Αυτοκρατορίες, βασίλεια και «κρατίδια»

Τα προηγούμενα Σάββατα τα «Γλωσσίδια» ήταν αμιγώς γλωσσικά, επισημαίνοντας φάλτσα και διευκρινίζοντας αμφιλεγόμενα ζητήματα. Σήμερα λοιπόν, για λόγους και ισορροπίας ίσως, το βάρος θα πέσει σε ένα άλλο αγαπημένο πεδίο της στήλης: τα ιστορικά/εγκυκλοπαιδικά φάλτσα.

Και πρώτα απ’ όλα, θα επαναλάβω μια άποψη που την έχω διατυπώσει και με άλλη ευκαιρία. Ο σωστός όρος (ιστορικά, πολιτικά, ακόμα και διπλωματικά, αν θέλετε) για την περίοδο 1453-1830 (θα έπρεπε να) είναι όχι Τουρκοκρατία αλλά Οθωμανοκρατία. Τουρκικό κράτος υπάρχει μετά το 1923. Εως τότε οι Ελληνες είναι ένας από τους υποτελείς λαούς της πολυεθνικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι Σλοβένοι ή οι Σλοβάκοι υπήρξαν επί αιώνες υπήκοοι της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων, αλλά κανένας δεν ονομάζει αυτήν την περίοδο της ιστορίας τους Αυστροκρατία.

Και από τους Οθωμανούς και τους Αψβούργους στους Βουρβόνους. Διαβάζοντας πρόσφατα ένα ιστορικό βιβλίο, διαπίστωσα σύγχυση ως προς τη συγγενική σχέση μεταξύ των διαδοχικών Λουδοβίκων (εμφανίζονταν ο ένας γιος του άλλου). Για να περιοριστώ σε εκείνους που είναι οι πιο γνωστοί, ο Λουδοβίκος ΙΔ’, ο Βασιλιάς Ηλιος, ήταν πράγματι γιος του Λουδοβίκου ΙΓ’. Καθώς, όμως, έμεινε 72(!) χρόνια στον θρόνο της Γαλλίας (1643-1715), ο Λουδοβίκος ΙΕ’ ήταν… δισέγγονός του. Και αυτός, όμως, έμεινε καμιά 60 χρόνια στον θρόνο (1715-1774), οπότε ο Λουδοβίκος ΙΣΤ’ (1774-1792), ο «αποκεφαλισθείς», ήταν εγγονός του.

Και από τη Γαλλία ξανά στη Γερμανία, για να επιμείνω για μια ακόμα φορά (φωνή βοώντος εν τη ερήμω αισθάνομαι ως προς αυτό ειδικά το ζήτημα) πως στη Γερμανία υπάρχουν ομόσπονδα κράτη (Länder) και όχι κρατίδια, όπως συνεχώς διαβάζω με αφορμή διάφορες εκεί εκλογές. Ολα μαζί τα Länder, τα ομόσπονδα κράτη, αποτελούν την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας. Κρατίδιο στα ελληνικά σημαίνει κάτι εντελώς διαφορετικό: το μικρό κράτος (ο Αγιος Μαρίνος, η Ανδόρα, το Λιχτενστάιν, ας πούμε). Και βέβαια, μόνον μικρά δεν είναι, με βάση τόσο τον πληθυσμό τους όσο και την έκτασή τους, ομόσπονδα κράτη όπως η Βαυαρία (70 τ.χλμ. και 13 εκατ. κάτοικοι) ή η Ρηνανία Βεστφαλία (34 τ.χλμ. και 18 εκατ. κάτοικοι).

Επιδόρπιο

Ο εξελληνισμένος ως Σαλαδίνος, γνωστός (στους παλαιότερους τουλάχιστον) κυρίως ως αντίπαλος των Σταυροφόρων, ήταν σουλτάνος (χαλίφης) της Αιγύπτου και της Συρίας (1174-1193), ιδρυτής της δυναστείας των Αγιουβιδών. Το πλήρες όνομα, λοιπόν, του Σαλαντίν/Σαλαδίνου ήταν Γιουσούφ-ιμπν-Αγιούμπ [εξού και Αγιουβίδες] Σαλάχ-αλ-Ντιν (=Ιωσήφ γιος του Ιώβ, Τιμή της Πίστης).