«Ο “Χορός” του Χατζιδάκι είναι χαρά και ευθύνη»

Ο «Χορός με τη σκιά μου», παραγωγή του Μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, είχε πρωτοπαρουσιαστεί στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος τον Νοέμβριο του 2019. Ο διευθυντής του Μπαλέτου της ΕΛΣ Κωνσταντίνος Ρήγος κατέθετε τη δική του «ανάγνωση» σε τέσσερα έργα του κορυφαίου Μάνου Χατζιδάκι. Η παραγωγή επανέρχεται, αυτή τη φορά στο Ηρώδειο, απόψε και μεθαύριο. Πρόκειται για τα έργα «Κύκλος του CNS», όπου το σκηνικό της απώλειας είναι η αγριεμένη θάλασσα, ο «Καπετάν Μιχάλης», η μουσική για τη θεατρική διασκευή του ομώνυμου μυθιστορήματος του Νίκου Καζαντζάκη (1966), όπου κυριαρχεί ο συμβολισμός του Νότου και του μεσογειακού τοπίου, το «Καταραμένο φίδι», με τη μορφή του Καραγκιόζη σαν σύμβολο της διαχρονικής λαϊκής τέχνης, και το «Χαμόγελο της Τζοκόντας», όπου η Νέα Υόρκη γίνεται το πολυτελές και πολύβουο φόντο που περιβάλλει τη μοναξιά και την απόγνωση της σύγχρονης ζωής.

«Τι είναι ο Χορός με τη σκιά μου; Ενας χορός με τον εαυτό μου. Μια εξομολόγηση επί σκηνής όλων αυτών που έχω ζήσει και που κουβαλάω για πάντα μέσα μου» αναφέρει στο σκηνοθετικό σημείωμα ο Κωνσταντίνος Ρήγος. «Από την εφηβική μου ηλικία, η μουσική και ο λόγος του Μάνου με επηρέασαν βαθιά. Δεν τον γνώρισα ποτέ – τον πλησίασα κάποιες φορές, αλλά πάντα υπήρχε μια απόσταση. Η απόσταση στην οποία σε κρατάει ο φόβος τη στιγμή που βρίσκεσαι απέναντι σε κάτι σπουδαίο. Η ευαισθησία, η λογική και ο πολιτικός λόγος του Μάνου υπήρξαν πάντα τα στοιχεία που με προκαλούσαν να χορογραφήσω ένα έργο του. Τώρα πια ο φόβος έχει φύγει, αλλά το δέος παραμένει. Καθώς πια νιώθω το έργο του ως ένα κομμάτι του ίδιου μου του εαυτού, πλέον νιώθω πιο τολμηρός να το αγγίζω και να το κάνω δική μου χορογραφία. Στον Χορό με τη σκιά μου, την πρώτη μου “αναμέτρηση” με τον Μάνο, αλλά και τον έφηβο εαυτό μου, δημιουργώ τέσσερα διαφορετικά δωμάτια – ένα για κάθε έργο -, με μάτια παράθυρα στον κόσμο που ζούμε ή σε αυτόν που ζει μέσα στη φαντασία μας. Τέσσερις χώροι για να φτιάξει ο κάθε θεατής την προσωπική του μυθολογία».

Απευθυνθήκαμε στην Α’ χορεύτρια της ΕΛΣ, Μαρία Κουσουνή, και τον Α’ χορευτή, Βαγγέλη Μπίκο, για την αποψινή εμφάνισή τους και το έργο.

1 Ποια είναι η δική σας προσωπική σχέση
µε τον Μάνο Χατζιδάκι και τη µουσική του;

2Ποιο αίσθηµα νιώθατε ότι έπρεπε
να «υπηρετήσετε» κατά τη χορογραφία;

Μαρία Κουσουνή

«Γήινη μουσική, θεϊκή έμπνευση»

Ο Μάνος Χατζιδάκις με συγκινεί βαθύτατα. Βρίσκω ότι η μουσική του έχει κάτι τόσο γήινο στο άκουσμά του με δυνατές ελληνικές ρίζες αλλά ταυτόχρονα η έμπνευσή του είναι θεϊκή. Φαίνεται να έρχεται από κάπου «αλλού». Εχει παράλληλα μια αλήθεια τόσο αφοπλιστική, πολύ συγκεκριμένη και ξεκάθαρη που δεν μπορώ να μην έχω σχέση με αυτήν.

