Social media influencer

Οταν υπενθυμίζεις σε έναν social media influencer την ταπεινή του καταγωγή, θα πρέπει να αναμένεις μία εκ των δύο εκ διαμέτρου αντίθετων αντιδράσεων: είτε την κομπλεξική είτε την ακομπλεξάριστη. Στη δεύτερη περίπτωση, την πιο δυσεύρετη, ο social media influencer, όχι μονάχα δεν θα διαψεύσει την ταπεινή καταγωγή του, αλλά μπορεί και να βουρκώσει, να σπεύσει να απαθανατίσει το σμαραγδένιο του δάκρυ, να το ανεβάσει στο Instagram – δεν χάνονται τέτοια ντοκουμέντα – κι έπειτα να παραδεχτεί ότι, πράγματι, σε διάστημα μίας ή δύο γενεών διήνυσε την επικοινωνιακή απόσταση που οι πρόγονοί του είχαν διανύσει σε διάστημα τριών ή τεσσάρων αιώνων. «Ο άντρας κάνει τη γενιά, όχι η γενιά τον άντρα», πιθανόν να προσθέσει και την αγαπημένη ρήση του Ελευθέριου Βενιζέλου, εάν έχει τύχει κι έχει ξεφυλλίσει το προηγούμενο βράδυ τα «Λόγια Μεγάλων Ανδρών», από όπου πάντοτε δανείζεται ατάκες για το προφίλ του στο Facebook. Στην πρώτη περίπτωση, την πιο συνηθισμένη, θα απαρνηθεί τρεις φορές την ταπεινή του καταγωγή προτού λαλήσει ο κόκορας. Προφανώς θα τον έχεις μπερδέψει με κάποιον άλλον. Θα είσαι τυχερός αν δεν σου κόψει και την καλημέρα.

Ακριβώς πάνω στη δεύτερη περίπτωση έπεσα τις προάλλες, όταν έτυχε να συναντήσω στον δρόμο έναν πασίγνωστο social media influencer. Είχα να τον δω από κοντά και να μιλήσω μαζί του κάτι δεκαετίες: τότε δεν είχε σταδιοδρομήσει ακόμη ως influencer, αλλά τότε δεν υπήρχαν ακόμη και social media (να τα λέμε κι αυτά). Δεν θα σας αποκαλύψω το αληθινό όνομά του, διότι δεν θέλω να ρίξω και άλλο νερό στον ήδη ξεχειλισμένο μύλο της δημοσιότητάς του – ως γνωστόν, δεν υπάρχει θετική και αρνητική δημοσιότητα, κάθε δημοσιότητα είναι καλή δημοσιότητα, ούτε περιμέναμε τους influencers για να μας ξεστραβώσουν επί του προκειμένου. Ας πούμε ότι τον λένε Ρούντολφ και δεν είναι το ελαφάκι.

Με συγκίνηση θυμήθηκα τον κυρ Γιώργο, τον παππού του Ρούντολφ, που με έπαιζε στα γόνατά του όταν ήμουν μπόμπιρας. Ο Ρούντολφ δεν παραδέχτηκε ότι είχε κάποιον παππού ονόματι Γιώργο, και αυτό δεν ήταν καλό σημάδι για τη συνέχεια, αλλά είπα να μη δώσω υπερβολική σημασία στις λεπτομέρειες, αφού ούτε τον Ρούντολφ τον έλεγαν Ρούντολφ. Ο κυρ Γιώργος ή whoever, ένας από τους εμβληματικούς «παππούδες» της παιδικής μας ηλικίας για όλους εμάς που δεν γνωρίσαμε ποτέ original παππού, μου διέθετε άφθονο από τον χρόνο του κι έδειχνε να συμφωνεί μαζί μου, παρότι οι δικές μου γνώσεις, εκείνη τη χαρισάμενη προψηφιακή εποχή, ήταν επιπέδου τρίτης ή τετάρτης δημοτικού στην ούτως ή άλλως χαμηλή κλίμακα της δημόσιας εκπαίδευσης. Μεγαλώνοντας διαπίστωσα ότι ο κυρ Γιώργος δεν ζοριζόταν ιδιαίτερα να συμφωνήσει μαζί μου, αφού και οι δικές του γνώσεις κινούνταν στο ίδιο πάνω – κάτω επίπεδο, ενώ η σοφία του δεν αναγνωριζόταν έξω από το βασίλειο όπου ανάλωνε τον περισσότερο από τον υπόλοιπο άφθονο χρόνο του: το καφενείο της γειτονιάς μας.

