Το ταξίδι του Δένδια{CR} και η νέα αμυντική{CR} συμφωνία με τις ΗΠΑ

Σε εξέλιξη παραμένουν οι αλλαγές στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, με τις διαδικασίες για την πλήρη προσαρμογή του μηχανισμού στη νέα διοίκηση Μπάιντεν να συνεχίζονται. Με την πολιτική Τραμπ αλλά και την πανδημία να έχουν ανοίξει βαθιές πληγές που αποτελούν και προτεραιότητα της νέας κυβέρνησης. Κίνα και Ρωσία βρίσκονται στην κορυφή της διπλωματικής ατζέντας της Ουάσιγκτον, παράλληλα με την πλήρη αποκατάσταση των σχέσεων των ΗΠΑ με την ΕΕ, αλλά και δεσμών που είχαν διαρραγεί ακόμα και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Η Ανατολική Μεσόγειος και οι σχέσεις ΗΠΑ – Ελλάδας, με το βλέμμα της Ουάσιγκτον μετά τη Σούδα να στρέφεται και στην Αλεξανδρούπολη αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο για την αμερικανική διπλωματία, ωστόσο δεδομένων των εξελίξεων η έλευση του αμερικανού ΥΠΕΞ, Αντονι Μπλίνκεν εντός του 2021 στην Αθήνα μοιάζει να απομακρύνεται όλο και περισσότερο. Με το σενάριο της επίσκεψης του ΥΠΕΞ, Νίκου Δένδια στην Ουάσιγκτον το φθινόπωρο να κερδίζει έδαφος και να εκτιμάται ότι η ανανεωμένη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) θα υπογραφεί τελικά επί αμερικανικού εδάφους.

ΟΚΤΩΒΡΙΟ  Ή ΝΟΕΜΒΡΙΟ. Ανώτατες διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι το ταξίδι Δένδια στην Ουάσιγκτον είναι πιθανό να προγραμματιστεί για Οκτώβριο ή και Νοέμβριο, ενώ θα έχει προηγηθεί τον Σεπτέμβριο η εβδομάδα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Τονίζουν ωστόσο ότι τα μηνύματα της συνάντησης αναμένεται να είναι το ίδιο ισχυρά καθώς οι σχέσεις Αθήνας – Ουάσιγκτον παραμένουν στο υψηλότερο επίπεδο και με τη νέα αμερικανική διοίκηση.

Η Αθήνα έχει ήδη αντιληφθεί ότι η στόχευση των ΗΠΑ σε σχέση με τις βάσεις έχει αλλάξει κατά πολύ, καθώς εγκαταλείπονται οι σχεδιασμοί προηγούμενων δεκαετιών που υπαγόρευαν μεγάλες βάσεις, με την Ουάσιγκτον να αναζητά ευελιξία και δυνατότητα διευκολύνσεων σε περισσότερες και καίριας σημασίας τοποθεσίες. Η Αλεξανδρούπολη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους αμερικανικούς σχεδιασμούς, λόγω της γεωστρατηγικής της θέσης σε σχέση με τη Μαύρη Θάλασσα, που οδηγεί στη σημαντική της αναβάθμιση.

Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΚΥΡΑΣ. Καθόλου τυχαία άλλωστε δεν πρέπει να θεωρείται η ερώτηση που έγινε πριν από 10 μέρες στον τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, για το θέμα της συγκέντρωσης δυνάμεων στην Αλεξανδρούπολη και της έντονης αμερικανικής παρουσίας. Ο Ερντογάν επέλεξε να μην ανεβάσει τους τόνους, λέγοντας ότι επρόκειτο για μια προγραμματισμένη δραστηριότητα των ΗΠΑ από το 2014. Παρέπεμψε δε στις σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ που είναι γνωστές, όπως ανέφερε, για να σημειώσει ότι και η Τουρκία κάνει «οτιδήποτε χρειαστεί. Αν πρέπει να ληφθούν μέτρα, αυτό γίνεται και είναι τα βήματα τα οποία κάνουμε πάντα». Δεδομένου δε ότι τα τουρκικά ΜΜΕ σχολιάζουν εδώ και καιρό τη συγκέντρωση δυνάμεων αμερικανικών και ελληνικών δυνάμεων στην Αλεξανδρούπολη, η αναφορά Ερντογάν συμπληρώνει το παζλ, ενός έμμεσου και ήπιου μηνύματος από την πλευρά της Αγκυρας, που παρακολουθεί και αξιολογεί τις κινήσεις στην περιοχή. Την ίδια στιγμή που περιμένει τις επόμενες κινήσεις των ΗΠΑ, σε σχέση με την Τουρκία, ποντάροντας στην υπόθεση του Αφγανιστάν.