Για τον ρόλο της Κρασογιώργαινας στον «Καπετάν Μιχάλη» βρίσκω τις «ρίζες» ξεκάθαρα στη μουσική και στους στίχους που με παρασέρνουν στην αφηγηματική εξιστόρηση της διαδρομής της στο μπαλέτο. Κάθε φορά που πατώ στη σκηνή ακούγοντας ήδη τις πρώτες νότες μού μυρίζει ελληνική γη. Χορεύω για τον μεγάλο έρωτα, την αγάπη, τη ζωή, τη μητρότητα. Υμνώ τη γυναικεία υπόσταση, τη λεβεντιά και τον ηρωισμό του ελληνισμού. Στη διαδρομή της βιώνω τη σφαγή της Κρήτης, τον εφιάλτη των κατακτητών και, τέλος, τον θρήνο της μάνας για τον πνιγμό του γιου της. Ο Χατζιδάκις με παρασέρνει και ταξιδεύω μαζί του ακόμα πιο μακριά στο «Πού είναι ο Θεός». Είναι ο θρήνος πέρα από τη μάνα και τον χαμό του γιου της. Είναι ο θρήνος για τα παιδιά όλου του κόσμου και για τις ψυχές αυτών που θυσιάστηκαν σε πολέμους.

Βαγγέλης Μπίκος

«Εν μέρει του χρωστάω τον χορό»

Από πολύ μικρή ηλικία θυμάμαι τη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι να αντηχεί μέσα στο σπίτι. Παρότι μικρός, πάντα μου τραβούσε την προσοχή για ανεξήγητους τότε λόγους. Μάλιστα θυμάμαι πως πολλές φορές πήγαινα στο πικάπ και με το που τελείωνε ο δίσκος, τον έβαζα να παίξει και πάλι από την αρχή, σαν να μη μου έφτανε. Ηθελα να το αφομοιώσω. Και μιας που από τότε τη μουσική που άκουγα την έκανα κίνηση και χορό, ο Χατζιδάκις ήταν πάντα στη λίστα που έκανε ένα αγόρι 8 ετών να κινεί χέρια, πόδια και κορμό στις μελωδίες του.

Ο Χατζιδάκις, όπως προείπα, ήταν από τις πρώτες μου μουσικές εμπνεύσεις για να ανακαλύψω την κίνηση του σώματός μου. Το οχτάχρονο αγόρι που ανακάλυπτε το χορό πριν από πολλά χρόνια ακούγοντας τον «Κύκλο του CNS», πλέον ως επαγγελματίας χορευτής θα χορέψει τον «Κύκλο του CNS» και άλλα τρία έργα στη σκηνή του Ηρωδείου. Αισθάνομαι χαρά και ευλογία που συμμετέχω σε αυτή τη βραδιά. Και μεγάλη ευθύνη. Ευθύνη να τιμήσω μέσα από την κίνησή μου τη σύνθεση του Μάνου Χατζιδάκι. Αλλωστε θα μπορούσα να πω ότι εν μέρει τού το χρωστάω
που σήμερα υπηρετώ την τέχνη που με έλκυε από μικρό παιδί. Ενας χορός με τη σκιά μου κι ένα μεγάλο ευχαριστώ στον Μάνο.

INFO{CR}«Χορός με τη σκιά μου», στο πλαίσιο {LF}του Φεστιβάλ Αθηνών. {LF}Χορογραφία: Κωνσταντίνος Ρήγος. {LF}Σκηνικό: Κ. Ρήγος και Μαίρη {LF}Τσαγκάρη. Συμμετέχουν οι Α΄ Χορευτές, {LF}οι Σολίστ, οι Κορυφαίοι και το Corps de ballet της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. {LF}Τιμές εισιτηρίων (ticketservices.gr, {LF}ταμεία ΕΛΣ, 2130885700, {LF}εκδοτήρια Φεστιβάλ Αθηνών): {LF}20, 30, 35, 45, 65 ευρώ.