Σεμπάστιαν {LF}Κουρτς, {LF}ένας σκιώδης καγκελάριος;

Την πρώτη φορά που έπεσε από ψηλά, τον Μάιο του 2019, μετά την κατάρρευση της συγκυβέρνησής του με το ακροδεξιό FPÖ λόγω του Ibiza-gate, του σκανδάλου στο οποίο ενεπλάκη ο ηγέτης αυτού του τελευταίου, Χανς-Κρίστιαν Στράχε, ο Σεμπάστιαν Κουρτς προσγειώθηκε με την επιδεξιότητα μιας γάτας: το συντηρητικό του κόμμα, το ÖVP, ενίσχυσε τα ποσοστά του στις πρόωρες εκλογές του Σεπτεμβρίου και ο Κουρτς επέστρεψε στην καγκελαρία τον Ιανουάριο του 2020, επικεφαλής, αυτή τη φορά, κυβέρνησης συνασπισμού με τους Πράσινους. Η δεύτερη πολιτική του πτώση, η παραίτηση την οποία αναγκάστηκε να υποβάλει το Σάββατο λόγω της εμπλοκής του ονόματός του σε υπόθεση διαφθοράς, και πιο συγκεκριμένα στημένων δημοσκοπήσεων, μοιάζει πιο επώδυνη, πιο τελεσίδικη. Ο Κουρτς παραιτήθηκε ωστόσο μόνο από καγκελάριος, σκοπεύει να παραμείνει επικεφαλής του Λαϊκού Κόμματος καθώς και της κοινοβουλευτικής του ομάδας, και πρότεινε να αναλάβει τη θέση του ένας δικός του άνθρωπος, ο αυστριακός υπουργός Εξωτερικών, Αλεξάντερ Σάλενμπεργκ. Πολλοί λοιπόν θεωρούν πως θα εξακολουθήσει να κινεί παρασκηνιακά τα νήματα, «σκιώδη καγκελάριο» τον αποκαλεί ήδη η αντιπολίτευση – ένα γνωστό αυστριακό ταμπλόιντ, μάλιστα, το Kronen Zeitung, θυμήθηκε την περίοδο (2008-2012) που ο Βλαντίμιρ Πούτιν έγινε πρωθυπουργός, παραχωρώντας προσωρινά (και μόνο κατ’ όνομα) τη ρωσική προεδρία στον Ντμίτρι Μεντβέντεφ.

«Η χώρα μου είναι πιο σημαντική για μένα από το άτομό μου. Παραιτούμαι για να αποτρέψω το χάος»: με αυτά τα λόγια ανακοίνωσε ο 35χρονος Κουρτς, το μέχρι πρότινος «Wunderkind» (παιδί-θαύμα) της αυστριακής σκληρής Δεξιάς, την παραίτησή του από την καγκελαρία. Γνώριζε άλλωστε πως κατά την έκτακτη συνεδρίαση της αυστριακής Βουλής που είχε προγραμματιστεί για την Τρίτη, οι κυβερνητικοί του εταίροι θα στήριζαν πρόταση μομφής της αντιπολίτευσης σε βάρος του. Οι Πράσινοι είχαν αρχικά αντιδράσει με αμηχανία στις εφόδους που πραγματοποίησε την περασμένη Τετάρτη η αστυνομία στην καγκελαρία, την έδρα του ÖVP, στο υπουργείο Οικονομικών και αλλού, στις κατηγορίες που διατύπωσε η εισαγγελία κατά της διαφθοράς ότι ο Κουρτς χρησιμοποίησε από το 2016 έως «τουλάχιστον το 2018» «πόρους του υπουργείου» Οικονομικών προκειμένου να «χρηματοδοτήσει εν μέρει χειραγωγημένες δημοσκοπήσεις που υπηρετούσαν ένα αυστηρά μικροπολιτικό συμφέρον», στην επίσημη έναρξη έρευνας σε βάρος του Κουρτς και εννέα ακόμα υπόπτων, καθώς και του ÖVP και του ομίλου ταμπλόιντ Österreich. Στη συνέχεια, ωστόσο, κι ενώ κυκλοφορούσαν στον αυστριακό Τύπο κάποια από τα μηνύματα κειμένου στα οποία στηρίχτηκε εισαγγελία αποκαλύπτοντας τον Κουρτς ως έναν αδίστακτο πολιτικό χειριστή, οι Πράσινοι σκλήρυναν τη στάση τους και αξίωσαν την κεφαλή του επί πίνακι.

Αλλά το κόμμα δεν είχε συμφέρον να δει την κυβέρνηση συνασπισμού να καταρρέει: θα βρισκόταν τότε αντιμέτωπο με ελάχιστα ελκυστικές εναλλακτικές, από τις νέες εκλογές μέχρι μια νέα συμμαχία που θα συμπεριλάμβανε την Ακροδεξιά. Η πρόταση, λοιπόν, του Κουρτς να αναλάβει στη θέση του ο 52χρονος Σάλενμπεργκ, ένας διπλωμάτης καριέρας σχετικά νεόκοπος στην πολιτική, που είναι όμως στενός σύμμαχός του και υπερασπιστής της σκληρής του στάσης στο Μεταναστευτικό, τούς βρήκε αμέσως σύμφωνους. Από την πλευρά του, ο Κουρτς ξεκαθάρισε πως σκοπεύει να πολεμήσει τις καταγγελίες που τον βαραίνουν, αποδεχόμενος μόνο μερικά «λάθη» διατύπωσης σε κάποια από τα SMS που έχουν κυκλοφορήσει. Η έρευνα βρίσκεται ωστόσο ακόμα στα αρχικά της στάδια, και δεν είναι η μόνη που απειλεί τον Κουρτς. Από τον Μάιο ερευνάται επίσης με την υποψία της ψευδορκίας ενώπιον κοινοβουλευτικής επιτροπής. Μπορεί λοιπόν να επανεξελέγη τον Αύγουστο στην ηγεσία του ÖVP με 99,4% των ψήφων, αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιο πως η αυστριακή κυβέρνηση θα καταφέρει να εξαντλήσει την κοινοβουλευτική της θητεία, επιβιώνοντας ως το φθινόπωρο του 2024.