«Οι ερμηνείες των θεατών συχνά είναι πιο ευφάνταστες»

Ταξίδια, πρόβες, συνεντεύξεις και πάλι από την αρχή. Το να συναντήσεις, έστω και τηλεφωνικά ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, τον Ευριπίδη Λασκαρίδη δεν είναι και το ευκολότερο εγχείρημα. Δεν μοιάζει ωστόσο και περίεργο για έναν περφόρμερ, κινηματογραφιστή και σκηνοθέτη, του οποίου η παράσταση «Relic», που γεννήθηκε μέσα στην καρδιά της οικονομικής κρίσης, το 2013, εξακολουθεί να ταξιδεύει διεθνώς, όπως και οι παραγωγές του που ακολούθησαν, οι «Τιτάνες» και το «Ελενίτ». «Αν και η διεθνής καριέρα ηχεί στα αφτιά μας ως μια μέγιστη καταξίωση, δυστυχώς δεν έχει τίποτα το φαντασμαγορικό. Τα ταξίδια είναι μια εξουθενωτική διαδικασία, ειδικά για μια μικρή ομάδα που δεν έχει αντίστοιχη στήριξη αυτών που λαμβάνουν αντίστοιχες ομάδες της Κεντρικής Ευρώπης» υποστηρίζει εκείνος σε ένα μικρό διάλειμμα από τις πρόβες για την παράσταση που ετοιμάζει – την πρώτη του στο μικρό θέατρο της αρχαίας Επιδαύρου – υπό τον τίτλο «Ευριπίδης του Ευριπίδη» στο πλαίσιο του γνώριμου για τη δουλειά του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου, το οποίο και του ανέθεσε τη συγκεκριμένη παραγωγή.

Ποιος είναι ο Ευριπίδης του Ευριπίδη;

Ακούγεται υπαρξιακό το ερώτημά σας και μάλλον τελικά είναι. Κι αυτός, όπως και οι τίτλοι των άλλων έργων μου, επιθυμεί να αφήνει τα νοήματα επί τούτου ανοιχτά. Σίγουρα υπονοείται ο αρχαίος τραγικός, καθώς αυτό το έργο φτιάχνεται για το μικρό θέατρο της αρχαίας Επιδαύρου και αγγίζει με έναν λοξό τρόπο το αρχαίο δράμα, όμως κυρίως χτυπά διπλά το δικό μου όνομα (και του παππού μου) σε μια στιγμή που ένιωθα ότι είχε νόημα να μιλήσω πιο προσωπικά και να φτιάξω ένα έργο περισσότερο αυτοβιογραφικό από τα προηγούμενα.

Ποια γλώσσα μιλάει; Την «ευριπίδεια λασκαρική» ή την ελληνική;

Τα έργα μου έχουν έναν έντονο εικαστικό χαρακτήρα, βρίσκονται ανάμεσα στο θέατρο, τον χορό και την περφόρμανς, ενώ ο λόγος, όταν έρχεται, τον ακούμε σε μια λίγο ως πολύ ακατάληπτη γλώσσα. Τώρα συνέβη κάτι που το ψυλλιαζόμουν ότι μπορεί να γινόταν αλλά δεν το περίμενα να έρθει σε τέτοια έκταση. Ο λόγος ήρθε και κατέκλυσε το έργο. Ακούμε καθαρά λόγια στην ελληνική, και όχι μόνο. Ο λόγος είναι πραγματικά παρών στο έργο αυτό και είμαι περίεργος να δω πώς θα λειτουργήσει αυτή η παρόρμησή μας με το συγκεκριμένο θέατρο.

