Τραύματα στο σώμα του πολιτισμού

Μπορεί το σώμα ενός πολιτισμού που δέχτηκε τραύματα από την αποικιοκρατική Δύση να επουλωθεί; Ο γαλλοαλγερινός καλλιτέχνης Καντέρ Ατιά θέτει το ερώτημα ως βάση του έργου του, το οποίο παρουσιάζει το Ινστιτούτο Σύγχρονης Τέχνης State of Concept Athens στην έκθεση «The Museum of Repair» σε επιμέλεια Ηλιάνας Φωκιανάκη.

Το «The Object’s Interlacing» (2020) – η πιο πρόσφατη ταινία του διακεκριμένου με τα βραβεία Marcel Duchamp, Miró Foundation και Yanghyun Art Prize Ατιά – θέτει το πλαίσιο αυτής της έκθεσης και προτρέπει σε μια επανεξέταση του έργου του της τελευταίας δεκαετίας. Στo φιλμ, ο καλλιτέχνης ασχολείται με το ζήτημα της «αποκατάστασης» και της επιστροφής μη δυτικών αντικειμένων τέχνης που βρίσκονται σε δυτικά μουσεία. Οι φωνές των ιστορικών, των φιλοσόφων, των ακτιβιστών, των ψυχαναλυτών και των οικονομολόγων, που περιλαμβάνονται στο φιλμ, δημιουργούν ένα παλίμψηστο διαφορετικών απόψεων σχετικά με την ιδέα της αποκατάστασης, «ένα θέμα που είναι αρκετά σημαντικό για το ελληνικό κοινό, καθώς τα μάρμαρα του Παρθενώνα παραμένουν μέχρι σήμερα μία από τις πιο γνωστές περιπτώσεις αμφίβολα αποκτηθέντων αρχαιοτήτων στον κόσμο», σημειώνει η επιμελήτρια της έκθεσης.

Ο Ατιά έχει ταλέντο τόσο στα σχήματα λόγου όσο και σε οπτικές αλληγορίες, συνδέοντας φαινομενικά ανόμοια πράγματα για να αποδώσει νέες ερμηνείες. Μέσα από γλυπτά, εγκαταστάσεις, κολάζ, βίντεο και φωτογραφίες, διερευνά τους τρόπους με τους οποίους η αποικιοκρατία συνεχίζει να υπάρχει σε μη δυτικούς πολιτισμούς. «Εφτασα στην έννοια της αποκατάστασης/επούλωσης εστιάζοντας αρχικά στο πλαίσιο της αποικιοκρατίας και των διαδικασιών αντίστασης. Της πολιτιστικής αντίστασης σαν ένα είδος επανοικειοποίησης που εμφανίζεται στην αισθητική αποικιοκρατούμενων πολιτισμών», εξηγεί ο ίδιος ο καλλιτέχνης σε συζήτηση που δημοσιεύεται στο moussemagazine.it. «Με ενδιέφερε το γεγονός ότι όταν κάτι φτάνει με βία σε μια κουλτούρα, παράγει σιωπηλές μορφές αντίστασης. Αντεπιθέσεις ενάντια στον εισβάλλοντα νεωτερισμό είναι για παράδειγμα τα κοσμήματα των νομάδων Μπερμπέρ, τα οποία περιέχουν και νομίσματα με ηγεμονικές μορφές από αποικιακές αυτοκρατορίες όπως του Ναπολέοντα ή της Βασίλισσας Βικτωρίας».

Η έκθεση περιλαμβάνει και μια σειρά εκδόσεων με βιβλία που έχουν εμπνεύσει το ερευνητικό έργο του εικαστικού, καθώς και πρόσφατα άρθρα που δείχνουν πώς απεικονίζεται η μετανάστευση και η προσφυγική κρίση στην Ευρώπη.

INFO{CR}Εως 19 Ιουνίου στο State of Concept Athens (Τούσα Μπότσαρη 19, 117 41, Κουκάκι)