Ενας ιππότης κατά της Covid-19

Η είδηση στα τέλη της περασμένης εβδομάδας για ένα νέο, πολλά υποσχόμενο, κοκτέιλ αντισωμάτων από την εταιρεία AstraZeneca, προσέφερε έναν τόνο αισιοδοξίας σε μία αγωνιώδη επιδημιολογικά περίοδο, λόγω του στελέχους Δέλτα. Η πληροφορία συνοδεύτηκε από μία δήλωση που συνοψίζει τις έγνοιες της επιστημονικής κοινότητας: «Χρειαζόμαστε νέες, πρόσθετες προσεγγίσεις όσον αφορά όσους δεν μπορούν να προστατευθούν μόνον από τα εμβόλια κατά της Covid-19».

Η παραπάνω δήλωση ανήκει στον Μενέλαο Πάγκαλο, εκτελεστικό αντιπρόεδρο του τμήματος έρευνας και ανάπτυξης βιοφαρμάκων της AstraZeneca. To όνομα του έλληνα επιστήμονα έγινε παγκοσμίως γνωστό καθώς είναι ένας σημαντικός κρίκος στη μακρά… αλυσίδα των ειδικών που συνέβαλαν στην ανάπτυξη και την παραγωγή του εμβολίου Vaxzevria, αλλά και της υπό μελέτη θεραπείας αντισωμάτων έναντι της λοίμωξης Covid-19.

Το βιογραφικό του, πάντως, αλλά και η πορεία του αποδεικνύει τον κανόνα ότι η ζωή δεν «χαρίζεται» ούτε στους ικανούς. Αντιθέτως χρειάζεται επιμονή, όραμα αλλά και συνεργασίες με εξίσου χαρισματικά μυαλά.

Αναζητώντας κανείς τις ρίζες του τις βρίσκει στη Χίο, τόπο καταγωγής των γονιών του. Αν και ο ίδιος γεννήθηκε το 1967 στη Βρετανία, όπου και μεγάλωσε, περνούσε τα περισσότερα καλοκαίρια του στην Ελλάδα. Μιλάει ελληνικά και επιμένει ότι η καταγωγή του είναι σημαντικό κομμάτι της ταυτότητας του.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο όμως του δόθηκαν – ή/και δημιούργησε – τις ευκαιρίες κάνοντας τη διαφορά. Κι αν αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα στα χρόνια της πανδημίας, η αναγνώριση είχε έρθει για εκείνον νωρίτερα – το 2019 – όταν χρίστηκε ιππότης, ή αλλιώς Sir, από τη βασίλισσα Ελισάβετ για την προσφορά του στην επιστήμη.

Προκαλεί έκπληξη η μετριοφροσύνη του αλλά και η απλότητά του – επιτρέποντάς μας να τρυπώσουμε για λίγο στη σπιτική καθημερινότητά του – όταν εξιστορεί την ημέρα που ενημερώθηκε για την τιμητική αυτή διάκριση μέσω της πρόσκλησης που έλαβε για την προγραμματισμένη τελετή. «Βρισκόμουν στο σπίτι μαζί με τη γυναίκα μου, ήμουν στην αποθήκη και άνοιγα την αλληλογραφία με τις πιτζάμες μου. Τη φώναξα να έρθει και της είπα “δεν είμαι σίγουρος ότι το διαβάζω σωστά αυτό”. Ηταν μια τεράστια έκπληξη και τιμή. Ολα τα συναισθήματα σε κατακλύζουν», είναι τα λόγια με τα οποία περιέγραψε τη σημαντική αυτή στιγμή, σε συνέντευξή του στο Cambridge Independent. «Μετά, και οι δύο ξεσπάσαμε σε κλάματα».

