Γι’ αυτόν που ήτανε «θεός»

«Βάρδος λαϊκός και Σαλονικιός». Αυτός είναι ο τίτλος της νέας βιογραφίας του Κωστή Μπαλαχούτη (εκδ. Μένανδρος) για τον αξέχαστο Στράτο Διονυσίου, που έφυγε από τη ζωή στις 11 Μαΐου 1990. Το βιβλίο πιάνει το νήμα απ’ τα στερημένα παιδικά χρόνια του ερμηνευτή στη Νιγρίτα Σερρών (όπου γεννήθηκε το 1935), για να συνεχίσει στην περίοδο της Κατοχής, το «κυνηγητό που αντιμετώπισε ο αριστερός πατέρας του», τη μετακόμιση στη Θεσσαλονίκη, την ορφάνια, τη βιοπάλη και τη λατρεία για το τραγούδι. Η συνεργασία με τον Aκη Πάνου, τα τραγούδια των Αντώνη Ρεπάνη και Νίκου Καρανικόλα και βέβαια το θρυλικό «Βρέχει φωτιά στη στράτα μου» των Μίμη Πλέσσα και Λευτέρη Παπαδόπουλου θα φέρουν τον Στράτο στις αρχές της δεκαετίας του 1970 στην πρώτη γραμμή. Μεγάλα μαγαζιά (Φαντασία, Δειλινά, Καν Καν, Νεράιδα), ιστορικά σχήματα και συμπράξεις με κορυφαίους καλλιτέχνες, η φιλία με τον Τόλη Βοσκόπουλο και η χημεία τους στη σκηνή, ταξίδια στο εξωτερικό. Η επαγγελματική και οικογενειακή ευτυχία θα διακοπούν από την υπόθεση οπλοχρησίας και ουσιών για το οποίο ο ερμηνευτής θα λέει πάντα πως ήταν «σκευωρία σε βάρος του». Στις Αγροτικές Φυλακές Τίρυνθας όπου κρατείται θα συμβεί και ένα μοναδικό γεγονός στην ελληνική δισκογραφία. Θα ηχογραφήσει μέσα στη φυλακή, σε ένα κατάλληλα διαμορφωμένο κελί, έναν ολόκληρο δίσκο με καινούργιες συνθέσεις του Μίμη Πλέσσα.

Η αποφυλάκισή του θα τον βρει αμέσως πρωταγωνιστή στις πίστες, αλλά δισκογραφικά θα δυσκολευτεί να βρει τον βηματισμό του. Επειτα από 22 χρόνια συνεργασίας με την Columbia o Στράτος θα καταλήξει στη Minos του Μάκη Μάτσα (υπάρχει μεγάλη συνέντευξή του στο βιβλίο) και με τον πρώτο του μεγάλο δίσκο εκεί, θα πάρει τη ρεβάνς. Ολη η Ελλάδα θα τραγουδά τον Δεκέμβρη του 1980 το «Υποκρίνεσαι» των Τάκη Σούκα και Μάκη Αλατζά και «Τα μάζεψα τα πράγματα» των Θανάση Πολυκανδριώτη και Γιάννη Πάριου. Θα ακολουθήσει η πορεία με αξεπέραστες επιτυχίες. Με τον Χρήστο Νικολόπουλο και τον Λευτέρη Παπαδόπουλο θα βαπτιστεί και «Σαλονικιός», ενώ με τον Τάκη Μουσαφίρη θα γίνει «Ταξιτζής» και «Ξένος», «ο πιο δικός μας ξένος» όπως θα ομολογήσει ο πρόσφατα εκλιπών συνθέτης και στιχουργός. Με τους Χρυσοβέργη και Γιατρά ο Στράτος θα μιλήσει για «Της γυναίκας την καρδιά», ενώ με τον Σούκα θα καταλήξουν πως «Ο λαός τραγούδι θέλει».

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ. Ο Κώστας Μπαλαχούτης έγραψε το βιβλίο συνεργαζόμενος με την οικογένεια του Στράτου Διονυσίου, βασιζόμενος σε συνεντεύξεις και μαρτυρίες του, αλλά και ανθρώπων που πορεύτηκαν μαζί του καθώς και νεότερων που αισθάνονται τον μύθο του ζωντανό και επιδραστικό στη ρότα τους. Οι Αγγελος, Στέλιος και Διαμαντής Διονυσίου μιλούν για τον «στοργικό πατέρα που στάθηκε δίπλα τους σε κάθε τους βήμα, για τον σεβασμό που τους ενέπνεε, τις συμβουλές που τους έδινε, την αγάπη που τους έδειχνε». Η γυναίκα του Γεωργία τονίζει πως «τους ήθελε όλους ενωμένους και πως δεν θα άντεχε τον χαμό της κόρης τους Τασούλας». Η βιογραφία περιλαμβάνει σπάνιο φωτογραφικό και αρχειακό υλικό και αναλυτικό δισκογραφικό οδηγό με την επιμέλεια του Θανάση Γιώγλου. Ακολουθούν ορισμένες από τις μαρτυρίες ομοτέχνων και φίλων του, όπως καταγράφονται σε αυτήν:

Λευτέρης Παπαδόπουλος: «Πολύ μεγάλος τραγουδιστής. Στιβαρός, άμεσος, καίριος. Η φωνή του δεν έχει την ανάγκη του ηχολήπτη για να εντυπωσιάσει».

Τόλης Βοσκόπουλος: «Θυμάμαι… και τι δεν θυμάμαι. Αλλά εκείνο που δεν θα ξεχάσω ποτέ είναι όταν σε άκουγα να τραγουδάς την ώρα που ετοιμαζόμουν να βγω στη σκηνή, για να τραγουδήσουμε μαζί».

Τάκης Σούκας: «Τραγουδούσε σαν τους παλιούς, σαν τον Στράτο Παγιουμτζή, τέτοιο μέταλλο είχε. Είχε ακρίβεια στις φράσεις του, αλλά και ευστροφία στον λαιμό του».

Μανώλης Μητσιάς: «Ηταν στιβαρός και ολόσωστος, δεν φαλτσάριζε ποτέ και συγχρόνως ήταν αφοπλιστικά ειλικρινής. Απλός, αλλά με πολύ βάθος».

Γιώτα Νέγκα: «Ακουγα τη ζεστή χροιά του μ’ αυτήν τη βυζαντινή ευγενική μυρωδιά, τα καθαρά και υπέροχα τονισμένα λόγια του, την απλότητα και τη σιγουριά του».

Ελεωνόρα Ζουγανέλη: «Υπάρχει στη ζωή μου, στους νταλκάδες, στις χαρές, στα ξενύχτια, στις παρέες μου, στην αλήθεια μου. Γεμίζει φωνή η ύπαρξή μας».