 Νοεμβρίου στις επαγγελματικές της υποχρεώσεις – για εκείνον μια συναρπαστική περιπέτεια – κατάφερε να κερδίσει τις εντυπώσεις. Λίγο προτού αρχίσει «επίσημα» η συζήτηση, μας εκμυστηρεύθηκε ότι του αρέσουν τα ταξίδια με τρένο, ότι δύο φορές την εβδομάδα κάνει κανό και ότι έχει μια κρυφή αγωνία: «Εσείς κάνετε ποτέ λάθη; Γιατί εγώ μια φορά έκανα λάθος στάση στον Ηλεκτρικό».

Μπαίνοντας στο γραφείο της υφυπουργού, οι δυο τους άρχισαν αμέσως να μιλάνε με την άνεση που χαρακτηρίζει δύο φίλους. «Τι έκανες σήμερα;» τον ρώτησε κι εκείνος απάντησε: «Ξυρίστηκα μόνος μου, έμαθα να βάζω αφρό κι έκανα το δέρμα μου λείο». Ενώ καθώς… προσγειωνόμασταν στο καθιστικό ο Δημήτρης δήλωσε «μου θυμίζει το σπίτι μου», φανερά ικανοποιημένος. Λίγο πριν είχε βγει στον αέρα το πρώτο πρωθυπουργικό podcast με την Αδα Σταματάτου, τη μητέρα του αυτιστικού Γιάννη, που παρουσιάζει στα social media τις καθημερινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν η ίδια και το παιδί της. «Η πρωτοβουλία για την ελληνική DuoDay ήταν της Αδας, με την οποία μιλάω από πέρυσι» ανέφερε η Δόμνα Μιχαηλίδου. «Eκείνη μού το πρότεινε, εγώ μίλησα με το Μαξίμου, με τον Ακη Σκέρτσο, και όλοι μαζί συνεννοηθήκαμε να ξεκινήσει η DuoDay στην Ελλάδα συμβολικά από τον Πρωθυπουργό και την καθ’ ύλην αρμόδια υφυπουργό, ώστε να καταλάβουν οι πολίτες ότι υπάρχει χώρος στην αγορά εργασίας για όλους».

Ενα από τα 22 εργαστήρια του Ιδρύματος Προστασίας και Αποκατάστασης Παιδιών και Νέων με Νοητική Υστέρηση, «Η Θεοτόκος», είναι το εργαστήρι μαγειρικής που παρακολουθεί καθημερινά ο Δημήτρης, καθώς ονειρεύεται να γίνει σεφ. «Εχω μάθει αρκετά πράγματα, τώρα μαθαίνω και πώς να ρυθμίζω φούρνους. Οταν γίνω σεφ, θέλω να μπορώ να βοηθάω τον κόσμο, για να ‘ναι όλοι ευτυχισμένοι. Λένε ότι το φαγητό μάς φέρνει κοντά» λέει ο Δημήτρης. «Είναι σημαντικό να πεις και πώς πηγαίνεις στη “Θεοτόκο”» συμπληρώνει η υφυπουργός. «Παίρνω τον Ηλεκτρικό από το Νέο Φάληρο» απαντά εκείνος σαν επιμελής μαθητής. «Φτάνω στην Καλλιθέα. Μετά περιμένω το σχολικό. Το σχολικό με παίρνει και μετά φτάνουμε στη “Θεοτόκο”». Πέρα από τη μαγειρική όμως, η υφυπουργός θέλησε να δώσει μια πιο σφαιρική εικόνα επί των εργασιακών δεξιοτήτων του Δημήτρη. «Μου έκανε εντύπωση η υπομονή και η περιέργειά του για ζητήματα που δεν γνώριζε, αλλά αυτό που πραγματικά με εντυπωσίασε είναι η ικανότητα που έχει στη μνήμη. Οσο ήμασταν στο αυτοκίνητο, γνώριζε όλα τα αμάξια, τα περιβαλλοντικά τους χαρακτηριστικά, τις αποδόσεις, τις μάρκες, τα μοντέλα, όλα. Η μεγάλη προσοχή που έχει στη λεπτομέρεια θα μπορούσε, ειδικά σε ορισμένες δουλειές, να είναι πολύ μεγάλο προσόν».

