Ο κορυφαίος έλληνας δαρβινιστής

Μεσίστια κυματίζει από χθες η σημαία στην πρόσοψη του μεγάρου της Ακαδημίας Αθηνών, καθώς τη Δευτέρα έφυγε από τη ζωή ο εκ των πρωτοπόρων της γενετικής επιστήμης στην Ελλάδα, με διεθνή αναγνώριση και διαδρομή, ο ακαδημαϊκός Κωνσταντίνος Κριμπάς, σε ηλικία 89 ετών. «Ηταν ένας πραγματικός δαρβινιστής, με εξαιρετική παρουσία στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα στα οποία υπηρέτησε και κατεξοχήν στην Ακαδημία Αθηνών» επισημαίνεται στην ανακοίνωση του ιδρύματος, τακτικό μέλος της οποίας ήταν ο εκλιπών από το 2002. Ενα από τα σημαντικότερα έργα του, άλλωστε, που κυκλοφόρησε το 2017 από το Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών (σε επιμέλεια του Στρατή Μπουρνάζου) είναι το «Ο δαρβινισμός στην Ελλάδα». Εκεί επισημαινόταν: «Οι συζητήσεις για τον δαρβινισμό άρχισαν ουσιαστικά στην Ελλάδα αρκετά αργά, τη δεκαετία του 1870 – ενώ η θεωρία είχε ήδη διατυπωθεί από το τέλος της δεκαετίας του 1850. Τούτο είναι αξιοπαρατήρητο. Μπορούμε να αποδώσουμε την καθυστέρηση σε δύο λόγους. Ο πρώτος είναι η έλλειψη ενδιαφέροντος που δείχνουν οι Ελληνες, όπως και άλλοι μεσογειακοί λαοί, για τη φύση, επομένως και για τις εξελικτικές διαδικασίες. Ενδιαφέρονται περισσότερο, και μερικές φορές αποκλειστικά, για τις ανθρώπινες συμπεριφορές, δραστηριότητες και επιτεύγματα, την κοινωνική ζωή στις πόλεις, ειδικότερα την πολιτική, είναι δηλαδή στο έπακρον πολιτικά ζώα».

Ο Κριμπάς υπήρξε ο πρώτος που ανέλαβε την έδρα Γενετικής στην Ελλάδα, το 1961, κι έκτοτε αφοσιώθηκε στον τομέα της γεωργίας προσπαθώντας και πετυχαίνοντας να δώσει πρακτικές λύσεις σε ζητήματα που ταλάνιζαν τους καλλιεργητές της γης μέσω της γενετικής (όπως η καταπολέμηση του δάκου στις ελιές με γενετικές μεθόδους). Παράλληλα δεν έπαυε να χτυπάει το καμπανάκι για τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την κατάχρηση των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών.

Παρέμεινε στη θέση αυτή, στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, επί 33 χρόνια έως ότου μετακινηθεί στο Εθνικό και Καποδιστριακό Αθηνών και συγκεκριμένα στο Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας. Μαθητής του σημαντικότερου, κατά πολλούς,  γενετιστή του 20ού αιώνα, του Θεοδόσιου Ντομπζάνσκι, εργάστηκε στο ερευνητικό πρόγραμμα του τελευταίου, στο Πανεπιστήμιο Coumbia της Νέας Υόρκης, με υποτροφία της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών.

ΣΠΟΥΔΕΣ ΚΑΙ ΚΑΡΙΕΡΑ. Είχε ξεκινήσει τη διαδρομή του στον κόσμο των επιστημών σπουδάζοντας Bιολογία (Zωολογία, Συγκριτική Aνατομία και Bοτανική) και Xημεία στο Πανεπιστήμιο της Λωζάννης (1950-1954) καθώς και Γενετική στη Σορβόννη (1954-1955). Εκτός από την ακαδημαϊκή καριέρα που έκανε στα ανώτατα ελληνικά εκπαιδευτικά ιδρύματα, δίδαξε ως εκλεγμένος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris VI και ως επισκέπτης καθηγητής στο Χάρβαρντ, ενώ υπήρξε και μέλος του Bασιλικού Iνστιτούτου Γεωπονικών Eπιστημών, από το οποίο τιμήθηκε και με το μετάλλιο γεωργικής αξίας το 1963. Μεταξύ άλλων διετέλεσε πρύτανης της Ανώτατης Γεωπονικής Σχολής Aθηνών (1974-1975), μέλος της διοικούσας επιτροπής και αντιπρόεδρος της Eλληνικής Eπιτροπής Aτομικής Eνέργειας (1975-1978), πρόεδρος του Eθνικού Kέντρου Θαλάσσιων Eρευνών (1985-1990), μέλος του ΔΣ του Mορφωτικού Iδρύματος της Eθνικής Tράπεζας, της Aμερικανικής Eταιρείας για τη Mελέτη της Eξελίξεως, ιδρυτικό μέλος της Eυρωπαϊκής Eταιρείας Eξελικτικής Bιολογίας, μέλος και πρόεδρος της Eλληνικής Zωολογικής Eταιρείας και πρώτος πρόεδρος της Eλληνικής Eταιρείας για τη μελέτη της Iστορίας της Eπιστήμης και της Tεχνολογίας, ενώ πολυάριθμες ήταν και οι συμμετοχές του σε συνέδρια Bιολογίας και Γενετικής και σε εκδοτικές επιτροπές επιστημονικών περιοδικών. Αλλα βιβλία του είναι: η «Κοινωνιοβιολογία» (Κάτοπτρο), «Θραύσματα κατόπτρου» (Θεμέλιο), «Εκτείνοντας τον δαρβινισμό» (Νεφέλη), «Ο δαρβινισμός και η ιστορία του ως τις μέρες μας» (Ωκεανίδα), «Δαρβινικά» (Ερμής). Η κηδεία θα τελεστεί σε στενό οικογενειακό κύκλο.