«Οι μεγάλοι συγγραφείς βάζουν σφραγίδα στο μέλλον»

Τον «Προμηθέα Δεσμώτη» επέλεξε το θέατρο Πορεία προκειμένου να επιχειρήσει την πρώτη του κάθοδο στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου αυτό το Σαββατοκύριακο. Ο Αρης Μπινιάρης, στη δεύτερη παρουσία του στο θέατρο του Πολυκλείτου, σκηνοθετεί το αχρονολόγητο έργο του Αισχύλου, σε μετάφραση Γιώργου Μπλάνα, με τον Γιάννη Στάνκογλου στον κεντρικό ρόλο. Την ορχήστρα μαζί του θα πατήσουν επίσης οι Κωνσταντίνος Γεωργαλής, Αρης Μπινιάρης, Δαυίδ Μαλτέζε, Αλέκος Συσσοβίτης, Ηρώ Μπέζου και Ιωάννης Παπαζήσης.

Στην τραγωδία, ο Αισχύλος πραγματεύεται την αντίσταση του αλυσοδεμένου στον Καύκασο Προμηθέα να υποκύψει στο θέλημα του «ανελέητου» Δία. Ο Αρης Μπινιάρης στήνει την παράσταση σαν ένα θεατρικό αλλά και ταυτόχρονα μουσικό γεγονός και τοποθετεί τους ηθοποιούς του να αντλούν πληροφορίες από τη ρυθμικότητα του κειμένου. «Ο σκηνοθέτης παίζει πολύ με την ατμόσφαιρα, με τη μουσική. Κι εγώ είμαι ηθοποιός που δεν μου αρέσει να κουβαλάω την άποψη και τη γνώση μου στους σκηνοθέτες. Προσπαθώ να ακολουθώ το όραμα του κάθε σκηνοθέτη. Εδώ ο Αρης έχει μια πολύ συγκεκριμένη γραμμή. Αυτή είναι να συνδυάζονται η σωματική έκφραση και ο λόγος με τη μουσική, με τη λυρικότητα και τη μελωδικότητα του λόγου που έχει ο Αισχύλος στη μετάφραση του Γιώργου Μπλάνα. Θεωρώ ότι έχουμε κάνει ένα μουσικό όργανο μεταξύ όλων αυτών, του σώματός μου, της φωνής μου και της μετάφρασης», αναφέρει στο «Νσυν» ο Ιωάννης Παπαζήσης, που υποδύεται τον Ερμή. «Χαίρομαι που συναντάω έναν σκηνοθέτη με ξεκάθαρη οπτική. Ξέρει ακριβώς τι ζητάει. Υπάρχει μια οπτική η οποία δεν είναι να πάμε το κείμενο παρακάτω για να εντυπωσιάσουμε, να πάμε την παράσταση παραπέρα για να δείξουμε κάτι καινούργιο. Οχι, θεωρώ ότι έχει μια ματιά που καταφέρνει να κάνει το έργο δικό του και χωρίς να θέλει επί τούτου να εντυπωσιάσει», συνεχίζει.

Ως Ερμής έρχεται στον Προμηθέα, απεσταλμένος του Δία, για να αποσπάσει πληροφορίες σχετικά με το μυστικό που κατέχει για την επικείμενη πτώση του βασιλιά των θεών. Αν και οι αναφορές του Αισχύλου για τον ασταμάτητο αγώνα κατά της δύναμης της εξουσίας τον εμπνέουν, στην παράσταση μένει πιστός στον ρόλο του. «Για μένα εδώ είναι η πολύ μεγάλη αντιπαράθεση που υπάρχει μεταξύ του Προμηθέα και της εξουσίας. Είναι έντονο στοιχείο αυτό και προσπαθώ να μείνω στην παράσταση. Υπάρχουν πάρα πολλές στιγμές και λόγια από τον Αισχύλο που με καθηλώνουν. Αλλά προσπαθώ να μην τα έχω μέσα μου για να υπερασπιστώ τον ήρωα που υποδύομαι. Δηλαδή η φράση του Αισχύλου ότι το μέλλον δεν ανήκει στη βία αλλά στη λογική, εμένα πραγματικά με έχει στιγματίσει, έχει βάλει μια σφραγίδα μέσα μου. Είμαι από αυτούς που θα δώσω άδικο στον Προμηθέα για να υπερασπιστώ τον Ερμή. Οταν θα τελειώσει η παράσταση, θα ξαναδιαβάσω το έργο και θα θαυμάσω τον Προμηθέα για όλα αυτά που έχει κάνει κι έχει προσφέρει. Αλλά αυτή τη στιγμή για μένα είναι ένας τύπος σταυρωμένος πάνω σ’ έναν βράχο και πρέπει να τον κερδίσω», σημειώνει ο Ι. Παπαζήσης.

ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ. Η ιστορία του «Προμηθέα Δεσμώτη», σύμφωνα με τον Αρη Μπινιάρη, «μπορεί να ακουστεί ως σκοτεινό σχόλιο για το παρόν ή ως φωτεινή ελπίδα για το μέλλον». Μαζί του συμφωνεί και ο Ι. Παπαζήσης, ο οποίος βλέπει όμως το ίδιο να ισχύει με όλες τις δημιουργίες των μεγάλων συγγραφέων. «Οταν δεν είχα καμία γνώση πάνω στο θέατρο κι άρχισα να μπαίνω στη διαδικασία των μεγάλων έργων, συνειδητοποίησα ότι όλοι οι μεγάλοι συγγραφείς έχουν μια σφραγίδα στο σήμερα και θα έχουν μια πολύ μεγάλη σφραγίδα στο μέλλον. Γιατί τα προβλήματα που απασχολούσαν τον άνθρωπο από την αρχαιότητα έως σήμερα πιστεύω ότι είναι τα ίδια. Δεν αλλάζουν ποτέ. Και άρα δεν είναι ότι οι μεγάλοι συγγραφείς είναι διαχρονικοί, τα προβλήματα είναι διαχρονικά κι αυτοί με τον υπέροχο λόγο τους το κάνουν να φαίνεται σήμερα κι αύριο», τονίζει ο πρωταγωνιστής.

Μετά τις «Νεφέλες» και τους «Αχαρνείς», η εμφάνιση του Ιωάννη Παπαζήση στην Επίδαυρο θα είναι η τρίτη της καριέρας του. Η επαφή του αυτή με το αρχαίο θέατρο, έπειτα μάλιστα από ενάμιση χρόνο καλλιτεχνικής στέρησης για τον ίδιο, τον κάνει να επιστρέφει συναισθηματικά στο ντεμπούτο του στο αργολικό θέατρο. «Οταν πήγα ως σπουδαστής του Εθνικού Θεάτρου πρώτη φορά στη ζωή μου στην Επίδαυρο, το πρώτο πράγμα που σκεφτόμουν ήταν πότε θα φύγουμε από τις πέτρες να πάμε να φάμε. Υστερα από οκτώ χρόνια που γύρισα ως ηθοποιός στο αρχαίο θέατρο, δεν θα ξεχάσω πως όταν βγήκα στη σκηνή και σήκωσα τα μάτια μου και κοίταξα το θέατρο γεμάτο κι άρχισα να μιλάω, συνειδητοποίησα ότι εκείνη τη στιγμή αν με πυροβολούσε κάποιος μπορεί να μη σκοτωνόμουν. Η ενέργειά μου ήταν τόσο μεγάλη που μπορεί η σφαίρα να μην περνούσε από μέσα μου. Αρα κάτι επιδρά πάνω σου από αυτό το θέατρο. Δεν είναι δηλαδή μόνο ένας μύθος που έχει φτιαχτεί απέναντι στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, αλλά είναι όντως η ενέργεια που έχεις μεταξύ του θεάτρου και του θεατή και του ουρανού από πάνω σου που κάτι σου προκαλεί οργανικά. Δηλαδή πραγματικά σου βγάζει τις μάξιμουμ δυνατότητες που έχεις στο σώμα σου, στο πνεύμα σου και στην ενέργειά σου. Πραγματικά είναι μαγικό», καταλήγει ο Ιωάννης Παπαζήσης.

INFO{CR}«Προμηθέας Δεσμώτης» στις 20, 21 και 22 Αυγούστου στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου. Προπώληση εισιτηρίων www.poreiatheatre.com