Ανακαλώ κάποιες αμυδρές εικόνες από ανδροκρατούμενα καφενεία εκείνων των ημερών – με πιο ζωηρή την ανάκληση από τη «Βιολέττα», ακριβώς δίπλα στο σπίτι μου, στην πλατεία Κυψέλης – αλλά προτιμώ να καταφύγω στις αναμνήσεις ενός συνομήλικου του κυρ Γιώργου, από τα πρώτα χρόνια μετά την Κατοχή, όταν τα εν λόγω καφενεία βρίσκονταν στην ακμή τους. Ο Χάρρυ Κλυνν (1940-2018), περιστασιακός social media influencer κατά τη δύση του βίου του, αλλά σίγουρα πολύ πιο γνωστός στο πανελλήνιο από παλαιότερες ευτυχέστερες δημιουργικές του στιγμές, μου είχε μιλήσει επί μακρόν τον Μάιο του 2011, για τις ανάγκες ενός βιβλίου μου. Παιδί πάμφτωχης προσφυγικής οικογένειας από τον Πόντο, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Καλαμαριά, ενώ για καιρό θεωρούσε το καφενείο της γειτονιάς του ως φυσική προέκταση του σχολείου του. «Ημουν οκτώ χρονών», μου είχε πει μεταξύ άλλων, «και συναναστρεφόμουν τριανταπεντάρηδες ή σαραντάρηδες, όχι μόνο από τις παράκτιες πόλεις του Πόντου – όπως την Τραπεζούντα, τη Σαμψούντα ή την Κερασούντα – αλλά και ορεσίβιους, σκληροτράχηλους. Από έξι χρονών, σ’ ένα καφενείο εδώ πιο πάνω – δεν υπάρχει πια – με έβαζαν να τους διαβάζω εφημερίδα. Αυτό είναι ένα μυστήριο που δεν έχω καταφέρει να το λύσω μέχρι σήμερα: διάβαζα πριν πάω σχολείο και μάθω να διαβάζω. Μπορεί να με είχε μάθει η Στέλλα [η αδελφή του]. Οι Πόντιοι είχαν μανία να μάθουν στα παιδιά τους γράμματα. Υπήρχε μια υποτυπώδης δανειστική βιβλιοθήκη. Οποια βιβλία έπεφταν στα χέρια της αδελφής μου, η Στέλλα τα διάβαζε φωναχτά κι εγώ καθόμουν δίπλα της – έτσι ίσως έμαθα να διαβάζω πριν πάω σχολείο, όταν πήγα ήμουν ήδη τσακάλι. Θυμάμαι να διαβάζω στο καφενείο κατεβατά ολόκληρα από την εφημερίδα χωρίς να βγάζω νόημα: εκ του Μεγάλου Βασιλικού Αυλαρχείου εξεδόθη… ο Αναξ επεσκέφθη… κ.λπ., κ.λπ.».

Η συγκίνησή μου ελάμβανε συν τω χρόνω παραληρηματική μορφή (μπέρδευα πλέον αξεδιάλυτα τον κυρ Γιώργο με τον Χάρρυ Κλυνν και τα αλληλοδιδακτικά σχολεία του Ιωάννη Καποδίστρια, όπου τα μεγαλύτερα παιδιά δίδασκαν τα μικρότερα, με τα αλληλοδιδακτικά καφενεία της μεταπολεμικής Καλαμαριάς, όπου αντιστρόφως οι ανήλικοι με τα κολλυβογράμματα ενημέρωναν από μπαγιάτικες εφημερίδες τούς αναλφάβητους ενηλίκους) και ο εκνευρισμός του Ρούντολφ κορυφωνόταν. Στο τέλος δεν άντεξε: μου είπε έξω από τα δόντια πως μάλλον με βάρεσε η ζέστη στο κεφάλι. Δεν είχε κανέναν παππού κυρ Γιώργο κι, εν πάση περιπτώσει, τι συγγένεια – τόσο βιολογική, όσο και πνευματική – μπορεί να έχει αυτός, ο Ρούντολφ, ένας πανελληνίως αναγνωρισμένος social media influencer με κάποιους πρόσφυγες στην Καλαμαριά ή όπου στο διάολο; Να μη χαθούμε, να τα πούμε καμιά φορά. Θα τον βρω παντού: στο Twitter, στο Facebook, στο Instagram… Αριβεντέρτσι και στα τσακίδια.

Καθώς ο Ρούντολφ απομακρυνόταν συγχυσμένος (δεν θα τον ξανάβλεπα εκ του σύνεγγυς, ήμουν βέβαιος, τουλάχιστον κατά την τρέχουσα δεκαετία) είχα την ευκαιρία να αναγνωρίσω μερικά από τα δίκαια που τον έπνιγαν. Οντως, η βιολογική του συγγένεια με τον κυρ Γιώργο ήταν πια εξαιρετικά δυσδιάκριτη. Μπορούσε να είναι εγγονός εκείνου του τριχωτού πλαδαρού κοντοπίθαρου αυτό το αρσενικό μοντέλο με τις τέλειες αναλογίες; Πώς να μην ανεβάζει έπειτα στο Instagram φωτογραφίες αποκλειστικά με το μαγιό του; Οσο για την πνευματική τους συγγένεια… ούτε συζήτηση. Ποια συγγένεια να έχει εκείνος ο φτωχοδιάβολος που δεν ήξερε τίποτε και διψούσε να μάθει τα πάντα με αυτή την αλαζονική πορδή που διατείνεται ότι ξέρει τα πάντα και δεν διψάει να μάθει τίποτε; Χάσμα γενεών; Οχι μόνο. Χάσμα πολιτισμών. Χάσμα ειδών. Να τους δουν και να κρασάρουν ο Χάντινγκτον με τον Δαρβίνο.