Συστημικός αντισυστημισμός

Στην αρχή όλοι δηλώνουν αντισυστημικοί. Είναι της μόδας και προσφέρει κάλυψη – απόκρυψη από την πραγματική πολιτική προτίμηση. Αν δηλώσεις «αντισυστημικός», απευθύνεσαι σε εκκολαπτόμενο ακροατήριο, νομιμοποιείσαι σαν Ιαβέρης του αμαρτωλού κατεστημένου και εν ολίγοις δεν λογοδοτείς σε κανέναν άλλο παρά μόνο στον μνησίκακο εαυτό σου. Δεν χρειάζεται να έχεις ιδιοπροσωπία – η μάσκα είναι αρκετή για να κολακεύσεις τα ένστικτα του πλήθους και να πλασαριστείς σαν τον επόμενο αντιεξουσιαστή στην εξουσία.

Αν είσαι πρώην παίκτης σε τηλεοπτικό ριάλιτι σόου – αυτή κι αν είναι «αντισυστημική» περγαμηνή -, επιτίθεσαι στην ιατρική κοινότητα με ύφος χιλίων λοιμωξιολόγων. Κυκλοφορείς έως και τραγούδι, οι στίχοι του οποίου καταδιώκουν τους επίδοξους ακροατές από τα καμαρίνια: «Οι ειδικοί δεν επιδέχονται καμία κριτική/ Δείξε λιγάκι σεβασμό και ηθική/ Για το καλό σου σε κρατάνε φυλακή». Αβυσσος η ψυχή του ανθρώπινου είδους, αλλά ας μην μπλέξουμε την ύστατη ώρα με τον ρυθμό συναισθηματικής ωρίμασης του καθενός και τις εφηβικές εξεγέρσεις που δεν έγιναν στην ώρα τους. Αν είσαι επίδοξος δημεγέρτης κατεβαίνεις στο Σύνταγμα με την ντουντούκα και ενδύεσαι τον μανδύα του αμφισβητία πιστού. «Οι περισσότεροι από εμάς δεν είναι αντιεμβολιαστές», αλίμονο, μόνο με την υποχρεωτικότητα τα βάζουμε, «είμαστε όλοι Ελληνες», αλίμονο, «ο Τσίπρας έπρεπε να είναι εδώ ανάμεσά σας», μόνο 5 -10% είναι οι απέναντι (οι πολιτικοί), οι οποίοι προφανώς και υπακούν στη «Νέα Τάξη Πραγμάτων».

Αργά ή γρήγορα θα έβγαιναν από τη ναφθαλίνη τα σλόγκαν για την «ιατρική φασιστοκρατία» που συνοδεύουν πλέον το κίνημα «Ελεύθεροι ξανά». Με χαρούμενες φιγούρες από πρακτορεία φωτογραφιών να κατακλύζουν την ιστοσελίδα, οι «Ελεύθεροι» Ελληνες – όπως λέγαμε παλιότερα οι «Ανεξάρτητοι» – ζητούν το τέλος στις απαράδεκτες κατασχέσεις, την αναβάθμιση της Παιδείας και της Υγείας, ενώ καλούν τους πολίτες στο μητρώο μελών «καταβάλλοντας και την ετήσια εισφορά». Για αντισυστημικό κίνημα, που επαφίεται στην αγάπη των παλαιοημερολογιτών, φαίνεται ότι υιοθετεί ασμένως τις παραδοσιακές τακτικές των κομματικών πυροτεχνημάτων. Ο δε Γρηγόρης Πετράκος επιλέγει το «Κίνημα Ελευθέρων Ανθρώπων» του Γιώργου Τράγκα για να συνεχίσει τον αντισυστημικό αγώνα που ξεκίνησε με τους followers της μεγάλης οργής.

