Μεγάλοι σκηνοθέτες, αφιέρωμα στον Γουέλς {LF}και στην τρανς κοινότητα

Πολλές ταινίες που πρόκειται να διανεμηθούν αργότερα στις αίθουσες θα κάνουν πρεμιέρα στο 27ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας», το πρόγραμμα του οποίου ανακοινώθηκε πρόσφατα από τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Λουκά Κατσίκα. Ανάμεσά τους η «Τελευταία μονομαχία», ιστορικό έπος του Ρίντλεϊ Σκοτ με τους Ανταμ Ντράιβερ, Ματ Ντέιμον, Μπεν Αφλεκ, η «Γαλλική αποστολή» του Γουές Αντερσον, το θρίλερ «Titane» της Ζουλιά Ντικουρνό που απέσπασε φέτος τον Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Καννών, η ταινία «The Velvet Underground» του Τοντ Χέινς για το ριζοσπαστικό συγκρότημα του τίτλου και η «Ανάμνηση» του Απιτσατπόνγκ Βεερεθεσακούλ, με πρωταγωνίστρια την Τίλντα Σουίντον.

Οι 27ες «Νύχτες Πρεμιέρας» θα αρχίσουν την ερχόμενη Τετάρτη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με την πανελλήνια πρώτη προβολή της ταινίας «Α hero» του δύο φορές βραβευμένου με Οσκαρ ιρανού σκηνοθέτη Ασγκάρ Φαραντί. Εκτός από το αφιέρωμα στις ταινίες του Ορσον Γουέλς, το φεστιβάλ δίνει έμφαση στο αφιέρωμα «Ζωές σε μετάβαση: Trans Cinema Matters» που περιλαμβάνει 13 ταινίες, μικρού και μεγάλου μήκους, ντοκιμαντέρ και μυθοπλασίας, από την Ελλάδα και τον κόσμο, με χιουμοριστικές και μελαγχολικές, τρυφερές και λαμπερές, ευθύβολες και παθιασμένες ιστορίες για τις ζωές και τις εμπειρίες των μελών της τρανς κοινότητας.

ΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ. Ακολουθούν οι ταινίες του διαγωνιστικού τμήματος ανά χώρα.

Ινδία: «Βότσαλα» («Pebbles»), του Βινοθράζ Ρ.S., τα οποία κέρδισαν τη Χρυσή Τίγρη Καλύτερης Ταινίας στο Φεστιβάλ του Ρότερνταμ.

ΗΠΑ: «Cryptozoo» του Ντας Σο, το ψυχεδελικό animation που βραβεύτηκε στα Φεστιβάλ του Βερολίνου και του Σάντανς. «Ο ανθρώπινος παράγοντας» («Human Factors») του Ρόνι Τρόκερ, ένα υπόγειας έντασης θρίλερ από τη Γερμανία, το οποίο προσκαλεί το κοινό να το προσεγγίσει με τη λογική ενός απαιτητικού παζλ.

Ιαπωνία: «Εύθραυστη ισορροπία» («A Balance») του Γιούτζιρο Χαρουμότο, το οποίο μας έρχεται με μια σειρά διακρίσεων από τα μεγαλύτερα κινηματογραφικά Φεστιβάλ της Ασίας με πρώτο και καλύτερο αυτό του Μπουσάν.

Γερμανία: «Η μεγάλη απόδραση» («Great Freedom») του Σεμπάστιαν Μάιζε, το οποίο κέρδισε φέτος το Βραβείο της Επιτροπής στο τμήμα «Ενα Κάποιο Βλέμμα» του Φεστιβάλ Καννών. Σημειώνω ότι η ταινία θα προβληθεί παρουσία του σκηνοθέτη.

Ισλανδία: «Αμνός» («Lamb»), το βραβευμένο στις Κάννες ντεμπούτο του Βλάντιμαρ Γιόχανσον με τη Νούμι Ραπάς στον πρωταγωνιστικό και τον Μπέλα Ταρ να εκτελεί εδώ χρέη παραγωγού.

Αργεντινή: «Azor» του Αντρέας Φοντάνα. Ο πρωτοεμφανιζόμενος ελβετός σκηνοθέτης θα είναι μαζί μας για να παρουσιάσει το σκηνοθετικό ντεμπούτο του στο Φεστιβάλ.

Ιράν: «Φύγαμε» («Hit the Road»), σε σκηνοθεσία Πάνα Παναχί, γιου του πολυβραβευμένου δημιουργού Τζαφάρ Παναχί.

Γαλλία: «Μπρούνο Ρεϊντάλ: Εξομολόγηση ενός δολοφόνου» («Bruno Reidal: Confession of a Murderer»), το βασισμένο σε αληθινή ιστορία σκηνοθετικό ντεμπούτο του Βενσάν λε Πορτ που μας έρχεται από την Εβδομάδα Κριτικής των Καννών.

Μάλτα: «Luzzu» του επίσης πρωτοεμφανιζόμενου Αλεξ Καμιλέρι, ο οποίος θα έρθει στην Αθήνα για να μας παρουσιάσει την ταινία του παρέα με τον ερασιτέχνη ηθοποιό και πρωταγωνιστή του Τζέζμαρκ Σικλούνα που κέρδισε στο Σάντανς το βραβείο καλύτερης ανδρικής ερμηνείας.