Σπούδασε Βιοχημεία και Μοριακή Βιολογία στο Imperial College του Λονδίνου και έπειτα ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στη νευροχημεία στο University College London. Εκπαιδεύτηκε στο Mount Sinai Medical Center της Νέας Υόρκης και εργάστηκε σε μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες. Από το 2003 έως το 2008 επέβλεψε την πορεία 20 πειραματικών φαρμάκων προς την παραγωγή στην αμερικανική Wyeth, ακολούθησε διετής συνεργασία με την Pfizer και στη συνέχεια μεταπήδησε στην AstraZeneca.

Το «καύσιμο» που του έδωσε ώθηση στην ανέλιξή του είναι, μεταξύ άλλων, η ανοιχτή ματιά του, που του επιτρέπει να επενδύει στην ανταλλαγή γνώσεων. Δεν είναι τυχαίο ότι προώθησε τις εταιρικές σχέσεις ανοιχτής καινοτομίας, συμβάλλοντας στη συνεργασία φαρμακευτικών εταιρειών με Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και πάνω από 200 ακαδημαϊκά ιδρύματα.

«Δουλεύουμε δίπλα δίπλα με εταίρους όχι μόνο από τον δικό μας κλάδο αλλά με ολόκληρο τον ακαδημαϊκό χώρο, τη βιοτεχνολογία, τις κυβερνήσεις και τους επιστημονικούς οργανισμούς για να μοιραστούμε ιδέες και να συνεργαστούμε. Επειδή η επόμενη γενιά θεραπειών χρειάζεται την επόμενη γενιά μυαλών, προσπαθούμε να επεκτείνουμε το δυνατό και να συμβάλουμε στη διαμόρφωση της μελλοντικής υγειονομικής περίθαλψης», εξηγεί στην σελίδα του στο Linkedin, αφήνοντας το στίγμα του.

Σίγουρα όμως έπαιξαν σημαντικό ρόλο και το ανήσυχο πνεύμα του και οι εμπειρίες που συνέλεξε ώστε να ωριμάσουν οι προοπτικές και οι ιδέες του. «Ημουν τυχερός και άρπαξα τις ευκαιρίες όταν μου εμφανίστηκαν. Δεν φοβόμουν να πάρω ρίσκα, να φύγω από το σπίτι και να πάω σε διαφορετικές χώρες και να εξερευνήσω διαφορετικές ευκαιρίες», έχει πει σε συνέντευξή του.

«Βράχος» στο πλευρό του η σύζυγός του Κέλι που τον στήριξε εγκαταλείποντας την καριέρα της στη νευροεπιστήμη και τον ακολουθεί σε κάθε του σταθμό.

Οταν τον Δεκέμβριο του 2020 έδωσε συνέντευξη στην ΕΡΤ, προέτρεπε τους ανθρώπους να εμβολιαστούν, αναγνωρίζοντας πως πρόκειται για το μοναδικό όπλο ώστε να ελεγχθεί ο πανδημικός ιός. «Οι άνθρωποι θα πρέπει να είναι σίγουροι με τα εμβόλια που έχουν εγκριθεί στις χώρες τουςκαι εγώθα πω στην οικογένειά μου να πάρει όποιο εμβόλιο μπορεί να πάρει, είτε είναι το εμβόλιοPfizer, είτε τηςModerna, είτε οποιοδήποτε άλλο έχει εγκριθεί», είχε επισημάνει, αποδεικνύοντας την ειλικρίνεια της προτροπής του.

Οκτώ και πλέον μήνες μετά, η έκκλησή του να εμπιστευθούν οι πολίτες τα εμβόλια παραμένει το ίδιο επίκαιρη. Αλλωστε, οι επιστήμονες ελπίζουν σε μία κανονική ζωή, χωρίς περιορισμούς, όπως και οι υπόλοιποι. Την ίδια ημέρα είχε εκμυστηρευτεί στους έλληνες τηλεθεατές: «Περιμένω με πολλή χαρά να μπορώ να επιστρέψω στην Ελλάδα,γιατί δεν έχω δει τη μητέρα μου για πάνω από έναν χρόνο τώρα, μένει στη Χίο και τα ξαδέρφια μου και μου λείπει η Ελλάδα πάρα πολύ».