Από τον Μαιζόν στον Μακρόν

Χωρίς υπερβολές, περιστροφές και αστερίσκους: η αμυντική εξοπλιστική συμφωνία που υπογράφηκε χθες στο Παρίσι είναι πραγματικά ιστορική. Συνιστά καθοριστική τομή για την Ελλάδα. Αλλάζει ριζικά την ισορροπία στο Αιγαίο, έναντι μιας Τουρκίας όλο και πιο επιθετικής, όλο και πιο εξοπλισμένης. Επίσης, επαναφέρει το για πρώτη φορά χαμένο, τα τελευταία χρόνια, ελληνικό πλεονέκτημα στη θάλασσα: μια θεμελειώδη διάσταση της ελληνικής άμυνας που, λόγω της γεωγραφίας αυτής της χώρας και λόγω της φύσης των τουρκικών διεκδικήσεων, είναι απόλυτα πρωταρχικής σημασίας. Και, ασφαλώς, η συμφωνία επιβεβαιώνει και ισχυροποιεί τη βαθύτατη, μοναδική σχέση με τον παλαιότερο και σταθερότερο μεγάλο σύμμαχο: τη Γαλλία. Τη μοναδική μεγάλη δύναμη με την οποία οι σχέσεις της Ελλάδας ουδέποτε γνώρισαν συγκρουσιακότητα. Και που τώρα συνδέεται με τον πιο ενεργό τρόπο με την ελληνική άμυνα και ασφάλεια, δημιουργώντας κάτι περισσότερο από αυτό το ήδη μεγάλο που διά γυμνού οφθαλμού φαίνεται. Αλλωστε, μια ιδιαιτερότητα των αμυντικών συμφώνων σε σχέση με άλλα που συνάπτουν τα κράτη είναι ότι ορισμένες παράμετροί τους, ορθώς, δεν έρχονται αμέσως πλήρως στο φως.

Το μοναδικό «αγκάθι» που θα μπορούσε να είχε αυτή η συμφωνία θα ήταν στις σχέσεις της Ελλάδας με τις ΗΠΑ: τον άλλο μεγάλο σύμμαχο της χώρας, με τον οποίο, ευτυχώς και επιτέλους, η αμυντική συνεργασία προχωρά επίσης καλύτερα από ποτέ. Ωστόσο, με κάποιον «μαγικό» τρόπο, ο… «θεός της Ελλάδας», όπως έλεγε ο Κολοκοτρώνης, έλυσε μέσα σε ένα βράδυ, όπως φαίνεται, το θέμα: ως απότοκο των πρόσφατων γαλλοαμερικανικών εξελίξεων του AUKUS, οι ΗΠΑ φαίνεται ότι επέλεξαν να μην εγείρουν πρόβλημα. Αλλωστε και μεταξύ Ουάσιγκτον και Παρισιού μια νέα εποχή ξεκινά μετά από όλα αυτά. Και η Δύση ξαναπαίρνει σταδιακά το πραγματικό της σχήμα.

Με τις εξαιρετικά σημαντικές εξελίξεις, πολλοί θυμούνται αυτές τις μέρες τον Ντε Γκωλ, ή την ιστορική φιλία του Κωνσταντίνου Καραμανλή με τον Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν. Και δικαίως. Ωστόσο η εγκάρδια αυτή σχέση των δύο χωρών ξεκινά πολύ πιο νωρίς: ήδη από τα χρόνια του γάλλου στρατηγού Μαιζόν. Που χωρίς αυτόν και τον στρατό του είναι δεδομένο ότι δεν θα υπήρχε η Ελλάδα όπως την ξέρουμε. Και είναι ενδεχόμενο να μην είχε υπάρξει και καθόλου. Ετσι, τώρα, στη 200οστή επέτειο της Ελληνικής Επανάστασης, δεν είναι μόνο η καλύτερη στιγμή για την ανανέωση και την εμβάθυνση αυτής της σχέσης, αλλά και για την υπενθύμιση του τι σήμαινε η γαλλική αποστολή του Μαιζόν στην Ελλάδα το 1828. Και γιατί άλλαξε τα πάντα στον επαναστατημένο τόπο, που τον απειλούσαν και τότε οι ίδιοι εχθροί που τον απειλούν και σήμερα.

Ο Μαιζόν ήρθε στην Πελοπόννησο ως αρχηγός της γαλλικής «Εκστρατείας του Μοριά» μετά τη Ναυμαχία του Ναβαρίνου. Ηταν το μοναδικό ευρωπαϊκό στρατιωτικό σώμα ξηράς που έστειλαν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις στον ελλαδικό χώρο. Εκανε δύο πράγματα: πρώτον, εγγυήθηκε το τέλος του Ιμπραήμ, ο οποίος, παρά την ήττα στο Ναβαρίνο, δεν εγκατέλειπε με τίποτα την Πελοπόννησο. Αντίθετα, συνέχιζε τον στόχο του να εξαλείψει την Επανάσταση, ακόμα και όταν είχε πια εγκατασταθεί ο Καποδίστριας ως πρώτος κυβερνήτης. Και χωρίς τους Γάλλους του Μαιζόν, θα το είχε πετύχει. Χωρίς τον Μαιζόν, ο Ιμπραήμ θα είχε πιθανότατα πνίξει την Επανάσταση στο αίμα. Δεύτερον, χωρίς τον Μαιζόν δεν θα είχε έρθει στην Ελλάδα και η πρώτη καθοριστική αποστολή της Γαλλικής Ακαδημίας που τον συνόδευσε. Αυτή που έκανε τις πρώτες ανασκαφές, που αναγνώρισε στην πράξη τη σύνδεση αρχαίου και νέου ελληνικού κόσμου αλλά και που μελέτησε για πρώτη φορά τη χλωρίδα και την πανίδα της Πελοποννήσου την ώρα που οι μηχανικοί του Μαιζόν χάραζαν τους πρώτους πραγματικούς δρόμους της.