Τα «όπλα» νέου τύπου που χρησιμοποιήθηκαν όλο το προηγούμενο διάστημα δεν είναι πια και τόσο νέα. Είναι απλώς πιο ευέλικτα, ενίοτε και πιο καταστροφικά. Μέσα στην υπερπληροφόρηση διακρίνονται για τη δική τους «μέθοδο»: καθιστούν την αλήθεια αμφισβητήσιμη και την ιατρική γνωμάτευση επίδικη. Τα social media, που κατά κόρον χρησιμοποιούν οι οργανωτές και οι αρνητές, προβάλλονται σαν αντισυστημική απάντηση στα κυρίαρχα ΜΜΕ (παρεμπιπτόντως, οι πρώτοι που επέλεξαν να ρίξουν τους δημοσιογράφους στην αρένα της ωμοφαγίας ήταν οι άλλοτε επελαύνοντες ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ). Εχει ξεφτίσει, όμως, και αυτή η ρητορεία. Οι αλγόριθμοι είναι ένα νέο υποσύστημα παραπληροφόρησης όσο και αν οι διαδηλωτές του Βόβολη, για παράδειγμα, εξακοντίζουν ιαχές του τύπου «κλείστε την τηλεόραση». Το να κλείνεις επιλεκτικά τις διόδους των fake news και να αφήνεις ορθάνοιχτες τις πύλες αναζήτησης δεν συνιστά ενημέρωση. Συνιστά προσωπική αυταπάτη, η οποία διαιωνίζει το χαμηλό επίπεδο δημόσιας αντιπαράθεσης.

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ. Από εδώ ξεκινά και μία άλλη ατραπός. Τα υποσυστήματα «ξεβάφουν» στο σύστημα της αντιπολίτευσης, αν δεν το τροφοδοτούν. Τα δύο τελευταία χρόνια η χρήση των social media – ως υπόμνηση ενός αντισυστημικού εαυτού – κατέληξε σε άνευ όρων κατάχρηση. Η ανάρτηση της Αννας Ελεφάντη είναι το τελευταίο κρούσμα, αλλά και η μικρογραφία της παθογένειας που περιλαμβάνει τον Πολάκη, τον Κυρίτση, τον Μωραΐτη και τον «συριζαϊσμό με πολιτικά» σε ισόποσες δόσεις. Μία μονίμως υποψήφια του κόμματος επιλέγει τον ανορθόδοξο τρόπο – η ανάρτηση για τη Μαρία Σάκκαρη – ώστε να πλήξει το πρωθυπουργικό περιβάλλον. Καταλήγει μέσα στην αστοχία υλικού να ξεσηκώσει αντιδράσεις από συνεργαζόμενους της Γέφυρας για σεξισμό, προσβολή προσωπικότητας και «χυδαιότητα». Η Αννα Ελεφάντη θέλησε να χτυπήσει το «σύστημα» από τις πολεμίστρες του ανταρτοπόλεμου. Ο μικρός ΣΥΡΙΖΑ σκιαμαχεί με το κατά φαντασίαν «καθεστώς» από τον βάλτο της αντιπολιτευτικής στασιμότητας.

Εδώ που φτάσαμε, οι πραγματικοί αντισυστημικοί έχουν δείξει ήδη τα εχέγγυά τους. Η εκτίμηση είναι προσωπική, αλλά σ’ αυτούς συγκαταλέγεται ο πρώτος εμβολιασθείς, ο 88χρονος Μιχάλης Γιοβανίδης. Κουβαλούσε όλες τις προβολές και τα στερεότυπα που επιφυλάσσονται για την τρίτη ηλικία. Κουβαλούσε όμως και την τεχνογνωσία της επιβίωσης στη μεταπολεμική Ελλάδα. Πολλοί συνομήλικοί του, αλλά και όσοι θα μπορούσαν να είναι εγγόνια του, φοβήθηκαν. Αρκετοί ίσως βρίσκονται ήδη στις διαδηλώσεις, παίρνουν την ημερήσια γραμμή από το Twitter, διψούν για τον επόμενο ανορθολογισμό. Εκαναν τη «φοβία» σύστημα, εκτεθειμένοι στη διάχυση της ραδιενεργούς πληροφόρησης. Μέσα στην ψηφιακή φούσκα, δεν άκουσαν ποτέ κρότον κτιστών ή ήχον.