«Μια Ελένη χωρίς σοβαροφάνεια»

Θα είναι η Ελένη, έτσι όπως την έπλασε ο Ευριπίδης στην ομότιτλη τραγωδία του. Η Εμιλυ Κολιανδρή, υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του σπουδαίου θεατρανθρώπου Βασίλη Παπαβασιλείου και με τον θίασο του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, θα εισέλθει στο θέατρο της Επιδαύρου την ερχόμενη Παρασκευή (στις 21.00), ενώ η παράσταση επαναλαμβάνεται Σάββατο και Κυριακή.

Ποια ήταν η ειδική προσέγγιση αυτού του ρόλου, αν υπήρχε;

Ευτύχησα να έχω σκηνοθέτη τον Βασίλη Παπαβασιλείου σ’ αυτή την προσπάθεια, ο οποίος κάπως με απάλλαξε από το βάρος της ενσάρκωσης μιας ηρωίδας που έχει ιδιαίτερη σημασία και για τους ποιητές και για τους φιλοσόφους. Η Ελένη δεν είναι αυτή για την οποία μιλάει ο Ομηρος ή ο Ηρόδοτος. Είναι μια Ελένη που δεν εμπλέκεται στην καταστροφή που της καταλογίζουν, καθώς την είχε απομακρύνει ο Ερμής στην Αίγυπτο. Εδώ, λοιπόν, στέκεται ως παρατηρητής όλων αυτών των πραγμάτων που συμβαίνουν. Η δική μου Ελένη, όπως με παρακίνησε ο Βασίλης να τη φτιάξω, είναι ένα κράμα γυναικείας γοητείας, πονηριάς, χιούμορ και σαγήνης. Είναι πιο κοντά στη ζωή παρά στον θάνατο.

Ξέχωρα από τον ευριπίδειο μύθο, η Ελένη για σας πού μπορεί να βρίσκεται και ποια μπορεί να είναι;

Η Ελένη νομίζω ότι υπάρχει σε κάθε γυναίκα. Είναι σαν σύμβολο της μυστηριακότητας της ύπαρξης. Λίγο άπιαστη κι ευαίσθητη, έχει μια συγγένεια με τον Οδυσσέα. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι δίδυμα αδέλφια μ’ έναν τρόπο. Είναι κι αυτή πολυμήχανη, χρησιμοποιεί τη γοητεία της. Για μένα είναι ένας πολύ ενδιαφέρων και συναρπαστικός ρόλος και σ’ αυτό ήρθε να προστεθεί η ματιά του Βασίλη που την έντυσε μ’ ένα χιούμορ το οποίο δεν το είχα φανταστεί εκ πρώτης. Αλλά νομίζω ότι κάπως έχει συνομιλήσει με τον Ευριπίδη σ’ αυτό το κομμάτι.

Στο έργο του Ευριπίδη, ποια στοιχεία σάς συγκινούν περισσότερο;

Πέρα από τον αντιπολεμικό του χαρακτήρα, τον φεμινιστικό και τον πολύ ανθρώπινο, με συγκινεί κάτι που κάνει ο Ευριπίδης: μέσω αυτού του έργου κάνει ένα δίδαγμα στον Αριστοφάνη, είναι κάπως να του κλείνει το μάτι. Μοιάζει επίτηδες μετά τις πρώτες 10-15 σελίδες να σπρώχνει το έργο προς μια κωμωδία. Και νιώθω ότι είχαν μεγάλη ελευθερία αυτοί οι άνθρωποι. Ηταν πολύ μπροστά για να μπορούν μέσα από τα έργα τους να συνομιλούν με τους σύγχρονούς τους και να κάνουν αυτή την «κόντρα» μεταξύ τους. Το θεωρώ πολύ συναρπαστικό.

Ο θεατής του σήμερα, με ποια στοιχεία της παράστασής σας πιστεύετε ότι θα γοητευτεί;