Δεδομένων των εξελίξεων τόσο στα ελληνοτουρκικά όσο και στο Κυπριακό, η επίσκεψη Δένδια στις ΗΠΑ, Οκτώβριο ή Νοέμβριο – και πάντα σε συνάρτηση με τις επιταγές της πανδημίας – έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς η Αγκυρα παρά τις δημόσιες τοποθετήσεις της δείχνει διάθεση να κλιμακώσει την ένταση σε διάφορα πεδία και κυρίως διπλωματικά. Με διπλωμάτες να εκτιμούν ότι με ορίζοντα το 2023 και τα 100 χρόνια του σύγχρονου τουρκικού κράτους, η κατάσταση αναμένεται να χειροτερεύει διαρκώς.

ΔΙΚΤΥΟ ΣΥΜΜΑΧΙΩΝ. Την ίδια στιγμή που οι δεσμοί Αθήνας – Ουάσιγκτον αποτελούν ένα μεγάλο κεφάλαιο για την ελληνική διπλωματία, όπως και η Τουρκία, ο Δένδιας φιλοδοξεί – σύμφωνα με πληροφορίες – να βγει και «έξω από το κουτί». Και να διευρύνει τις επαφές ενισχύοντας τις διπλωματικές σχέσεις και με χώρες πέραν της στενής γειτονιάς της Ανατολικής Μεσογείου. Με το πρώτο βήμα να γίνεται με την Ινδία και την επίσκεψη του ΥΠΕΞ, Σουμπραχμανιάμ Τζαϊσανκάρ, στην Αθήνα τον Ιούνιο, ο Δένδιας φέρεται να κοιτάζει νέους προορισμούς στον χάρτη, όπως η Αυστραλία, η Ιαπωνία, αλλά και χώρες της Αφρικής, όπως η Αγκόλα, θέλοντας να δημιουργήσει επί της ουσίας ένα δίκτυο συμμαχιών με άξονα τον σεβασμό του Δικαίου της Θάλασσας. Τα Βαλκάνια και δη η Βόρεια Μακεδονία και η Αλβανία, παραμένουν στις προτεραιότητες της ελληνικής διπλωματίας, που κοιτάζει και προς το Κόσοβο, στέλνοντας μηνύματα στη Σερβία. Ο σχεδιασμός επισκέψεων σε χώρες της Βαλκανικής αλλά και της ανατολικής Ευρώπης για τον Σεπτέμβριο είναι ήδη σε εξέλιξη, ενώ ψηλά στην ατζέντα βρίσκεται και η διατήρηση των ισχυρών δεσμών και με τις αραβικές χώρες καθώς και το Ισραήλ, που εκτιμάται ότι αλλάζουν τον χάρτη των συμμαχιών στην περιοχή. Σημαντική στο πρόγραμμα του Δένδια χαρακτηρίζεται και το άτυπο Συμβούλιο των ΥΠΕΞ της ΕΕ, τον Σεπτέμβριο για την εξέλιξη των ευρωτουρκικών σχέσεων και τα μηνύματα για τα Βαρώσια, ενώ αναμένονται οι κινήσεις της Αγκυρας και στα ελληνοτουρκικά…