Η μαρτυρία του τελευταίου σκλάβου

«Μπαρακούν» σημαίνει το κατάλυμα ή τον στρατώνα όπου οι δουλέμποροι φυλάκιζαν τους μαύρους σκλάβους πριν τους στοιβάξουν στα αμπάρια των πλοίων τους. «Barracoon» τιτλοφόρησε το βιβλίο της, βιογραφία του τελευταίου σκλάβου, η Αφροαμερικανίδα Ζόρα Νιλ Χέρστον (Zora Neale Hurston) ήδη το 1927. Ηταν η χρονιά που η ανθρωπολόγος και σημαντική συγγραφέας συνάντησε τον Κούτζο Λούις, τον τελευταίο επιζώντα πρώην σκλάβο που έφτασε στις ΗΠΑ με πλοίο από την Αφρική, για να καταγράψει την ιστορία του. Το κείμενο εντάχθηκε στο πρόγραμμα της νέας περιόδου των εκδόσεων Παπαδόπουλος και αναμένεται πλέον σε μετάφραση του Αντώνη Καλοκύρη.

Η Ζόρα Νιλ Χέρστον ταξίδεψε στην Αλαμπάμα μεταξύ των ετών 1927 και 1931 για να μιλήσει εκ βαθέων με τον 90χρονο τότε Λούις και ο ίδιος μοιράστηκε τις αναμνήσεις του από την τραγωδία της αιχμαλώτισής του – πενήντα χρόνια μετά την απαγόρευση του διατλαντικού εμπορίου σκλάβων – και την παραμονή του στα μπαρακούν.

O Λούις είχε γεννηθεί με το όνομα Oluale Kossola στη Δυτική Αφρική, στην περιοχή όπου σήμερα βρίσκεται το Μπενίν. Μέλος της φυλής Γιορούμπα, ήταν μόλις 19 ετών όταν στρατιώτες της γειτονικής Δαχομέης εισέβαλαν στο χωριό του, τον αιχμαλώτισαν μαζί με άλλους χωρικούς και τους οδήγησαν στην ακτή. Εκεί συνολικά 121 άτομα πουλήθηκαν σε δουλεμπόρους και επιβιβάστηκαν στο «Clotilda», το τελευταίο δουλεμπορικό που θα έφτανε στις ΗΠΑ. Ο τελικός προορισμός του ήταν η Αλαμπάμα του 1860, έναν χρόνο πριν από το ξέσπασμα του Αμερικανικού Εμφυλίου. Αν και η δουλεία θεωρούνταν νόμιμη εκείνη την εποχή στις αμερικανικές πολιτείες, η πρακτική της μεταφοράς σκλάβων είχε απαγορευτεί τα προηγούμενα πενήντα χρόνια. Μαζί με άλλα ευρωπαϊκά κράτη, οι ΗΠΑ την είχαν θέσει εκτός νόμου από το 1807, αλλά η διαδρομή του Λούις αποδεικνύει ότι οι δουλέμποροι συνέχιζαν να δρουν παράνομα όλα τα επόμενα χρόνια. Για να αποφύγουν μάλιστα τον εντοπισμό τους, οι ανθρωποφύλακες έκρυβαν τον Λούις και τους άλλους επιζήσαντες κατά τη διάρκεια της νύχτας υποχρεώνοντάς τους να παραμένουν σε βάλτους. Για να σβήσουν και τα τελευταία ίχνη του εγκλήματος, μάλιστα, οι ιδιοκτήτες του πλοίου έβαλαν φωτιά στο πλοίο βυθίζοντάς το στις ακτές του δέλτα Mobile-Tensaw. Το ίδιο το βιβλίο της Χέρστον δεν μπόρεσε να βρει εκδότη στην εποχή του, εν μέρει επειδή ήταν γραμμένο στην ιδιόλεκτο του Λούις, εν μέρει επειδή περιέγραφε την εμπλοκή Αφρικανών στο δουλεμπόριο.

{1BSYG}Zora Neale Hurston{1BSYG}{CR}{2BTIT}Barracoon{2BTIT}{CR}{3BEKD}Μτφ. Αντώνης Καλοκύρης{CR}Εκδ. Παπαδόπουλος. αναμένεται αρχές Οκτωβρίο{3BEKD}υ