Παρά τη δυνατή του μνήμη, αυτό που τον ανησυχεί είναι μήπως ξεχάσει μια συνταγή, γι’ αυτό και ένα από τα προγράμματα που δρομολογεί το υπουργείο για το 2022, ο Προσωπικός Βοηθός, με πόρους 360 εκατ. από Ταμείο Ανάκαμψης και ΕΣΠΑ, ακούγεται ως η ιδανική λύση για την περίπτωση του Δημήτρη, καθώς αυτό που θα τον έκανε να νιώθει μεγαλύτερη ασφάλεια είναι, όπως ο ίδιος λέει, ένας sous chef. «Ευτυχώς έχει τελειώσει η εποχή που κάποιος βλέπει την αναπηρία ως κάτι που πρέπει να διορθωθεί, να θεραπευθεί ή, ακόμα χειρότερα, να ιδρυματοποιηθεί. Βλέπουμε την αναπηρία ως μια κατάσταση μέσα στην υπόλοιπη κατάσταση. Για να υπάρχει ισότιμη συμμετοχή, έχουμε διάφορες δράσεις που αποσκοπούν στο να είναι όλοι κομμάτι της κοινωνίας και της αγοράς εργασίας» σημειώνει η υφυπουργός, αναφέροντας ότι έχουν ήδη εξασφαλιστεί 24 εκατ. ευρώ για προσβασιμότητα σε οικίες και χώρους εργασίας καθώς και 10 εκατ. ευρώ για κάλυψη μισθοδοτικού και μη μισθοδοτικού κόστους. Ωστόσο, όπως η ίδια εξηγεί, η πιο ζωτικής σημασίας στήριξη έχει να κάνει με μιαν άλλη παρέμβαση.

«Θέλω να πω σε όλους να μη σταματήσουν να ελπίζουν»

«Η λειτουργικότητα κάποιου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα πρώτα χρόνια της ζωής του. Οπότε η πρώιμη ανίχνευση και η έγκαιρη παρέμβαση είναι κλειδί στο πώς εξελίσσεται κάποιος και στο πόσο λειτουργικός είναι. Γι’ αυτό βάζουμε οριζόντια σε όλους τους βρεφονηπιακούς σταθμούς την πρώιμη ανίχνευση, ώστε μέσα από ειδικά επιστημονικά τεστ να εντοπίζονται μαθησιακές δυσκολίες, αναπηρίες, διαταραχές, για να μπορούν οι γονείς και το παιδί να κάνουν τις παρεμβάσεις εγκαίρως. Ο Δημήτρης είναι τέτοια περίπτωση, η οικογένειά του έχει δουλέψει πολύ νωρίς, κι έτσι είναι τόσο λειτουργικός» εξηγεί η Δόμνα Μιχαηλίδου, προσθέτοντας: «Στην κοινωνική πολιτική, ειδικά το 2021, είναι πολύ δύσκολο να μιλήσει κανείς για μια μεγάλη μεταρρύθμιση – δεν είμαστε στο 1950 -, αλλά είναι εφικτό να προσπαθήσεις και να επιτύχεις ένα άθροισμα οριακών αλλαγών που θα κάνουν τη ζωή του κόσμου καλύτερη». Προς το τέλος της συνάντησης, ο Δημήτρης επεφύλασσε για όποιον διάβαζε τη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ένα μήνυμα που μας βρήκε όλους σύμφωνους: «Θέλω να πω σε όλους να μη σταματήσουν να ελπίζουν. Σε αυτά που θέλουν να γίνουν, στα όνειρά τους. Και να τελειώσει και αυτό» – και μας έδειξε τη μάσκα στο πρόσωπό του.