«Μελετώντας τους αρχαίους μελετάμε τον εαυτό μας»

Σε ένα τραπέζι για πικνίκ, στον κήπο του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, θα ήταν πολύ πιθανό να υπάρχουν λιχουδιές που αγαπούν οι Βρετανοί, όπως τυρί σε μορφή κρέμας, τουρσιά, αλλαντικά με καρυκεύματα και κράκερ βουτύρου. Αν όμως στη μία πλευρά κάθεται η πιο γνωστή καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών της Βρετανίας, η Μέρι Μπίαρντ, η οποία μάλιστα δεν περιορίζεται στην έρευνα και στα πανεπιστημιακά της καθήκοντα αλλά είναι ιδιαίτερα ενεργή και μαχητική στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και στην άλλη o συγγραφέας και δημοσιογράφος, συνεργάτης των «Financial Times», Τζος Σπέρο, τότε το κυρίως πιάτο περιλαμβάνει και μια ενδιαφέρουσα συζήτηση περί πολιτικής, πανδημίας αλλά και προσέγγισης του αρχαίου ελληνικού και ρωμαϊκού πολιτισμού.

Τι πιστεύει λοιπόν η γνωστή για τις φιλοευρωπαϊκές απόψεις της κλασικίστρια – θέσεις
που σύμφωνα με δημοσιεύματα του βρετανικού Τύπου τής στοίχισαν μια θέση στη διαχειριστική επιτροπή του Βρετανικού Μουσείου – για τον τρόπο που οι πολιτικοί προσεγγίζουν και υιοθετούν γνώσεις σχετικά με την πολιτική στην αρχαιότητα; «Νομίζω ότι όποια επιχειρήματα έχουμε δεν πρέπει να τα παραδίδουμε στο πιάτο, ως τσεκούρι έτοιμο για χρήση από την κυβέρνηση εναντίον σας» απαντά η 66χρονη καθηγήτρια. «Πιστεύω ότι είναι αρκετά εύκολο να διατηρεί κάποιος ανέπαφες όλες τις αρχές του και να καταλήγει σε ένα αποτέλεσμα που δεν είναι το επιθυμητό» συνεχίζει και φέρνει ως παράδειγμα τις πρόσφατες ταραχές στο Καπιτώλιο των ΗΠΑ, με τους εισβολείς που φορούσαν αρχαία ελληνικά κράνη και κυμάτιζαν λάβαρα με τη φράση «Μολών λαβέ», επιχειρώντας να λύσουν τις όποιες διαφορές τους με τα όπλα. «Αυτοί οι άνθρωποι είναι σε μεγάλο βαθμό ηλίθιοι, δυστυχείς και άθλιοι… και δεν έχουν πολλές γνώσεις για τον αρχαίο κόσμο».

Την αρχαία ελληνική γραμματεία επιστράτευσε και ο βρετανός πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον, καθώς σε δημόσιες εμφανίσεις του έχει απαγγείλει στίχους από την Ιλιάδα στο πρωτότυπο, ενώ λέγεται πως ήθελε να τοποθετήσει μια προτομή του Περικλή στο γραφείο του στην Ντάουνινγκ Στριτ. Με κλασικές σπουδές και ο ίδιος βρέθηκε το 2015 αντιμέτωπος με τη Μαίρη Μπίαρντ σε μια λεκτική αντιπαράθεση, κατά την οποία εκείνος εμφανιζόταν ως υπερασπιστής της Αθήνας και εκείνη της Ρώμης. Νικήτρια στέφθηκε τελικά ύστερα από ψηφοφορία του κοινού η Μπίαρντ. «Δεν πρέπει να το πω αυτό γιατί είναι απαίσιο – αλλά ένιωσα πραγματικά πολύ ευχαριστημένη με τον εαυτό μου» λέει και παραδέχεται πως για να προετοιμαστεί βασίστηκε στις τεχνικές του αθηναίου ρήτορα του 4ου αιώνα π.Χ. Δημοσθένη και στα βιβλία του αντιπάλου της. «Νομίζω ότι νόμιζε πως θα κέρδιζε, διότι συνήθως κερδίζει» λέει.

Ποιος είναι ο τομέας που παρανοούμε περισσότερο για τον αρχαίο κόσμο; «Δεν ξέρω. Ποιοι είμαστε εμείς που μελετάμε τον αρχαίο κόσμο; Κατά κάποιον τρόπο μελετάμε τον εαυτό μας. Κάνουμε μια μεταφορά κι αυτό είναι εν μέρει πολύ τολμηρό» λέει και φέρνει ως παράδειγμα τι συμβαίνει κατά την επίσκεψή μας σε αρχαιολογικούς χώρους. «Πηγαίνετε σε μια ωραία ρωμαϊκή βίλα και λέτε “εδώ είναι η κρεβατοκάμαρα”. Οι Ρωμαίοι όμως δεν είχαν υπνοδωμάτια».

Ο ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ ΚΑΙ Η COVID. Η συζήτηση στρέφεται κάποια στιγμή και στο θέμα της πανδημίας, δεδομένου ότι ανάλογες συνθήκες με αυτές που ζούμε τον τελευταίο χρόνο είχαν βιώσει επί παραδείγματι και οι Αθηναίοι του 5ου αι. π.Χ. Η Μέρι Μπίαρντ υποστηρίζει ότι η Ιστορία μάς διδάσκει πως «όλα τα είδη αντιδράσεων που θεωρούμε φυσικές αντιδράσεις είναι βαθιά πολιτιστικές» και διακρίνει ότι δεν υπάρχουν μεγάλες διαφορές ανάμεσα στους αρχαίους Ελληνες που προσεύχονταν στον θεό της Ιατρικής Ασκληπιό και τους σύγχρονους ανθρώπους που «πιστεύουν» στις κυβερνητικές οδηγίες περί πλυσίματος των χεριών, χρήσης μάσκας και τήρησης αποστάσεων, αλλά και στη λαϊκή πίστη στην «επιστήμη».