Και τι θα λέει;

Αυτό θα περιμένω να μου το πει το κοινό. Η διαδικασία δημιουργίας είναι αρκετά υποσυνείδητη και με ενδιαφέρει το νόημα να μένει ανοιχτό. Συχνά καταλαβαίνω τα έργα μου μήνες μετά την πρεμιέρα τους μέσα από τα σχόλια και τις εντυπώσεις των θεατών. Το κοινό συχνά με ρωτά τι ήθελα να πω, με την αγωνία αν κατάλαβαν «σωστά» το νόημα, αν είναι μέσα στην ερμηνεία τους. Μου θυμίζει συχνά αυτό την ερώτηση των δασκάλων μας στο δημοτικό: «Και με αυτό το ποίημα, τι θέλει να πει ο ποιητής». Μα κι ο ίδιος ο ποιητής πολλές φορές δεν ξέρει τι θέλει να πει. Δεν υπάρχει σωστό και λάθος. Το ποίημα είναι ανοιχτό προς ερμηνεία. Οι ερμηνείες των θεατών συχνά είναι πολύ πιο ευφάνταστες από τις αρχικές μου προθέσεις και μπορούν να ανανεώνουν και τις δικές μου σκηνικές αποφάσεις από μέρα σε μέρα.

Την ώρα που στο μεγάλο θέατρο ο λόγος του Ευριπίδη θα ακούγεται μέσα από την παράσταση της «Ελένης» από το ΚΘΒΕ, στο μικρό θέατρο ο δικός σας λόγος θα παραπέμπει περισσότερο σε κωμωδία, τραγωδία ή σε σατιρικό δράμα;

Με ενδιαφέρει πολύ το χιούμορ που είναι τόσο γλυκό όσο και βαθύ. Το χιούμορ εκείνο που όσο κι αν ξεφεύγει στην τρέλα έχει το ένα του πόδι βουτηγμένο στη θλίψη της εφήμερης και ευάλωτης ύπαρξής μας. Με ενδιαφέρει όμως το ίδιο ισχυρά και η «μπαλαφάρα», το παρεξηγημένο αυτό εργαλείο με το οποίο μεγαλώσαμε όσοι είχαμε την τύχη να γνωρίζουμε το θέατρο σαν παιδιά στο σχολείο.

Πρώτη φορά στο μικρό θέατρο της αρχαίας Επιδαύρου. Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση και πώς την αντιμετωπίσατε;

Σίγουρα η κυκλική θέαση είναι για μένα μια μεγάλη πρόκληση καθώς τα θεάματά μου συχνά έχουν την εικόνα ως σύμμαχο και αυτή την ελέγχει κανείς κυρίως όταν μπορεί να φοντάρει. Στο κυκλικό θέαμα οι πλαϊνοί θεατές έχουν φόντο τούς απέναντι θεατές κι εκεί πρέπει κανείς να επιστρατεύσει άλλους μηχανισμούς και κώδικες θέασης. Καθώς το νέο αυτό έργο παίζει διαρκώς με τα εργαλεία του θεάτρου, αφεθήκαμε στην πρόβα να αποδεχτούμε την παρουσία θεατών ώρες-ώρες ακόμη και πίσω από την πλάτη μας, κάτι που θα δίνει σε εκείνους μια προνομιακή θέαση στη μηχανή της παράστασης – αυτό εμένα με ενδιαφέρει πάρα πολύ!

Και οι επόμενοι στόχοι;

Νιώθω ότι έχω περισσότερες ευχές παρά στόχους, κι αυτό φέρνει μαζί του μια διαφορά αντίληψης στον μέλλοντα χρόνο. Τα «θέλω» είναι περισσότερο σαν θαμπά τοπία με βάθος πεδίου παρά σαν σημειακοί αυτοτελείς σταθμοί.

INFO

H παράσταση «Ευριπίδης του Ευριπίδη» από την ομάδα Osmosis σε σύλληψη και σκηνοθεσία Ευριπίδη Λασκαρίδη την Παρασκευή και το Σάββατο στο μικρό θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου με την υποστήριξη του οργανισμού ΝΕΟΝ. Εισιτήρια: 5 έως 20 ευρώ.