Μπροστά σε τρεις χαμένους στόχους

Μετά την ήττα του στις τρεις εκλογικές αναμετρήσεις του 2019, ο ΣΥΡΙΖΑ κλήθηκε να ζυγίσει τους λόγους που δεν πέτυχε να κυβερνήσει πάνω από μία τετραετία και να θέσει νέους μελλοντικούς στόχους. Καταλήγοντας, παράλληλα, αν θα τα εξετάσει όλα αυτά υπό το πρίσμα ενός κόμματος που εξακολουθεί να συμμετέχει στο παιχνίδι της εξουσίας, όπως ξεκάθαρα επιθυμούν ο Αλέξης Τσίπρας και το περιβάλλον του, ή ενός κόμματος που υπέστη ανεπανόρθωτη φθορά από τον «κυβερνητισμό».

Η συγκυρία της πανδημίας δυσκόλεψε τα διακηρυγμένα σχέδιά του. Το μεγαλύτερο εμπόδιο του ΣΥΡΙΖΑ, όμως, ήταν ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ, που καθυστέρησε από μόνος του να προχωρήσει στην ανάλυση της ήττας του και στις προτεραιότητες που τα ίδια τα κορυφαία στελέχη του είχαν θέσει, όπως παραδέχονται και παράγοντες της Κουμουνδούρου, αναγνωρίζοντας ότι η αξιωματική αντιπολίτευση παραμένει, στη διετία της κυβέρνησης Μητσοτάκη, σε μια βαλτωμένη κατάσταση.

Περιορισμένη στελεχική ανανέωση. Με την εξαίρεση μεταγραφών μετρημένων στα δάχτυλα, στελεχών δεύτερης και τρίτης γραμμής από το απώτερο πασοκικό παρελθόν, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει παρουσιάσει κάποια αξιοσημείωτη ανανέωση σε επίπεδο στελεχών. Επίσης, ενώ φάνηκε να προσπαθεί να ενσωματώσει μια νέα αντίληψη διεύρυνσης της βάσης του με την ηλεκτρονική πλατφόρμα εγγραφής iSyriza, χαμήλωσε από μόνος του τον πήχη των προσδοκιών που είχε θέσει και, εν τέλει, ύστερα από λίγο καιρό κι αυτή ξεχάστηκε αφού δεν παρήγαγε συναρπαστικά αποτελέσματα. Τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα σε επίπεδο δημόσιας εικόνας όμως, όπου δεν έχει ενιαία ρητορική, παράγει κυρίως ειδήσεις για τις εσωτερικές του διαφωνίες, ενώ τα στελέχη πρώτης γραμμής που προβάλλονται στα ΜΜΕ και τη Βουλή είναι όλα τους πρώην κυβερνητικοί, με την ανάλογη φθορά, στερώντας του το προβάδισμα που είχε παλιά να εμφανίζεται ως ένα κόμμα άφθαρτων, νέων και δυναμικών προσώπων.

Χωρίς αυτοκριτική και συνέδριο. Ενα συνέδριο μοιάζει με ανάγκη σχεδόν επιβιωτική για τον ΣΥΡΙΖΑ πια, αφού οι φράξιες του πρέπει να εκφραστούν και να μετρήσει η καθεμία τις δυνάμεις της προκειμένου να αποσυμπιεστεί το εσωκομματικό τοπίο. Και, φυσικά, το συνέδριο θα είναι η ευκαιρία να αποφασίσουν μια και καλή τι πήγε στραβά στην τετραετία 2015 – 2019, ποια θα είναι η φυσιογνωμία του κόμματος στο μέλλον ώστε να τους επιτρέψει να αρχίσουν να παράγουν θετική ατζέντα, πέρα από τα φραξιονιστικά τους. Αν η πανδημία ήταν για περίπου έναν χρόνο επαρκής λόγος καθυστέρησής του, στο διάστημα που ακολούθησε ακόμη δύο κόμματα, το ΜέΡΑ25 και το ΚΚΕ, έκαναν τα συνέδριά τους ενώ κι ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε προγραμματικό διάλογο και συνδιάσκεψη. Το οποίο δείχνει ότι διαδικασίες μπορούσαν να γίνουν, έστω και υπό αυτές τις συνθήκες. Απλώς δεν το επιθυμούσαν όλοι το ίδιο και σίγουρα δεν το επιθυμούσαν τόσο όσο έλεγαν.

Χωρίς Προοδευτική Συμμαχία. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει προσθέσει τις λέξεις «Προοδευτική Συμμαχία» στο όνομά του αλλά η συμμαχία αυτή δεν φτάνει να λέγεται, πρέπει και να είναι. Από τη μέρα της αλλαγής του ονόματός του όχι απλώς δεν έχει διευρύνει τους συνομιλητές του αλλά έχει χάσει και μια συμμαχία, αυτή με τους Πράσινους που ανακοίνωσαν την αυτόνομη κάθοδό τους. Η αποτυχία αυτή συνδέεται άμεσα και με την καθυστέρηση των εσωτερικών του διεργασιών, καθώς η άρνηση αυτοκριτικής για τα πεπραγμένα του δεν βοηθάει στο να ξαθίσει στο ίδιο τραπέζι με το Κίνημα Αλλαγής, το ΜέΡΑ25 και το ΚΚΕ – αν υποθέσουμε ότι πράγματι το επιθυμεί αυτό, αν και η κοινή λογική μάς λέει ότι πρέπει να το επιθυμεί, αφού η πρώτη κάλπη στις επόμενες εκλογές θα βγάλει αποτελέσματα με την απλή αναλογική. Επιπλέον, η καθυστέρηση των διαδικασιών δεν προάγει και την κινητικότητα σε τοπικό επίπεδο, όπου απαιτείται να γίνουν ανοίγματα στο όνομα της διεύρυνσης.