Επιστρέφουν «σπίτι» Πικάσο και Μόντριαν

Δύο από τους πίνακες που είχαν αφαιρεθεί πριν από εννέα χρόνια από την Εθνική Πινακοθήκη με τις υπογραφές του Πάμπλο Πικάσο και του Πιετ Μόντριαν εντοπίστηκαν από αστυνομικούς του Τμήματος Δίωξης Εγκλημάτων κατά Ιδιοκτησίας της Ασφάλειας Αττικής.

Οι αστυνομικοί έπειτα από ανάλυση στοιχείων που είχαν περιέλθει σε γνώση τους εντόπισαν έναν 49χρονο και τον οδήγησαν στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής. Εκεί, όπως αναφέρουν οι ίδιες πληροφορίες, παραδέχθηκε την εμπλοκή του στην υπόθεση και αποκάλυψε στους αστυνομικούς πού βρίσκονταν τα έργα τέχνης. Τα στελέχη της ΕΛ.ΑΣ. μετέβησαν στο σημείο και σύμφωνα με πληροφορίες τα εντόπισαν σε χώρο στην Κερατέα.

Η κλοπή είχε γίνει τα ξημερώματα της 9ης Ιανουαρίου 2012 με «ειδική παραγγελία» να αφαιρεθεί ο πίνακας του Πικάσο. Οι άνθρωποι που είχαν δώσει την εντολή να γίνει η κλοπή φαίνεται πως δεν είχαν καταφέρει να τους προωθήσουν στη μαύρη αγορά τέχνης με αποτέλεσμα να μείνουν στα χέρια τους. Πληροφορίες κάνουν λόγο για ανασταλτικούς παράγοντες που ήταν η υψηλή τιμή πώλησης και το γεγονός ότι είχαν κλαπεί από μουσείο. Ετσι, όπως όλα δείχνουν, τα έργα τέχνης παρέμειναν κρυμμένα επί εννέα χρόνια στην Ελλάδα μέχρι να βρεθεί ο άνθρωπος που θα τα αποκτούσε.

Ο φάκελος της υπόθεσης όλα αυτά τα χρόνια έμεινε ανοικτός. Οι αστυνομικοί είχαν στα χέρια τους 12 αταυτοποίητα δείγματα γενετικού υλικού, ίχνη από σόλες παπουτσιών, στίγματα κινητών τηλεφώνων από την ώρα και την ημέρα της κλοπής, μαρτυρίες και ενδείξεις για πιθανούς υπόπτους. Ωστόσο μέσα από την επεξεργασία των δεδομένων κατάφεραν και βρήκαν την άκρη του νήματος που τους οδήγησε στα έργα τέχνης.

Η ΜΑΡΙΝΑ ΛΑΜΠΡΑΚΗ – ΠΛΑΚΑ. «Κλείνει μια μεγάλη πληγή για την Εθνική Πινακοθήκη και για εμένα προσωπικά» έλεγε χθες αργά το βράδυ στα «ΝΕΑ» η διευθύντρια του μουσείου, Μαρίνα Λαμπράκη – Πλάκα, αν και ακουγόταν σαν να μην έχει πιστέψει ακόμη την είδηση, την οποία είχε πληροφορηθεί προ ολίγου και η ίδια από τα δελτία ειδήσεων. «Θα είναι μια πανηγυρική επιστροφή που συμπίπτει με το άνοιγμα του νέου κτιρίου της Πινακοθήκης». Το «Γυναικείο κεφάλι» φιλοτεχνήθηκε από τον Πάμπλο Πικάσο το 1939 κι αποτελεί δωρεά του καλλιτέχνη στον ελληνικό λαό, τιμητική προσφορά για τη γενναία αντίστασή του κατά τη διάρκεια της ναζιστικής Κατοχής. Ο πίνακας διαστάσεων 56×40 εκ. απεικονίζει την Ντόρα Μάαρ, τη μούσα του Πικάσο κατά την περίοδο 1936-1943.

«Δεν πρόκειται για το καλύτερο πορτρέτο της Ντόρα Μάαρ που έχει ζωγραφίσει ο Πικάσο» έλεγε την εποχή της κλοπής στα «ΝΕΑ» η Μαρίνα Λαμπράκη – Πλάκα. «Είναι όμως μοναδικό καθώς στην πίσω όψη του φέρει αφιέρωση για τον ελληνικό λαό».

Στην πίσω όψη του ο πίνακας γράφει «Για τον ελληνικό λαό, φόρος τιμής από τον Πικάσο, Παρίσι, Μάιος 1946» και λίγο πιο κάτω φέρει την υπογραφή του καλλιτέχνη και την ημερομηνία δημιουργίας του: 14.10.39.

Στα επτά λεπτά που διήρκησε η ληστεία τα ξημερώματα (γύρω στις 4.30) της 9ης Ιανουαρίου 2012 στο παλαιό κτίριο της Εθνικής Πινακοθήκης εκτός από τη μοναδική ελαιογραφία του Πικάσο που διέθετε η Ελλάδα έκαναν φτερά κι ένας από τους δύο πίνακες του Μόντριαν – ο «Μύλος», δημιουργία του 1906 – και το σχέδιο του 17ου αι. «Αγιος Ντιέγκο ντε Αλκάλα σε έκσταση με την Αγία Τριάδα και τα σύμβολα του πάθους» του Γκουλιέλμο Κάτσια, τα οποία όλα τους ήταν εκτεθειμένα στο ισόγειο στο πλαίσιο της έκθεσης «Στα άδυτα της Εθνικής Πινακοθήκης, άγνωστοι θησαυροί από τις συλλογές της», η οποία είχε ολοκληρωθεί μόλις την προηγούμενη ημέρα της ληστείας.

Τα έργα δεν ήταν ασφαλισμένα καθώς – σύμφωνα με την Εθνική Πινακοθήκη – υπάρχει νόμος που δεν προβλέπει την ασφάλιση αγαθών που ανήκουν στο ελληνικό Δημόσιο (εν προκειμένω, στις συλλογές της Πινακοθήκης).

Τα δύο έργα, εφόσον ολοκληρωθεί η διαδικασία παράδοσής τους στο μουσείο, θα εκτεθούν από τον Νοέμβριο, οπότε και θα είναι έτοιμες οι αίθουσες Δυτικοευρωπαϊκής Ζωγραφικής, όπου εντάσσονται.