Βραζιλία: «Ο πρώτος θάνατος της Ζουάνα» («The First Death of Joana») της Κριστιάν Ολιβέιρα, μια ταινία που προσεγγίζει πολύπλευρα την εφηβική ψυχοσύνθεση μέσα από τα μυστικά και τις ζωές των άλλων.

Ισπανία: «Το Αγιο Πνεύμα» («The Sacred Spirit») του Τσέμα Γκαρσία Ιμπάρα, το οποίο απέσπασε Ειδική Μνεία στο πρόσφατο Φεστιβάλ του Λοκάρνο. «Λιμπερτάδ» («Libertad») της πρωτοεμφανιζόμενης Κλάρα Ροκέτ, το οποίο επίσης μας έρχεται από την Εβδομάδα Κριτικής των φετινών Καννών.

Μεξικό: «Η νύχτα της φωτιάς» («Prayers for the Stolen») της διακεκριμένης δημιουργού ντοκιμαντέρ Τατιάνα Ουέσο, η οποία επίσης πραγματοποιεί εδώ το σκηνοθετικό της ντεμπούτο στη μυθοπλασία, με το οποίο μάλιστα απέσπασε Ειδική Μνεία στο τμήμα «Ενα Κάποιο Βλέμμα» του Φεστιβάλ Καννών.

ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΤΟΥ ΓΟΥΕΛΣ. Πέρυσι, περίπου τέτοια εποχή, το όνομα του Ορσον Γουέλς βρισκόταν στην επικαιρότητα μέσω της τελευταίας ταινίας «Mank» του Ντέιβιντ Φίντσερ, η οποία ωστόσο ασχολείται εν μέρει με αυτόν, καθώς κεντρικό πρόσωπό της είναι ο Χέρμαν Μάνκιεβιτς, ο υποτιμημένος σεναριογράφος του «Πολίτη Κέιν» (1941). Ομως η αξία του Γουέλς είναι ανεξίτηλη. Οπως επισημαίνει στο σχετικό κείμενό του ο Λουκάς Κατσίκας, «η σαγήνη για το έργο του Γουέλς (ολοκληρωμένο και ημιτελές) αναζωπυρώθηκε εντυπωσιακά μετά θάνατον και τροφοδοτείται ανελλιπώς με τελευταίο παράδειγμα τον ενθουσιασμό που προκάλεσε η είδηση μιας αξιέπαινης σταυροφορίας που ξεκινά φέτος, με την ευχή να ανακαλυφθεί στη Βραζιλία η μοναδική κόπια που ενδεχομένως έχει απομείνει από την πρωτότυπη, χωρίς περικοπές, εκδοχή της ταινίας “Οι υπέροχοι Αμπερσονς”».

Σε ό,τι αφορά το αφιέρωμα, μαζί με τον «Πολίτη Κέιν» και τους «Υπέροχους Αμπερσονς», θα παιχτούν επίσης τα νουάρ «Η κυρία από τη Σαγκάη» (η μόνη ταινία του στην οποία έπαιξε η σύζυγός του Ρίτα Χέιγουορθ), «Το άγγιγμα του κακού» και «Ο κύριος Αρκάντιν» (σε πληρέστερη κόπια από το αρχικό μοντάζ του Γουέλς), το αντιναζιστικό δράμα «Ο άγνωστος», τα πειράματά του με το έργο του Ουίλιαμ Σαίξπηρ («Μάκβεθ», «Οθέλλος», «Οι καμπάνες του μεσονυκτίου»), η εμπνευσμένη μεταφορά στο σινεμά της «Δίκης» του Φραντς Κάφκα (προβλήθηκε φέτος ως επανέκδοση στα θερινά) και οι λιγότερο γνωστές στο ευρύ κοινό τελευταίες ταινίες του «Αθάνατη ιστορία» και «Η αλήθεια και το ψέμα», ένα ψευδοντοκιμαντέρ με θέμα τη «μαγεία».

Επισημαίνεται τέλος από το φεστιβάλ ότι από το αφιέρωμα απουσιάζουν η αμφισβητούμενη ολοκλήρωση του «Δον Κιχώτη» από τον Χεσούς Φράνκο το 1992, το «Ταξίδι στον φόβο», για το οποίο σκηνοθετικό credit δεν έχει αποδοθεί ποτέ επίσημα στον Γουέλς, και το «The Other Side of the Wind», διότι η πλατφόρμα SVOD που κατέχει τα δικαιώματα της ταινίας δεν τα παραχώρησε για φεστιβαλική προβολή.

ΟΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΙ. Η 27η έκδοση των «Νυχτών Πρεμιέρας» θα φιλοξενηθεί σε συνολικά 10 κινηματογραφικές αίθουσες. Στις χειμερινές Ιντεάλ, Δαναός, Τριανόν και Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, ενώ προστίθεται από φέτος το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Το κτίριο-κόσμημα του Πειραιά θα φιλοξενήσει δύο ξεχωριστές πανελλήνιες πρεμιέρες: τη συγκινητική και κατάλληλη και για παιδιά τελευταία δημιουργία του πολυβραβευμένου Αρι Φόλμαν που καταχειροκροτήθηκε στις Κάννες, με τίτλο «Πού να βρίσκεται η Αννα Φρανκ», καθώς και το πολωνικό δράμα «Μην αφήσεις ίχνη» που διαγωνίστηκε για το Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας. Οι θερινές αίθουσες θα είναι οι Cine Αίγλη, Ριβιέρα, Σινέ Φλερύ, Στέλλα και Ταινιοθήκη της Ελλάδος-Λαΐς.