Κατ’ αρχάς νομίζω ότι είμαστε πολύ τυχεροί αυτό το καλοκαίρι όσοι ηθοποιοί είχαμε το «δώρο» να παίξουμε σε ανοιχτά θέατρα και ειδικά στην Επίδαυρο. Νιώθω ότι είμαστε επίσης τυχεροί γιατί οι θεατές μετά την τόση στέρηση και τον εγκλεισμό, είναι πολύ θετικά διακείμενοι απέναντι στο τι θα δουν. Εχουν μια χαρά. Και νιώθω ότι στην περίπτωση της δικής μας παράστασης, θα υπάρξει μια συνάντηση αυτής της χαράς με μία συμμετοχή. Γιατί ο Βασίλης κατάφερε σ’ αυτή την ανάγνωσή του να μας απαλλάξει από το βάρος της τραγικοποίησης των ηρώων και να τους κάνει όσο γελοίους αντέχει ο σημερινός θεατής. Και νομίζω ότι αυτό είναι κάτι που θα τον ευχαριστήσει: να δει αυτή τη σύνδεση με τον εαυτό του και να παρακολουθήσει όλο αυτό το νήμα των χρόνων. Επιπλέον είναι μια παράσταση εντελώς απαλλαγμένη από τη σοβαροφάνεια και είναι ό,τι πρέπει για μια «ηρωική» έξοδο μετά απ’ όλα αυτά που ζήσαμε.

Στον Ευριπίδη συγκρούεται το είναι με το φαίνεσθαι. Εσείς πώς στέκεστε απέναντι σ’ αυτό το δίπολο;

Αυτό είναι κάτι που στο έργο εκφράζεται μ’ έναν πολύ σπουδαίο και ποιητικό τρόπο και είναι κάτι που βασάνισε μετά ποιητές, φιλοσόφους και επιστήμονες. Σχετικά με την Ελένη όλοι πίστευαν ότι ήταν στην Τροία και για χάρη της έγιναν τα μεγαλύτερα εγκλήματα, ενώ βασικά ήταν μια επιθυμία να βρίσκουν πάντα αφορμές που να εξωραΐζουν τις πράξεις μας. Εμένα με κάνει να θέτω ερωτήματα σε σχέση με το ποια είναι η πραγματική φύση του κόσμου. Τι είναι το όνομα και τι το πράγμα και πόσες φορές οι βεβαιότητες στη ζωή γκρεμίζονται πανηγυρικά.

Οι ήρωες του Ευριπίδη πολέμησαν για να πάρουν πίσω την Ελένη. Στην εποχή μας για τι αξίζει κάποιος να πολεμήσει κατά τη γνώμη σας;

Είναι ωραίο ερώτημα αυτό, γιατί μοιάζει ότι ζούμε σε μια εποχή που σαν να μην έχει νόημα να πολεμήσεις για τίποτα. Με την έννοια ότι είναι όλα τόσο ρευστά, φθαρτά, δεν ξέρεις τι σου ξημερώνει την επόμενη ημέρα και νομίζω ότι αυτό έχει να κάνει πολύ με την πανδημία κι όλο αυτό που ζήσαμε. Ελπίζω κι εύχομαι ότι δεν θα μας κάνει τους ανθρώπους πιο εγωιστές. Ελπίζω ότι θα είναι η αρχή για το αντίθετο, για μια στροφή προς τα έξω. Αφού μάλιστα τόσο πολύ μας έχει λείψει αυτή η επαφή και η ανθρώπινη συνύπαρξη, νομίζω ότι για τέτοιους λόγους αξίζει κάποιος να πολεμάει. Για να ζει σ’ έναν καλύτερο κόσμο, σε πιο υγιή πλανήτη, σε μια κοινωνία που σέβεται τον συνάνθρωπό της. Για τέτοιου είδους πράγματα νομίζω ότι αξίζει κανείς να δίνει τις μάχες του.

INFO

«Ελένη» του Ευριπίδη, σκηνοθεσία Βασίλη Παπαβασιλείου, θέατρο αρχαίας Επιδαύρου 6 – 8/8 (21.00). Παίζουν: Εμιλυ Κολιανδρή (Ελένη), Θέμης Πάνου (Μενέλαος), Αγορίτσα Οικονόμου (Θεονόη), Γιώργος Καύκας (Θεοκλύμενος), Εφη Σταμούλη (Γερόντισσα), Δημήτρης Κολοβός (Αγγελιοφόρος Α’), Αγγελος Μπούρας (Αγγελιοφόρος Β’), Δημήτρης Μορφακίδης (Τεύκρος), Παναγιώτης Παπαϊωάννου (Θεράπων), Νικόλας Μαραγκόπουλος Ορέστης Παλιαδέλης (Διόσκουροι). Προπώληση: tickets.aefestival.gr | www.ticketservices.gr | PUBLIC, 210 7234 567 (Πανεπιστημίου 39, στοά Πεσμαζόγλου)